HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile görüşmesinde “Türkiye’nin Rus savaş uçağını düşürmesi yanlıştı” dedi. Rusya ve Türkiye’nin neredeyse savaş noktasına geldiği bir dönemde gerçekleşen kritik görüşmede Lavrov ise “HDP’nin çizgisini destekliyoruz. DAİŞ’le savaşan güçlerle aktif işbirliğine de hazırız” diyerek Kürtlere siyasi ve askeri destek sinyali verdi.
Lavrov ile kritik görüşme
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Rus uçağının düşürülmesi nedeniyle Rusya ve Türkiye’nin neredeyse savaş noktasına geldiği bir dönemde Moskova’da önemli temaslarda bulundu. Demirtaş, ilk olarak Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile bir araya geldi. Demirtaş-Lavrov görüşmesine; HDP Dışilişkiler Sorumlusu Nazmi Gür ve Demokratik Bölgeler Partisi (BDP) Eşbaşkanı Kamuran Yüksek’in yanısıra Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) Rusya Temsilcisi Selahattin Soro, Rusya Kürtleri Ulusal ve Kültürel Federal Otonomisi Eşbaşkanı Ferhat Patiyev ve Kürt Sosyal Kurumlar Birliği Eşbaşkanı Merab Şamıyev de katıldı.
Basın yoğun ilgi gösterdi
Rusya Dışişleri Bakanlığı’nda yapılan görüşme, Ankara-Moskova arasındaki ilişkilerinin neredeyse kopma noktasına geldiği bir döneme denk gelmesi nedeniyle basının yoğun ilgisiyle karşılaştı.
Demirtaş: Uçağın düşürülmesi hataydı
Kritik görüşmenin basına açık bölümünde Demirtaş, Rus uçağın düşürülmesinin yanlış olduğunu, bundan üzüntü duyduklarını ve halklara zarar vermeden diplomatik çerçevede sorunların çözülmesi gerektiğini vurguladı.
Krizin sorumlusu AKP Hükümeti
‘Uçak krizi’ne AKP Hükümeti’nin hatalı dış politikasının neden olduğunu belirten Demirtaş, şunları söyledi: “Türkiye’nin Rus savaş uçağını düşürmesi yanlıştı. Bu konuda hükümetin tutumunun yanlış olduğunu ifade ettik. Devletler arasında sorun yaşanabilir, krizler çıkabilir. Her zaman diplomasi kanallarının açık olması ve sorunların diyalog ile çözülmesi yolunu benimsedik. Şu saatten itibaren de bu krizin iki toplumu da etkilemeyecek ve zarar vermeyecek çerçevede ele alınması ve insanlara zarar vermeyecek boyutta çözülmesi gerektiğini düşünüyorum. Türkiye toplumunun, Türkiye’de yaşayan yurttaşların mevcut krizde bir sorumluğu yok. Hükümetin hatalı bir dış politikası olduğunu düşünüyoruz.”
Rusya ile ilişkilere büyük önem veriyoruz
“HDP olarak dış politika anlayışımızda gerilime dayalı veya gerilim üzerinden politika üretmeye dayalı bir çizgiyi benimsemediğimizi hep belirttik” diyen Demirtaş, bu zor dönemde Rusya’yla ilişkilere büyük önem verdiklerini vurguladı.
Lavrov’dan Kürtlere destek sinyali
Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da HDP’nin Türkiye’de tüm etnik azınlıkları temsil eden bir siyasi platform olduğunu söyleyerek bu çizgiyi her zaman desteklemeye devam edeceklerini ifade etti. Bu açıklama da HDP’nin temsilcilik açma talebinin kabul edildiği şeklinde yorumlandı. Lavrov’un bu sırada Demirtaş‘a dönerek, “Şu an siz de Rusya-Türkiye ilişkilerinin en iyi olmadığı bir dönemde Moskova’dasınız” demesi de dikkat çekti. Lavrov, Rus uçağının düşürülmesini mevcut Türk hükümetinin “planlanmış eylemi” diye nitelerken, Türkiye’ye yönelik izledikleri politikanın Türk halkını hedef almadığını ve almayacağını da söyledi.
