Kapsamlı hizmet hedefi
Xelîl Kobanê, “Ticaret, hizmet, inşaat, ziraat, sanayi, yakıt” şeklinde 6 başlıkta faaliyetlerini yürüttüklerini belirterek, alanlar hakkında bilgi verdi. Kurumun ticaret yapmak isteyenlere ruhsat verme, ithalat-ihracatı denetlemede yetkili olduğunu belirten Kobanê’nin verdiği bilgiye göre, ''hizmet'' başlığı altında yol-kaldırım yapımı, su ihtiyacının giderilmesi gibi yerel hizmetler veriliyor. ''İnşaat'' başlığı altında yürütülen çalışmalarda da konut yapımından kooperatifleşmeye kadar kapsamlı çalışmalar yapılıyor. Xelîl Kobanê, ziraat alanında kurumun işlev ve faaliyetlerini ise şöyle tanımladı: “Ziraat bölümünde üretimi artırmak, halkın gıda ihtiyacını gidermek ve ürünlerin dengeli adil dağılımını sağlamayı amaçlıyoruz. Bölgelerimizin coğrafi konumlarını da göz önünde bulundurarak tarımsal çalışmaları sınıflandırıyoruz. Ayrıca hayvancılık gibi geçim alanlarını daha da geliştirme, hem tarım hem hayvancılıkta daha verimli ürün elde etmeye dönük projeler yapıyoruz.”
Fabrikalar yeniden kuruluyor
Yakıt alanında üretim ve dağıtımı örgütlediklerini kaydeden Xelîl Kobanê, sanayi alanında ise, dışarıdan alımı değil, yerli sanayiyi geliştirmek amacıyla fabrika kurulmasını teşvik ettiklerini dile getirdi.
Xelîl Kobanê, “Daha önce devrede olan ancak şu anda pasif duruma düşen domates ve biber salçası fabrikası ve fasulye, bamya konservesi fabrikasını tekrar faaliyete koyacağız. Buna bağlı olarak da ziraat bölümü fasulye, biber, domates ekimine ağırlık verecek. Yine ziraat kapsamında meralar var. Şu anda büyükbaş hayvancılık ve buna bağlı hayvansal ürünlerin üretimi yapılıyor. Yine Kobanê’de tavuk çiftçiliği açıldı. Rojava’ya dönük ambargo nedeniyle alım gücünde sıkıntılar yaşanıyor. Biz bunu en asgariye indirmek için çalışıyoruz” şeklinde bilgi verdi.
Tüm kentler için proje
Ekonomi Kurumu yetkilisi Kobanê, alanlara dönük yakın dönemde hayata geçirdikleri projeleri ve kısa dönem hedeflerini de şöyle sıraladı: “Şu anda faaliyette olan projelerimiz konutlardır. Ziraat çalışmaları çerçevesinde seracılık geliştirmek için projelerimiz devreye girdi. Birkaç gün önce Girkê Lege bölgesinde seracılık çalışmaları başladı. Bozuk olan yolları yapmak için çalışmalarımız oluyor. Şu anda Derîk’te şehitliğin, birkaç köyün yol çalışmalarını tamamladık. Ayrıca Kobanê bölgesi için ayrıca özel projelerimiz gündemde. Yine Dêrik bölgesinde Kooperatifleri devreye koyacağız. Özellikle yiyecek maddelerinin ucuzlatılması için çalışmalarımız olacak. Şu anda Efrîn ve Kobanê’de bir ambargo var. Bir şekilde o bölgenin ekonomisini güçlendirmeyi hedefliyoruz.”
Yüzlerce kişiye iş imkanı
Kadınlara yönelik ayrı projeler oluşturduklarına dikkat çeken Xelîl Kobanê, kadınların bu alanlarda kendi ekonomilerini oluşturmalarını amaçladıklarını dile getirdi. Tüm bu çalışma alanlarında yeni iş sahaları ve iş imkanları yaratmayı hedeflediklerini kaydeden Xelîl Kobanê, şu ana kadar Cizîrê Kantonu’nda 500’ün üzerinde kişiye iş imkanı sağladıklarını belirterek, “Eğer bizim belirlediğimiz çerçevede projeler gerçekleşip hayata geçirilirse devrim içinde devrim niteliğinde sonuçlar ortaya çıkacaktır” dedi. Xelil Kobanê, yolsuzluk ve rüşvet gibi durumlara da mahal vermeyeceklerini, denetim mekanizmasının da kurumun kuruluş esprisine uygun olarak halkın elinde olacağını söyledi. Geliştirdikleri bağımsız ekonominin halka hizmet temelinde her geçen gün büyüyeceğini kaydetti.
Toplumsal Sözleşmede ekonomi
Rojava'da özerk yönetimin anayasası olarak nitelendirilen Toplumsal Sözleşme’nin 42. Maddesi de ekonomi anlayışını özetliyor: “Demokratik özerk yönetimlerde ekonomik sistem; toplumsal gelişim, adalet ve üretimin devamı üzerine kuruludur ve bilimsel-teknolojik imkânlara dayanır. Üretimin geliştirilmesi ve ekonomik icraatların amacı insan ihtiyaçlarını karşılamak ve onurlu bir yaşamı tesis etmektir. Demokratik Özerk Yönetimler “Herkes çalışmasına göre kazanacak” esasına göre ortak bir ekonomi ve meşru bir yarışı kabul eder, tek elde toplamayı (stoklama) yasaklar ve toplumsal adaleti tesis eder. Ulusal üretim araçlarının mülkiyeti tesis edilir, yurttaş, işçi ve doğa hakları korunur ve ulusal egemenlik güçlendirilir.”
NERGİS BOTAN/ANF/DÊRIK