ABD Başkanı Donald Trump, S-400’leri satın alan Türkiye’ye karşı CAATS yaptırımlarını devreye koyma noktasında isteksiz. Ancak kendi partisi ve muhalefet tarafından büyük bir baskı altında. ABD basını, Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi için senatörlerin Türkiye’ye yaptırım yapılmasını buna karşın ABD Başkanı Donald Trump’ın ise yaptırımdan ziyade müzakerelerin yapılmasını istediğini yazdı. Trump’ın 23 Temmuz’da senatörlerle yaptığı toplantının perde arkasını kamuoyu ile paylaşan ABD basınına göre “Trump Erdoğan ile müzakereden yana, senatörler CAATSA yaptırımlarını istiyor.” Trump, Cumhuriyetçi senatörlerle Salı akşamı Beyaz Saray’da bir toplantı yaptı. Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi aldığı için Türkiye’ye uygulanması olası CAATSA yaptırımlarıydı. Toplantı sonrası resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak toplantıya katılan 45 senatörden bazıları, ABD basınına toplantıyla ilgili bazı bilgiler verdi. Basına sızdırılan bilgilere göre Trump’ın seçildiği Cumhuriyetçi Parti’nin önde gelen senatörleri, yaptırımların uygulanmasını istiyor ve bu konuda Trump’la açıkça tartışmaya girmekten kaçınmıyor. S-400’lerin 12 Temmuz’da Türkiye’ye teslimatı başladıktan sonra Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarının üretim programına katılımı askıya alınmış ve ABD’de bu program için bulunan Türk yetkililer ve pilotlar geri gönderilmişti. Ancak, Trump’ın partisi Cumhuriyetçiler de dahil olmak üzere ABD’de hakim düşünce, Türkiye’nin F-35 projesininden çıkartılmasının yetersiz olduğu, CAATSA yaptırımlarının da devreye girmesi yönünde. Yaptırımların önünde en büyük engel ise Türkiye ile müzakerelerin olması gerektiğini savunan Trump’ın bizzat kendisi. Ancak ABD Kongresi’nde, Trump’ın CAATSA’yı (ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) devreye sokması gerektiğini düşünen çok sayıda üye var. ‘Trump senatörler tartıştı’ Washington Post, toplantıya katılan senatörlere dayandırdığı haberinde, Trump’ın sert yaptırımlar dayatmak yerine Türkiye ile süreci müzakere etme yanlısı gözüktüğünü, bu sebeple bazı senatörlerle arasında sert tartışmalar çıktığını yazdı. Gazetenin “kapalı kapı toplantısı” olarak adlandırdığı toplantıda, senatörlerin bir kısmı, NATO üyesi bir ülkenin Rusya’dan füze savunma sistemi almasına tamamen karşı çıktığını ve yaptırım silahının kullanılması gerektiğini söyledi. Toplantıdan çıktıktan sonra gazeteye konuşan kaynaklara göre, Senato Dış İlişkileri Komitesi Başkanı James Risch ve Trump arasında yüksek sesli bir “tartışma” yaşandı. Risch, Trump’ı, Türkiye’ye yönelik “uygulanması zorunlu yaptırımlardan geri adım atmaması konusunda uyardı.” Bunun NATO’nun güvenliğini ve F-35’lerin görünmezliğini tehlikeye atacağını söyledi. Washington Post’taki haberde Risch’in Sözcüsü Suzanne Wrasse, “Odadaki herkes birçok seçeneğin mevcut olduğunu biliyordu ve bu sebeple cesur ve sert bir tartışma oldu” ifadeleri de yer aldı. Toplantıya katılan Teksas Senatörü Ted Cruz, toplantıya katılan senatörlerin çoğunluğunun Türkiye ile ilişkilerin öneminin farkında olduğunu belirterek şunları söyledi: “Ama aynı zamanda Türkiye’nin aynı anda S-400 ve F-35’leri alması da tamamen çelişkili bir durum. Toplantıdaki senatörler de Başkan’ın Erdoğan’a S-400 programını uygulamaması konusunda kesinlikle baskı yapması gerektiği kanısındaydı.” Trump’a yakınlığıyla bilinen bir başka Senatör David Perdue ise yaptırımlar yerine bazı ticaret anlaşmalarının yeniden gündeme gelebileceğini, çünkü bu tip anlaşmaların Türkiye için önemli olduğunu ileri sürdü. Demokratlar da ‘yaptırım’ diyor Türkiye’ye yaptırım talebi sadece kendi partisi Cumhuriyetçiler’den gelmiyor. Demokratlar da Türkiye’ye yaptırımların uygulanmasından yana. Beyaz Saray’da 23 Temmuz Salı akşamı yapılan toplantıya davel edilmeyen Demokrat Partili senatörler de Trump’a bir mektup yazarak “Hukuka uygun olarak Türkiye’ye yaptırımların uygulanması gerektiği konusunda Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve birçok Cumhuriyetçi senatörle aynı fikirdeyiz” ifadelerini kullandı. Senato Dış İlişkiler Komitesi’nden Demokrat Senatör Robert Menendez öncülüğünde yazılan mektupta, ABD’nin Rusya’dan S-400’leri alan “Türkiye’ye karşı kararlı adımlar atılmazsa, NATO’daki pozisyonumuz ve Rusya’ya yönelik yaptırım rejimimizin gücü zarar görür” denildi. Suudi Arabistan’a silah yasağına veto Bu arada Trump, Suudi Arabistan’a silah satışının yasaklanmasını öngören yasa tasarılarını veto etti. Trump, Yemen’de savaşa katıldıkları gerekçesiyle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) silah satışını yasaklamayı öngören üç yasa tasarısını veto etti. Amerikan Kongresi’nin iki kanadının da kabul ettiği yasa tasarıları, ABD’nin savunma şirketi Raytheon şirketi aracılığıyla Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne 8,1 milyar dolar değerinde silah satışını yasaklamayı içeriyordu. Trump, yasa tasarılarını “ABD’nin küresel rekabet gücünü zayıflatacağı ve müttefikleri ile önemli ilişkilerine zarar vereceği” gerekçesiyle veto ettiğini açıkladı. Bu arada Cumhuriyetçi Parti’nin Senato’daki lideri Mitch McConnell, Senato’nun Trump’ın vetosunu hükümsüz bırakıp bırakmamak için 2 Ağustos’ta bir oylama gerçekleştireceğini söyledi. HABER MERKEZİ