Türk-Amerikan ilişkilerinde büyük kırılmaları da birlikte getiren S-400’ler Ankara’ya ulaştı. Şimdi gözler, daha önce yaptırımlara gideceklerini defalarca açıklamış olan ABD’li yetkililerde. NATO ise “endişeli olduğunu” belirtti.
Türk Savunma Bakanlığı, Türk-Amerikan ilişkilerinde büyük gerginliğe neden olan Rus yapımı hava savunma sistemi S-400’lerin ilk parçalarının Ankara’ya ulaştığını belirtti.
Türk Savunma Bakanlığı’nın dün sabah yaptığı açıklamada şu ifadeler kullanıldı.
“Türkiye’nin hava ve füze savunma ihtiyacının karşılanmasına yönelik S-400 Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sisteminin tedarik sözleşmesi 11 Nisan 2017’de imzalanmıştır. Sözleşme kapsamında S-400 Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sisteminin birinci grup malzemelerinin Mürted Hava Meydanı/Ankara’ya intikali 12 Temmuz 2019 tarihinden itibaren başlamıştır.”
Türk Savunma Bakanlığı’nın ardından Türk Savunma Sanayii Başkanlığı’ndan da bir açıklama geldi. Yapılan açıklamada, “Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi Projesi kapsamında Başkanlığımız ile Rosoboronexport/Rusya Federasyonu arasında imzalanmış olan sözleşme kapsamında S-400 sistemi teslimatının ilk aşaması bugün (Ankara’ya inen ilk uçakla başlatılmıştır. Sisteme ait parçaların teslimatlarına önümüzdeki günlerde devam edilecek, sistem bütünüyle hazır olduktan sonra ilgili makamların belirleyeceği şekilde kullanımına başlanacaktır” denildi.
ABD’den gelen son uyarılar
NATO’da müttefik olduğunu Türkiye’nin Rusya’dan S-400 alımına karşı çıkan ABD’den son tepki, geçtiğimiz günlerde ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus’dan gelmişti.
Ortagus, yaptığı açıklamada “ABD’nin, Türkiye’ye S-400 tedariğine ilişkin tavrı değişmedi. Ankara, anlaşmayı sürdürürse çok olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalacak” diyerek Türkiye’yi uyarmıştı.
Yine CAATSA (Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası) yaptırımlarını içeren tasarının Kongre’den geçtiğini hatırlatan Ortagus, “CAATSA yaptırımları tasarısı Kongre’den geçti. Sonuçları Türkiye açısından olumsuz olacaktır” ifadelerini kullanmıştı. Yaptırımlar daha çok, F-35 yeni nesil savaş uçaklarının Türkiye’ye verilmemesi ve söz konusu programdan çıkartılmasını içeriyor.
Önceki gün de ABD Başkanı Donald Trump’ın Genelkurmay Başkanlığı görevine aday gösterdiği Orgeneral Mark A.Milley, Rus hava savunma sistemi teslimatının hayata geçirilmesi durumunda Türkiye’nin beşinci yeni nesil savaş uçağı F-35 programından çıkartılması gerektiğini belirtti.
Milley’in bu ifadeleri, ABD Kongresi’ne gönderdiği mektupta yer aldı.
Milley, mektubunda “Görevimin onaylanması durumunda, Türkiye’nin S-400’ü kabul etmesi durumunda, F-35 uçaklarının Türkiye’ye teslimine son verilmesini ve Türkiye’nin F-35 programından ihraç edilmesini tavsiye ederdim. Türkiye’ye, F-35 alıp doğrudan S-400 yakınında kullanmasına izin verirsek S-400’ün radar sistemi F-35’le ilgili gizli bilgiyi Rus askerlere sunabilir” dedi.
NATO: Endişe duyuyoruz
Öte yandan Türkiye’nin de üyesi olduğu NATO, S-400’ün ilk parçalarının Türkiye’ye gitmesinin hakkında bir açıklama yaptı. Yapılan açıklamada “Türkiye’nin S-400 almasından endişe duyulduğu” aktarıldı. AFP’ye konuşan NATO yetkilisi, “Türkiye’nin S-400 sistemini alma kararının doğuracağı potansiyel sonuçlar hakkında endişeliyiz” dedi.
Rus savunma sanayi şirketi Almaz Antey’in geliştirdiği sistem 2007’den bu yana Rusya’da kullanılıyordu. Rusya’nın ardından S-400’leri Çin ve Belarus kullanmaya başladı. Türkiye ise S-400’lere sahip olan dördüncü ülke oldu.
HABER MERKEZİ
ABD Savunma Bakan Vekili Mark Esper, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemleri alması hakkında açıklama yaptı.
Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemleri alması hakkında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Savunma Bakan Vekili Mark Esper, açıklama yaptı. Esper, ABD’nin S-400 teslimatından haberdar olduğunu ve F-35’ler konusundaki pozisyonlarının değişmediğini söyledi.
Esper, “Türkiye’nin S-400 teslimatını aldığının farkındayız, F-35’lere dair pozisyonumuz değişmedi ve bu öğleden sonra Türk mevkidaşım Bakan Akar’la konuşacağım” dedi. Esper, açıklamayı görüşme ardından yapacağını söyledi.
Esper’in Akar’la 26 Haziran’da Brüksel’de yaptığı konuşmada, Türkiye’nin “hem S-400’lere hem F-35’lere aynı anda sahip olamayacağı” görüşünü paylaştığı biliniyor.
ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’a, S-400’leri alan Türkiye’ye yaptırım uygulama ve Türkiye’yi F-35 programından çıkarma çağrısında bulundu.
ABD Senatosu’nda bir grup, Başkan Donald Trump’a, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi aldığı için Türkiye’ye yaptırım uygulama ve beşinci nesil F-35 savaş uçağı programından çıkarmaya çağırdı.
Senatörlerin Trump’a yazdığı mektupta, “Başkan Trump’ı, Amerika Düşmanlarına Yaptırımlarla Mücadele Yasası’nın (CAATSA) talep ettiği gibi tam yaptırım uygulamaya çağırıyoruz. Ayrıca, F-35 teslimatının belirsiz bir süre için ertelenmesinin yanı sıra, Savunma Bakanlığı’nı Türkiye’nin F-35 programına katılımına son vermeye çağırıyoruz” ifadelerine yer verildi.
Mektupta, Silahlı Kuvvetler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Jim Inhofe, Cumhuriyetçi Jack Reed, Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Jim Risch ve Cumhuriyetçi Bob Menendez’in imzaları yer alıyor.
WASHINGTON
ABD Kongresi senatörleri Türkiye için yaptırım istedi
ABD Senatosu’nun iki etkili komisyonunun liderleri, S-400 teslimatı yapılan Türkiye’ye sert tepkide bulundu.
Konre’nin dört etkili üyesi ortak bir açıklama yayınladı. Açıklamada Silahlı Hizmetler Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Jim Inhofe ve Kıdemli Demokrat üye Jack Reed ile Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Jim Risch ve Kıdemli Demokrat üye Bob Menendez’in imzası yer aldı.
Amerika’nın Sesi Radyosuna göre açıklamada, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, S-400’leri Rusya’dan kabul ederek, Türkiye’nin güvenliği, ekonomik refahı ve NATO ittifakının bütünlüğü pahasına Putin’le tehlikeli bir ortaklığı seçti” ifadeleri kullanıldı.
“Kongre iki partiyi de kapsayan güçlü bir temelde şunu açıkça ortaya koydu” denilen açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanlış yönlendirilmiş biçimde S-400 alımının sonuçları olmalı. Bu alım, Putin’in Rusya’sıyla stratejik işbirliğini öngören rahatsız edici işaretler verirken, F-35 programına da bir tehdit niteliğinde. Bunun neticesinde, Başkan Trump’ı CAATSA kapsamındaki yaptırımları yasanın gerektirdiği şekilde tam olarak uygulamaya çağırıyoruz. Savunma Bakanlığı’na da, tüm F-35 materyallerinin (Türkiye’ye) teslimatı halen askıya alınmış olsa da, Türkiye’nin F-35 programına katılımını sona erdirmeye yönelik işlemi hayata geçirmesi çağrısında bulunuyoruz.”
Ortak açıklamada, “İşler bu noktaya gelmek zorunda değildi. Ancak maalesef Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD’nin Türkiye’ye hava sahasını F-35 uçakları ve Patriot hava savunma sistemiyle koruma imkanı tanımak suretiyle, stratejik ilişkilerimizi muhafaza etme yönündeki çok sayıda girişimini reddetti” diye belirtildi.
“Umarız ki ABD ve Türkiye arasındaki stratejik ilişki, (ilişkilerdeki) bu gerilemeye üstün gelir” ifadelerini kullanan senatörler, “Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’nin ekonomik refahı ve NATO ittifakının güvenliği pahasına Vladimir Putin’le bağlarını derinleştirmekte ısrar etmeyi sürdürmesi halinde, işbirliğimizin kalıcı şekilde ilerletilmesi mümkün değildir” ddiye ekledi
Demokrat Parti Maryland Senatörü Chris Van Hollen, Twitter üzerinden tepkisini ifade etti. Türkiye’nin bir müttefikin yapmayacağı çok kötü bir tercih yaptığını söyleyen Van Hollen, Ankara bu adımından vazgeçmediği takdirde F-35 uçaklarını teslim almayacağını ve S-400’lerin devreye girmesiyle ilgili olarak atılacak her türlü adıma Amerikan yasaları uyarınca acil yaptırımlarla yanıt verileceğini vurguladı.
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Eliot Engel ve kıdemli üye Michael McCaul, yaptıkları ortak açıklamada, "Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı defalarca Rus S-400 hava savunma sistemini teslim almasının Türk-Amerikan ilişkileri açısından ciddi sonuçlarının olacağı konusunda uyarmıştık” dedi.
Açıklamada devamla şunlar belirtildi: “S-400 sisteminin alınmasının yaptırımları tetikleyeceği konusunda uyarıda bulunduk. Yönetimin Türkiye'nin hava ve füze savunma gereksinimlerini karşılamak üzere Patriot sistemi satma teklifine destek verdik. Cumhurbaşkanı Erdoğan'a çok net bir seçenek sunuldu. Ne yazık ki yanlış tercihi yaptı. Bir NATO müttefikinin Rusya ve Vladimir Putin'i ABD ile yakın işbirliği ve ittifakına tercih etmesini anlamak zor. Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı'na Türkiye'nin F-35 programına katılımına son vermeye ve Rus savunma sektörüyle iş yapan Türk şahıslara yasa uyarınca yapılması gerektiği gibi yaptırım uygulamaya çağırıyoruz. Türkiye ve Erdoğan bu kararın sert sonuçlarıyla karşı karşıya kalmalı."
