Suriye iç savaşının en ağır faturasını küçük bedenleri ile çocuklar ödüyor. Yurtlarını aileleri ile birlikte terk etmek zorunda kalan çocuklar, sığındıkları ülkelerde kapitalizmin çarkları arasında eriyor. Kürdistan ve Türkiye illerine göç eden çocukların payına da düşen pek farklı olmuyor. Antep’in Şahinbey ilçesine bağlı Vatan Mahallesi’nde genellikle triko ve tekstil atölyelerinde sigortasız çalıştırılan Suriyeli çocuk işçiler, 12 saat çalışma karşılığında asgari ücretten daha düşük ücret alıyor.
‘Bu işi yapmaya mecburuz’
Rojava’nın Halep’e bağlı Azez kentinden 2 yıl önce Antep’e geldiğini belirten 15 yaşındaki Cüneyt Şêxo, zor koşullarda yaşam mücadelesi verdiklerini anlattı. Türkmen olan Şêxo, ilk başlarda barınma sıkıntısıyla boğuştuklarını, anne ve babasının çalışması ile biraz rahatladıklarını kaydetti. Kendisinin de ilk önceleri kâğıt toplayıcılığı yaptığını dile getiren Şêxo, “Evet, az para alıyoruz. Ama bu işi de yapmaya mecburuz. Bu şekilde eve ekmek götürebiliyoruz” dedi.
‘12 saat çalışıyoruz’
Suriye’nin Halep kentinden yaklaşık 3 yıl önce Antep’e geldiklerini belirten 13 yaşındaki tekstil işçisi Ziyat ise çalışma koşullarının çok zor olduğunu aktardı. Günde 12 saat çalıştıklarını söyleyen Ziyat, kendisinin ilk kez böylesi zor bir işte çalıştığını dile getirdi. Triko ve tekstil atölyelerinin neredeyse hepsinde Suriyeli çocukların çalıştığını aktaran Ziyat, “Ben okula gitmek istiyordum, fakat evde yiyecek ekmeğimiz yoktu. Ailem bana çalışmam gerektiğini söyledi. Ben de yaklaşık 7-8 aydır bu işi yapıyorum” dedi.
Günde 12 saat ayda 600 TL
Bir başka tekstil işçisi 16 yaşındaki Muhammed Silo, Antep tekstil sektörünü Suriyeli mültecilerin ayakta tuttuğunu ifade etti. Kendilerinin ağır koşullar altında çalıştırıldıklarına değinen Silo, “Biz buraya uzun zaman olmadı geleli. Ben günde 12 saat çalışıyorum. Bana aylık 600 lira veriyorlar. Emeğimizin hakkını alamıyoruz ama yapacak başka bir işimiz de olmadığı için bir şey diyemiyoruz. Onlar da onlara muhtaç olduğumuzu biliyorlar. Onun için bize istedikleri gibi davranıyorlar” diye konuştu.
‘Suriyelilerin canı ucuz’
Suriyeli çocuk işçilerin bu şekilde çalıştırılmasının hukuki hiçbir dayanağının bulunmadığını söyleyen Antep Barosu avukatlarından Adnan Erol, işçi yasasının yok sayıldığını, hukukun ayaklar altına alındığını kaydetti. Antep’te Suriyeli çocuk işçilerin yoğun olarak çalıştırıldığını ifade eden Erol, devletin bu işleyişe göz yumduğuna işaret etti. Erol, iş cinayetlerinin üstünü örtmek için de bu yola başvurulduğunu, çünkü Suriye yurttaşlarının canının ucuz görüldüğünü söyledi.
NAZIM DAŞTAN / DİHA/ANTEP