Sokağa çıkma yasaklarının Anayasa ve AİHS’ye aykırı olduğunu belirten HDP, yerel mahkeme ardından Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvuru yaparak, “uygulamalara acilen son verilmeli” dedi.
HDP Grup Başkanvekili İdris Baluken, devam eden sokağa çıkma yasaklarına ilişkin Meclis’te basın toplantısı düzenledi.
Faşizmin boyutunun halka savaş açma aşamasına geldiğini belirten Baluken, “Diyarbakır Sur, Mardin Dargeçit’te günlerdir devam eden katliam girişimleri sokak sokak can almaya devam ediyor” dedi. “7 Haziran’dan bu yana 306 yurttaşımız, AKP’nin çalıştırdığı ölüm makinası ile sahaya sürdüğü savaş ve darbe konseptiyle maalesef katledildi” diyen Baluken, AKP’nin onlarca kez ilan edilen sokağa çıkma yasağında ısrar ettiğini kaydetti. Baluken, “Bir takım infaz timlerini göndererek halkı katlettiğinin mesajlarını veriyor” sözleriyle de AKP’nin yaklaşımına işaret etti.
Savaşa göre konumlanıyorlar!
Şırnak’ın Cizre ve Silopi ilçelerindeki öğretmenlerin sokağa çıkma yasağı öncesinde gönderilen SMS’e de tepki gösteren Baluken, “Bakanlık genelgeleri savaşın gelmiş olduğu boyutu gösteriyor. Devrede bir savaş hukuku olduğunu Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı itiraf etmiş oldular. Kendimizi savaş hukukuna göre konumlandırıyoruz demektir, bu kadar nettir” dedi.
Açık ırkçılık yapılıyor
Yaşananlar için “Utanç verici bir durumdur. Anayasal sürecin bittiğinin en net göstergesidir” diyen Baluken şöyle konuştu: “Bu savaş kabinesi olduğunun en açık itirafıdır. Bu savaş kabinesi katliam yapmanın hazırlığını yapıyor. Orada katliam yaptığında Kürt ölsün istiyor. Orada çalışan memurları çekerek başka kimse ölmesin diyor. Açık bir şekilde ırkçılık yapıyor. Bu genelgeler tarihe utanç olarak geçecek. Katliama yönelik ses verilmeli, net tutum alınmalıdır.”
CHP katliama onay veriyor
Zahmet edip bölgeye gitmeyen CHP’nin suskunluğu ile katliama onay verdiğini dile getiren Baluken, “Demokrasi ve barış etrafında CHP’nin hareket etmesi gerektiğini düşünüyoruz. Parlamento dışında diğer siyasi partiler, sivil toplum örgütleri Kürdistan, Kürt illerinde yaşanan insansızlaştırma, soykırım karşısında görevlerine yerine getirmelidirler” diye konuştu.
Yasak AYM’ye taşındı
HDP, 4 ayı aşkın süredir devam eden, sivil katliamlara kılıf olan sokağa çıkma yasaklarına ilişkin, Anayasa ve AİHS’yi ihlal ettiği gerekçesiyle acilen ihtiyati tedbir kararı alınması istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu. HDP Adana Milletvekili Meral Danış Beştaş tarafından yapılan başvuru dilekçesinde İl İdare Kanunu’na dayanılarak ilan edilen sokağa çıkma yasaklarının kronolojisine yer verilerek “16 Ağustos 2015 tarihinden 11 Aralık 2015 tarihine kadar 7 ilde, 2014 nüfus sayımına göre toplam 1 milyon 299.061 kişinin yaşadığı 17 ilçede toplam 52 kez süresiz ve gün boyu sokağa çıkma yasakları ilan edilmiş ve bunlardan en uzunu 14 gün boyunca sürmüştür. Uygulanan sokağa çıkma yasakları nedeniyle 63 sivil yurttaş yaşamını yitirmiştir” denildi.
Anayasa’nın ihlalidir
Anayasa’nın “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa’nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasa’nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz” şeklindeki hükmüne dikkat çekilen başvuruda, savaş hallerinde bile yaşam hakkının korunması gerektiği yönündeki maddelere işaret edildi.
Sokağa çıkma yasaklarının OHAL veya Sıkıyönetim ilanının parçası olduğuna işaret edilen başvuruda, “Ancak mevcut siyasi iktidar; bu iki yönteme başvurmaksızın Anayasa ve hukuk dışı yollarla güvenliği sağladığı iddiasında bulunur iken açıkça ‘yaşam hakkı’nı ciddi bir biçimde tehdit etmektedir. Sokağa çıkma yasağı uygulaması devam ettiği müddetçe her birey yaşam hakkı ihlali riski ile karşı karşıyadır” denildi.
AKP fiili OHAL uyguluyor
“Mevcut siyasi iktidar en önemli icraatlarından birisinin ‘OHAL’in kaldırılması olduğunu her fırsatta beyan ederken ‘eski Türkiye’ görüntüsü vermekten kaçınmanın yolunu hukuki dayanaktan yoksun sokağa çıkma yasağı uygulaması olarak bulmuş durumdadır” eleştirisi yapılan başvuruda, camilerin bombalandığı, insanların sağlık, eğitim, barınma, yiyecek gibi temel ihtiyaçlarının engellendiği de dile getirildi.
Başvuruda sokağa çıkma yasaklarının yanı sıra ilan edilen “özel güvenlik bölgeleri” uygulamasıyla evlerin ateşe verildiği ve köylerin boşaltıldığı da kaydedilirken, devlet güçlerinin “Türksen övün değilsen itaat et” şeklindeki ırkçı milliyetçi yazılamalarına da yer verildi.
Başvuruya öncelik verilmeli
Yasakların “AİHS’in 5. maddesine açıkça aykırılık teşkil ettiği” belirtilen başvuruda, kimi yerel mahkemelere başvurulduğu ancak yaşam hakkı ihlali nedeniyle Anayasa Mahkemesi’nin başvuruya öncelik vermesi gerektiği vurgulandı. HDP, Anayasa Mahkemesi İçtüzük 73/1’i maddesi gereğince “tedbir amaçlı olarak, mülki amirlikler tarafından sokağa çıkma yasaklarına ilişkin karar alınması ve uygulanmasının engellenmesi konusunda tedbiren bir karar verilmesi” talep edilerek,
konunun acilen ele alınması ve öncelikle incelenmesi istendi.
DİHA/ANKARA