DAİŞ’e karşı işbirliği teklifi
Demirtaş ile Suriye’deki durumu da ele alacaklarını açıklayan Rus Dışişleri Bakanı, DAİŞ’le savaşan güçlerle aktif işbirliği yapmaya hazır olduklarını vurguladı. Lavrov, bu konuda şunları söyledi: “DAİŞ tehdidine karşı karada savaşan Iraklı ve Suriyeli Kürtlerin olduğunu çok iyi biliyoruz. Onlar, Irak ve Suriye orduları ile beraber evleri için, topraklarında yaşama hakları için mücadele veriyorlar. Tabi ki, bu onların vazgeçilmez haklarıdır. Nasıl Hıristiyanların, Êzîdîlerin, diğer azınlıkların topraklarında kalma, atalarının topraklarında yaşama hakkı varsa, onların da hakları var. Rusya, Suriye yönetiminin isteği üzerine Suriye’de gerçekleştirdiği terörle mücadele operasyonunda, terör ile karada, sahada mücadele edenleri desteklemeye hazırdır.”
Lavrov’un açıklaması, Rusya’nın, Suriye’de DAİŞ’i gerileten tek güç olarak görülen YPG/YPJ savaşçılarına destek vermeye hazırlandığı şeklinde algılandı.
Görüşme başarılı geçti
Lavrov ile Demirtaş ve beraberindeki heyetler daha sonra, görüşmelerine, basına kapalı olarak devam etti. Görüşme sonunda ANF’ye konuşan Demirtaş, Lavrov ile görüşmelerinin başarılı geçtiğini söyledi.
AKP her konuda yalpalıyor
Ankara ve Moskova arasındaki krize atıfta bulunan Demirtaş AKP’nin uçak düşürme kararının yanlış olduğunu yineledi.
Demirtaş, şöyle devam etti: “Biliyorsunuz, Cumhurbaşkanı bu konuda çok tutarsız bir politika izledi. İlk etapta uçağın düşürülmesinin doğru karar olduğunu söyledi, sonra yalpalamaya başladı; ‘Rus uçağı olduğunu bilsek düşürmezdik’ dedi. Sonra ‘yine olsa yine yaparız’ dedi. Ardından ‘pilotun hatasıdır’ dedi. Bu tutarsız politikalar çözümü zorlaştırıyor. AKP her konuda yalpalayan, ilkesiz yaklaşım sergiliyor. Partimizin ilkeli duruşu ise Türkiye halklarının, uluslar toplumun da dikkatini çekiyor. Bir de Kürt halkı gerçekten çok zorlu bir zamanda çok muazzam bir direniş sergiliyor. Şengal’de, Kobanê’de, Rojava’nın her bir köşesinde kahramanca direniş sergiliyor. Bütün dünya buna saygı duyuyor. HDP’nin Kürt halkıyla yakın ilişkisi, Rojava, Güney Kürdistan’daki toplumla, siyasi hareketlerle kurduğu dostluk ilişkisi herkesin de dikkatini çekiyor. HDP tüm bunları, Türkiye’nin iç barışı ve bölgesel barış için kullanmak istiyor. Bu yaklaşımımız Rusya’da da dikkatle izleniyor, destek görüyor.”
Türkiye’de iki çizgi çatışıyor
Demirtaş, Türkiye’nin değişim-dönüşüm süreci yaşadığına da vurgu yaparak, devamla şunları söyledi: “Bizler bu değişimin çoğulcu demokrasi ve bütün kimliklerin, kültürlerin, inançların özgürlüğünün sağlanacağı yönde olmasını savunuyoruz. Öbür taraftan AKP zihniyeti, değişim-dönüşümü tek adamlığa, ırkçı, dinci, mezhepçi bir çizgiye çekmeye çalışıyor. Bu iki değişim çizgisi arasında siyasi yarış, ideolojik çekişme, rekabet, gerilim de yaşanıyor. Bu konudaki görüşlerimizi bütün uluslararası kamuoyu ile paylaşıyoruz. Rusya ile de partimizin bu yaklaşımını paylaştık.”
