BDP Milletvekili Hasip Kaplan, AKP Hükümeti'nin savaş harcamalarının yarattığı bütçe açığının vergi ve zam yoluyla halka ödettirildiği belirtti. "Ustalık kabinesi bütçesi yama tutmaz duruma gelmiştir" diyen Kaplan, çözümün barışçıl politikaların hayata geçirilmesinden geçtiğini söyledi.
Hükümet çatışmaların yoğunlaştığı Temmuz ve Ağustos'ta bütçeden önemli bir oranı silaha ayırarak; 2012'nin ilk altı ayı için harcanandan daha fazla harcamada bulundu. 'Güvenlik ve savunmaya yönelik mal, malzeme ve hizmet alımları'ndaki tutarı, Ocak-Haziran arasında 732 milyon lira olurken; sadece Temmuz-Ağustos harcaması ise 846 milyon lirayı buldu. Bu harcama, bütçe açığını muazzam düzeye çıkardı. Bütçe açığı ve en önemli sebebi olarak gösterilen 'güvenlik harcamaları'nı BDP Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan değerlendirdi.
Kürtler ve Suriye
BDP'li Kaplan, 2012 bütçesinin en önemli bölümünü Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, polis-jandarma ve TSK'ye yapılan harcamaların oluşturduğunu belirtti. Bütçe açığında, hükümetin Kürtlere dönük savaş politikasıyla birlikte, Suriye'deki gelişmelere yönelik yaklaşımın belirleyici olduğuna işaret eden Kaplan, şöyle konuştu: "Bunların toplamına ayrılan bütçe, rakamlarla gözüken en büyük bütçeydi. Fakat 2012'de sürekli içeride ve dışarıda operasyon yapan, bu operasyonları durdurmayan hükümet aynı zamanda Suriye'deki kargaşa için de öngörülmeyen harcamalar yarattı. Bunun sonucunda bütçe büyük açık verdi."
Vergi ve zam
Bütçenin, öngörülen oranın üzerine çıktığına dikkat çeken Kaplan, "büyüme hızının da son yıllara göre son derece düşmüş olduğunu" belirterek, çözüm olarak "vergi ve zam" yoluna gidildiğini vurguladı. Kaplan, "Hükümet bunları, dolaylı vergilerle, alkol, tütün mamulleri ve benzer alanlarda zamlar yaparak kapatmaya çalışıyor. Kışa giriyoruz ve yakında doğalgaza, akaryakıta bu vesileyle otomatik zamlar yapılacağının sinyalini görüyoruz. Bu, enerji alanında da geçerli" dedi.
Meclis'ten de saklanıyor
Bütçe açığındaki temel etkenin "savaş harcamaları, bu harcamalarla beraber silah alım-satım harcamaları" olduğunu ifade eden BDP'li Hasip Kaplan, "Sayıştay Kanununa göre bu harcamaların Meclis tarafından denetlenemeyeceğini" kaydetti. Savaş harcamalarının kontrolsüz olduğunu belirten Kaplan, şu eleştirilerde bulundu: "Son Sayıştay Kanunu'nda bu harcamaların gizli yönetmelikle yapılacağı kararlaştırıldı. Milletvekili olmamıza rağmen bizim denetlememize dahi izin verilmiyor. Maliye Bakanlığı'ndan bu konuda bilgi istedim ancak verilmedi. Sayıştay'ın gizli genelgesinden istedim; bakanlıktan verilmedi. Bugün anamuhalefet partisi de dahil hiçbir muhalefet partisinin bu genelgeden haberi yok. Meclis'ten saklanıyor. Harcamaların denetleme imkanı tamamen ortadan kaldırılmış durumda."
Meclis'in açılması ardından Kasım-Aralık aylarında bütçe tartışmalarının önemli bir konu olarak gündemleşeceğini söyleyen Kaplan, "Ciddi tartışmaların odağı olacaktır. Şimdiden görülen o ki; 'ustalık kabinesi' bütçesi yama tutmaz duruma gelmiştir" dedi.
Milliyetçilik panzehiri
AKP Hükümeti'nin ırkçı-milliyetçi propagandayı körükleyerek, zamlara tepki verilmesini "terörle mücadele ediyoruz" algısıyla engellemeye çalıştığını söyleyen Kaplan, şunları kaydetti: "Böylece hükümet hem kamuoyunun bu yöndeki tepkilerini önleyecek hem de gerçekleri gizlemek üzere oyalama taktiği uygulayacak. Bugüne kadar baktığımızda bütçeyi sarsan harcamaların hepsinin askeri harcama olduğu görülüyor. Burada bütçe kalemleri dışına çıkılıyor. Meclis'in kabul ettiği 2012 bütçesinin tamamen dışına çıkılıyor."
Çözüm: Barışçıl politikalar
Bütçe sorununun zamlarla değil; savaş politikasından vazgeçerek çözülebileceğine işaret eden Kaplan, "Zamlarla, dolaylı vergi ve ÖTV ile yamanacak bir durum kalmadı. Tek çözümü vardır; operasyonların durdurulması, çatışmaya son verilmesi, müzakerenin başlatılması, GAP gibi projelere hayat kazandırılmasıyla sorun çözülür" diye konuştu.
ALİ BARIŞ KURT / ANF/ANKARA
Savaşa zam yetişmiyor
Hükümetin otomotiv, akaryakıt ve alkollü içeceklerdeki ÖTV ile tapu harçlarının artırılmasını düzenleyen son kararnamesinin ardından gelir artırıcı ve gider azaltıcı yeni adımlar bekleniyor.
Reuters'a bilgi veren bir ekonomi yetkilisi Cumartesi günü alınan gelir artırıcı tedbirleri diğer başka adımların da izleyeceğini ifade etti. "Maliye Bakanlığı bütçe hazırlıklarını devam ettiriyor. Buna ilişkin ilk kararname yayımlandı ancak kalan bazı önlemler için ekonomi yönetimi çalışmasını sürdürüyor. Yakın zamanda diğer adımlar gelecek" diyen yetkili, bu kapsamda sigaranın vergisinin artırılması, gayrimenkul yatırım ortaklıklarına tanınan vergi istisnasının kaldırılmasının yanı sıra doğalgaz ve buna bağlı olarak elektriğe 1 Ekim'den geçerli zam yapılması gibi önlemlerin halen masada olduğunu bildirdi.
Ekonomi ve enerji yetkilileri de Ekim ayından geçerli olmak üzere doğalgaza yüzde 10-15 aralığında zam yapılabileceğini belirtiyor. Doğalgaza yapılacak zam, maliyetleri artıracağı için bunun elektrik fiyatlarına belli oranda yansıtılması gerekiyor.
Yetkililer, enerji KİT'lerinin ürünlerine yapılacak zamma ilişkin birkaç bakanlığın halen çalıştığını ve bu konuda nihai kararın hafta sonuna kadar verileceğini bildirdi.
Babacan'dan ilk açıklama
Son yapılan zamlarla ilgili açıklamalarda bulunan Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, "Önemli olan bu konuda istikrardır, önemli olan Türkiye'deki huzur ortamıdır. Bütçe dengesi bozulduğunda Türkiye'de ne huzur ne güven kalır. Bunun bilincinde hareket etmemiz lazım. Harcamalarda da dikkatli olmalıyız. İsraftan kaçınmamız lazım. Gelir tarafında değil gider tarafında da aşırılıklar varsa, kuşkusuz bunlarla ilgili de tedbir almamız gerekir. Bununla ilgili belli hazırlıklarımız olacak. Zor bir dönemdeyiz. Bütçedeki denge Türkiye'deki huzurun istikrarın temelidir " dedi.