
Meclis Plan Bütçe Komisyonuna sunulan 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı Meclis’te görüşülmeye başlandı. Tasarıya göre, 2018 bütçesinde, bütçe giderleri 762,8 milyar TL, bütçe gelirleri 696,8 milyar TL, vergi gelirleri 599,4 milyar TL, bütçe açığı ise 65,9 milyar TL olarak planlandı. Bütçenin bu yıl dikkat çeken kısmı ise doğrudan ”savunma ve güvenlikten” sorumlu kurumlara 28 Milyar 412 milyon 101 bin TL’lik artışla 64 milyar 306 milyon 50 bin TL’den 92 milyar 718 milyon 151 bin TL’ye çıkartılıyor olması. Milli Savunma Bakanlığına ayrılan pay bu yıl 40 Milyar TL’nin üzerinde olurken Diyanet Başkanlığının başlangıç ödeneği ise 7 milyar 774 milyon 183 bin TL olarak belirlendi. Milli Eğitim Bakanlığı’na bakıldığında ise 92 milyar 528 milyon 652 bin TL ayrıldığı, bunun da 63 milyar 503 milyon 243 bin TL’lik bölümü personel giderleri oldu. Sağlık Bakanlığı‘na 37 milyar 571 milyon 386 bin TL başlangıç ödeneği, bunun da 16 milyarlık bölümü de personel giderlerine ayrıldı. 2018 bütçe gelirlerinin yüzde 86’sını vergilerden oluşurken krizin faturasının emekçilere çıkarıldığını ifade eden emek örgütleri savaş bütçesi yerine barışçıl bir bütçe istediklerini ifade etti.
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Genel Başkanı Kani Beko, her yıl olduğu gibi bu yıl da hazırlanan bütçe çalışmalarında işçilerin yok sayıldığına bir kez daha şahitlik ettiklerini söyledi. Türkiye’nin 2016’da 142.6 milyar dolarlık ihracat, 198.6 milyar dolarlık da ithalat gerçekleştirdiğine; aradaki farkın bugüne kadar kapatılamadığına dikkat çeken Beko, cari açığın emekçiler ve işçiler açısından sefalet, açlık, işsizlik olduğunu belirtti. Hükümetin yanlış politikalarını yaptıkları tüm eylem ve etkinliklerde eleştirdiklerini hatırlatan Beko, cari açığın bu denli büyük olmasının temel sorumlusunun iktidar olduğunu vurguladı. 2018 bütçesine bakıldığında Milli Savunma Bakanlığı ve Diyanet’e her zamanki gibi yüksek payın ayrıldığını vurgulayan Beko, ”Cari açık kapatılması gerekiyor. Cari açık kapatılmadığı sürece işçiler açısından durum daha da kötü olacaktır. Temel gıda maddeleri başta olmak üzere zamlar yapılarak bu açığı kapatacaklarını düşünüyorum” dedi.
Fatura emekçilere çıkarılacak
Savaş harcamalarının lüks olduğunu vurgulayan Beko, iktidarın askeri ve siyasi olarak 52 ülke ile ilişkilerin kötü olduğunu ve politikanın değişmediği sürece de faturanın emekçilere çıkarılacağını söyledi.
Yapılan savaş bütçesidir
Kamu Emekçileri Sendikası Konfederasyonu (KESK) Eşbaşkanı Mehmet Bozgeyik de geçmiş hükümetlerde olduğu gibi 2018 bütçesinde de hazırlanış tekniği açısından bir farklılık olmadığını ve emekçilerin görüş ve önerilerine yer verilmediğini söyledi. Bütçenin geneline bakıldığında güvenlikçi bir konseptte hazırlandığının açıkça görüldüğünü ifade eden Bozgeyik, 2018 bütçesini ”savaş bütçesi” olarak açığa çıktığını vurguladı.2017 bütçesinde muhalif kesimlerin eleştirilerin dikkate alınmadığını yineleyen Bozgeyik, ”Geçtiğimiz aylarda yandaş konfederasyonlar ile imzalanan Toplu İş Sözleşmesinde ekonominin kısıtlılığından bahseden hükümet aynı tavrı bütçenin harcama kalemlerine bakıldığında da sağlığa ve eğitime pay ayrılmadığını görüyoruz” dedi. Bozgeyik, emekçilerin 2018 bütçesinde yoksulluk ve sefaleti ortaya çıkardığını cari açığın yükünün de vergiler ile emekçilerin sırtına yüklendiğini kaydetti.
Devlet sırrı harcamalar
Bütçenin dikkat çekici yanlarından birinin de dış harcamalar ve örtülü ödenek adı altında devlet sırrı niteliğinde harcama kalemlerinin olduğunu ifade eden Bozgeyik, Sayıştay’ın denetim yetkilerinin de işlevsizleştirilmiş olduğuna belirtti. Bozgeyik, ”OHAL koşullarında yaratılan güvenlikçi politikaların vergileri de emekçilere yükleniyor. Özellikle yağmanın ve savaşa hizmet veren bir bütçe yerine demokratik barışçıl bir bütçe talep ediyoruz” dedi.
Dış ticaret açığında büyük artış
TÜİK verilerine göre, Eylül’de dış ticaret açığı yüzde 85 artarak 8 milyar 135 milyon dolara yükseldi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan geçici dış ticaret verileri açıklandı. Verilere göre ihracat Eylül 2017’de, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,7 artarak 11 milyar 848 milyon dolar olurken, ithalat ise yüzde 30,6 artarak 19 milyar 982 milyon dolar şeklinde gerçekleşti.
Yüzde 85 arttı
Eylül’de dış ticaret açığı yüzde 85 artarak 8 milyar 135 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2016 Eylül ayında yüzde 71,3 iken, 2017 Eylül ayında yüzde 59,3’e düştü.
İhracat yüzde 5 azaldı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; Eylül 2017’de bir önceki aya göre ihracat yüzde 5 azalırken, ithalat yüzde 10,5 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise 2017 yılı Eylül ayında önceki yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 5,4, ithalat yüzde 26,3 olacak şekilde artış kaydetti.