Şarê Sûr ke wextekê derg o bi hêrîşanê dewlet ra rîbirî yê, bin talokeyê rijnayîşê tax û keyeyanê xo de roşanî silayî kenê.
Qezaya Amed Sûr de, hona 6 taxan de qedexeyê vejyayîşê teber rameno. Taxanê Alîpaşa û Lalebey de zî qerarê rijnayîşî esto. Rixmê îqaz û zextanê “Keyeyanê xo ra bivejyê” yê walî, welatijî xover danê, keyeyanê xo ra nêvejyenê. Parlamentera Amedî yê HDP Sîbel Yîgîtalp ke hewl dana ke vengê Sûrijan biresno raya pêroyî, aşkere kerd ke roşanê emserr seba şarê Sûrî bîyo roşanêko sîya.
Bê aw û bê elektrîk veraday
Yîgîtalp da zonayen ke vêşêrê ronişteyanê taxanê Alîpaşa û Lalebey, serranê 1990'î de zilm û zorvajîyê dewlet vînayê yê. Yîgîtalp vist vîrî ke, dewlet nê taxanê ke waşt xirab bikero de, ronişteyanê taxe bê aw û bê elektrîk virada.
Yîgîtalp da zanayîş ke, hikumeta AKP hewl dana ke şarê Sûrî bi zorî ca û waranê xo ra vejero û wina dewam kerd: “Vera komekê civakî polîtîkaya welişnayişî ya demografîk ferz bena. Waşten û hewcedarîyê şarî nêdîyayîşî ra yenê vînayen û pêrokîn waştenanê civakî rê bi polîtîkayanê ewlekarî cewab yeno dayen. Rewşekê bi no rengî de mumkûn nîyo ke mordem qala roşanêkî bikero. Kultur û rewşa civakî yê şarê Sûrî zî yeno welişnayîş. Bin nameyê ‘vurîyayîşê şaristankî’ de hikumet bi hawayê akerdeyî şarê Sûrî ra vana, ‘Ya ti dê goreyê zerrya mi biciwîyê, ya zî ti dê taxa xo ra bivejyê.”
‘Şar cayê xo terk nêkeno’
Yîgîtalp ard ziwan ke şarê Sûrî wayîrê rewşeke demografîk û raybazêke kolektîf ê ciwîyayîşî yê û wina dewam kerd: “Sûr wayîrê xemlêka tarîxî û mozaîka kulturî ya, ke kuçeyê ci teng ê, dêr û mizgeft pêhet ê, keyeyê dengbêjan ra vengê deyranê kamîyanê cîya yeno. Çinkerdişê na mozaîkî çinkerdişê tarîx bi xo yo.”
Yîgîtalp vist vîrî, AKP cîyayîyan zey sûcî vînena, krîmînalîze kena û va, “Eke bawerîya xo cîya bo, yenê terorîzekerdiş, kamîya xo cîya bo yenê terorîzekerdiş, fikrê xo cîya bo yenê terorîzekerdiş.”
Polîtîkayanê kapîtalîst ra fek veradê!
Parlamenter Yîgîtalp dîyar kerd ke, Sûr de dewlet bi rengeke hesas nezdîyê tarîx û mordemîye nêbena û aşkere kerd ke, 6 taxanê Sûrî ke 2 serrî yo qedexe esto de, ê nêzanê ke se beno. Yîgîtalp da zanayîş ke bi maşîneyanê karî ê giran her cayî welişnenê û qiseyanê xo bi nê vatenan qedêna: “Şarê Sûrî vera nayî de serpirodayîş kerd, la ti cewab nêame dayen. Rixmê nê zext û zorvajîyan, ronişteyê taxanê Lalebey û Alîpaşa bi israr ê ke ca û waranê xo terk nêkerê. Ez veng dana hikumet ke nê polîtîkayanê xo yê kapîtalîst, rant û yewperestî ra fek verado.
ZEYNEP KÛRAY/STENBOL