Öz yönetim de konuşuldu
“Aynı zamanda Türkiye’de Kürt sorunu çok önemli aşamaya geldi” diyen Demirtaş, şöyle konuştu: “Kürt halkının özyönetim talebi meşru bir talep olarak kendini ortaya koyarken, AKP’nin de sert bir müdahalesi; tankların, kara kuvvetlerinin, ordunun da devreye girdiği sindirme, irade kırma, katliam politikası yürütülüyor. Bu konuya ilişkin de Türkiye’de Kürt halkının kendi öz yönetim statüsüyle var olma talebini bütün dünya toplumunca görülmesi taraftarıyız. Muhataplarımızla bunları da paylaşıyoruz.”
Kürtler kilit noktada
Demirtaş, Suriye’deki gelişmelere de değindi: “Suriye’de de önemli noktaya gelindi. Yeni Suriye’de anayasada neler olacak, hangi haklar ne ölçüde tanınacak; bunlar tartışılıyor. Parti olarak, Suriye toplumunun tüm kimliklerinin, renklerinin, inançlarının özgürce, kendi varlığını da garanti altına alarak; anayasada taahhüt altına alarak var olmasını savunduk. DAİŞ, El Kaide uzantılı tüm yapılar bu farklılıklara düşmanca barbarlık uyguluyorlar. Suriye’de Kürt halkı da DAİŞ barbarlığına karşı en kahramanca direnişi ortaya koyuyor. Dolayısıyla Suriye’nin geleceğinin şekillenmesinde Kürt halkının, oradaki Kürt güçlerinin varlığının tanınması, Suriye’deki sorunun çözümü ve Ortadoğu barışı için de kilit noktadadır.
Kürtler demokrasi gücü olacak
Gelecek yüzyılda Kürtler, artık Ortadoğu’da önemli aktör olacaklar ve kimse Kürtlere taktik ilişki, kullanma ilişkisi, Kürt kartı açısından bakmamalıdır. Bu bakış açısı değişmelidir. Kürtler bunu kabul de etmez. Kürtler yeni yüzyılda büyük bir siyasi, demokrasi gücü olacak. Aslında bölge halklarının bir arada yaşayabileceği, mezhep, kimlik çatışmalarının da çözülebileceği üçüncü yolu öneren bir güç olarak Kürtler, yeniden tarih sahnesine çıkıyor. Uluslararası güçlerin de bütün bu gerçeklikleri görerek Kürtlerle ilişkilenmesi, politikalarını oluşturması gerekiyor. Bunları gittiğimiz her yerde açıklıkla anlatıyoruz.”
Krizden etkilenen herkes için girişimde bulunduk
Ankara ile yaşanan krizden doğrudan etkilenen Rusya’daki Türkiye vatandaşlarının durumuna da dikkat çeken HDP Eşbaşkanı, “Bu krizin, Türkiye pasaportu taşıyan öğrenci, işçi, yatırımcılara olumsuz yansımaması gerektiğini düşünüyoruz. Bunu Rusya Dışişleri Bakanı ile de paylaştık. Rusya’da çalışanlar, işverenler, yatırımcılar, işçiler, öğrenciler bilmeli ki, kimliği ne olursa olsun, Türkiye pasaportu taşıyan herkes için bizler girişimde bulunduk. Bu görüşmede de kapsamlıca bunları dile getirdik, mesafe katedeceğiz. Türkiye pasaportu taşıyanların sıkıntısının çözümünde rahatlama sağlayacağız çünkü görüşmeden böyle mesajlar aldık” dedi.
Krizin çözümünde rol almak istiyoruz
Demirtaş, Rusya-Türkiye krizinin çözümünde rol almak istediklerini açıklayarak, “Çünkü biz ne içeride ne de dışarıda gerilim, çatışma yanlısı politika izliyoruz. Diplomatik yollarla, diyaloglarla çözüm istedik” diye konuştu.
Kürt İşadamları Derneği açıldı
HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Moskova temasları sırasında beraberindeki heyetle birlikte Rusya Kürt İşadamları Derneği’nin açılışını da gerçekleştirdi. İşverenlerin sorunlarını dinleyen Demirtaş, krizin çözümü için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.
ERİŞ QOSER/ANF/MOSKOVA