Rojava’da kaygı ve kararlılık

• Okullar mülteci barınağına çevrilmiş. Kobanê tekrar kuşatma altında. Gelecek belirsiz ama bir şey kesin: Kürtler hakları ve daha iyi bir yarın için mücadeleyi bırakmıyor.

* JONAS SJÖSTEDT/YEKBUN ALP

Amerikan güçleri çekilirken ve Şam, bölgeyi sıkı kontrol altına alırken, Kürtlerin öncülüğündeki Rojava kritik bir eşikte duruyor. Kırılgan bir ateşkes var, Kobanê kuşatma altında ve Kürt öz yönetiminin geleceği belirsiz.

Sınır, Dicle Nehri üzerine kurulmuş yüzen bir köprü gibi. Akıntı güçlü, su seviyesi yüksek. Irak’tan çıkıp Suriye’ye giriyoruz. Nehrin her iki yakasında Kürt bayrakları dalgalanıyor. Federe Kürdistan'ı geride bırakıp Rojava’ya geliyoruz.

Rojava’dayız

Son yağmurlar tepeleri yeşillendirmiş, arazi boyunca uzanan petrol pompaları görünüyor. Düzlüklere inince geniş buğday tarlalarıyla karşılaşıyoruz. Köylerden ve kasabalardan geçiyoruz; sokaklar insanlarla dolu. Okullar mülteci barınağına çevrilmiş. Halep ve Kuzey-Doğu Suriye’de Kürtlerin öldürülüp şiddet gördüğüne tanıklık edip çok geç olmadan kaçmayı seçmişler. Herkes, 10 yılı aşkın süre önce DAİŞ’in bölgede gerçekleştirdiği terörü hatırlıyor. Pek çok kişi tarihin tekerrür etmesinden korkuyor. Radikal cihatçı gruplar, şimdi Suriye ordusuyla ittifak halinde.

Kobanê kuşatmada

DAİŞ’i yenen Kürtler oldu. Binlerce genç Kürt erkek ve kadın can verdi. Terör devleti durdurulduğunda dünya rahat bir nefes aldı. Dönüm noktası, kuşatma altındaki Kobanê şehriydi. Bugün aynı şehir tekrar kuşatma altında. Kobanê mültecilerle dolu.

Savaşa karşı anlaşma

Şimdilik kırılgan bir ateşkes sürüyor. Bu ateşkes, tam kapsamlı bir savaşı önledi. Kürt güçleri ana bölgelerine çekilmiş durumda. Özerk Yönetim'in Suriye devleti ile entegrasyonu için anlaşma var ama ortam gergin. Dış İlişkiler Sorumlusu Îlham Ehmed, Şam’ın bazı anlaşmaları şimdiden ihlal ettiğini söylüyor. Suriye rejimi, İslamcı ve tutucu. Kürt yönetimi ise eşitlik, etnik çeşitlilik ve kadın hakları üzerine kurulu. Suriye hükümeti, Kürtlerin bir kadın ve bir erkeği ortak temsilci olarak atama geleneğini ve kadın askerleri kabul etmiyor.

Güven zayıf

Anlaşma gereği, disiplinli ve savaş tecrübesi olan Kürt güçler, Suriye ordusuna katılacak. YPJ Komutanı Rohilat Efrîn ile görüştüğümüzde, bize geleceklerinin belirsizliğine dikkat çekiyor. Pek çok YPJ savaşçısı DAİŞ’e karşı savaşta gazi olmuş kişiler. QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî yorgun ama nazik. Askerlerini organize etmek için gece gündüz çalışıyor. Doğrudan Suriye geçici lideri Şara ile görüşmeler yapıyor. Masada yapıcı bir üslup var ama taraflar birbirine güvenmiyor; tarih boyunca Kürtler Şam’daki iktidar tarafından baskı ve dışlanmaya maruz bırakılmış.

Şam’a baskı yapılmalı

Görüştüğümüz herkes, uluslararası desteğin kritik olduğunu vurguluyor. Kürdistan’ın diğer bölgelerinde Rojava’ya destek, her saldırıda güçlü oldu. Yardım konvoyları görüyoruz; Irak Kürdistanı sınırı dış dünyayla bağlantının can damarı. Türkiye sınırını kapalı tutuyor, Kürt öz yönetimini ezmeye kararlı.

Amerikan askerleri ülkeden ayrılıyor. Daha önce Kürtler, Batılı güçlerden bir ölçüde koruma görüyordu. Şimdi bu güçler gidiyor. Kürt liderler, AB ve İsveç gibi ülkeleri Şam’a baskı yapmaya ve herhangi bir desteği demokrasi ve azınlıklara saygı gibi açık taleplere bağlamaya çağırıyor.

Kürtler kararlı

Kaygı var ama aynı zamanda derin bir kararlılık da mevcut. Gerekirse kendilerini savunacaklar. Misafirperverlik de derin: Defalarca çay ve kahve ikram ediliyor, yeni ve eski dostlarla yerde yenen ev yemekleri etrafında toplanıyoruz.

Gelecek belirsiz ama bir şey kesin: Kürtler hakları ve daha iyi bir yarın için mücadeleyi bırakmayacak.

* 17-19 Şubat tarihleri arasında Rojava’ya giden Jonas Sjöstedt, İsveç Sol Parti’den Avrupa Parlamentosu Üyesi; Yekbun Alp ise İsveç Sol Parti Yönetim Kurulu Üyesi ve Dışilişkiler Sorumlusu.