Êzidiyê ke rixmê qetlîamê çeteyanê DAİŞ koyê Şengal ra nêabiryay, nika bi ameyinê zimistan tekoşînê weşî danê. Nezdiyê 20 hezar Êzidî no zimistanî zî xêm-konan de manenê.
Bi hezaran Êzidî yê ke qetlîamê 3ê Tebax 2014î yê çeteyanê DAİŞ ra xo xelesnay, verê xo day koyanê Şengal. Û 16 aşmiyo rixmê pêrokîn zehmetî û zorvajiyan hardê xo terk nîkenê, roja ageyrayişê keyeyê xo pawenê. Badê qetlîam xeylê Êzidiyan goçê sûkanê Rojawa, Başûr û Bakûrê welat kerdî. La bi hezaran zî hardê Şengal ke zey xo muqades vînenê terk nêkerd.
Hewcedariyê posatê zimistanî
Bi ameyina zimistan ronişteyê Şengal zî zehmetî ancenê. Nezdiyê 2 hezar û panc sey kesî xêman de manenê. Taynî xêman de, çend malbatî piya manenê. Germîya hewa, her roj hona jêde kewna. Bi varîna varon-yaxer çormeyê xêman lincî-herî de maneno. Nayî ra, hewcedariyê şarî yê muhîm posathe-çiyê germkerdinîyê. Herzewbîn hewcedariyê çina-kincê zimistanî zî estê.
Rîwalê zehmetiyanê demserr meseleyê weşî zî rî danê. Herzewbîn ceyran tenya jeneratoran ra yeno giroten û xeylê xêman de ceyran çinîyo. Nayî ra hewcedariyê çiyê veşnayişî, zey gaz esto.
Ageyrê hardê bimbarek
Şengalijan ra ceniya bi nameyê Xûnaf Xelef, a ke zimistanê par zî koyan de raverna, hayr ant zehmetiyanê zimistanî ser. Xelef ana zon ke, dûstê serdina zimistanî, xêmî îynan nêpawanê û hewcedariyê xêm û gazî ard zon. Xelef vistvîrî ke, par rixmê ablûqayê çeteyan û şert û mercanê zehmet îynan hardê xo terk nîkerd. Xelef aşkere kerd ke, yardimkerdişê îynan, wayirvetişê hardê mûqades o. Xeylê xêmî naylonî yê. Nayî ra, sobeyanê gazî ra adir gênê û veşenê. Welatijê bi nameyê Qawal Xelef’î zî hewcedariyê xêmanê zimistanî ard ziwan. Xelef’î veng da Êzidiyê ke goç kerdî ageyrê hardê xo.
DÎHA/ŞENGAL
Şengal xoserî esas gêno
Heta bîn ra, Êzidiyê ke koyanê Şengal de mendî, serva ke fina-onca nîrê qirkerdin xo bi modelê meclîs rêxistin-tenzîm kenê. Serokê Meclîsê Şar yê Şengal Xidir Salih’î aşkere kerd ke, cewabê tewr rind yê qetlîam xo tenzîmkerdiş o. Salih’î aşkere kerd ke, serva çarekerdenê meseleyan îye xoserî esas gênê.
Verra sereştişan meclîs
Rexmê pêrokîn zorvajiyan Êzidiyê ke koyanê Şengal de yê xo bi modelê meclîs rêxistin kenê. 14ê Çile 2015î de, bi tewrbiyena 200 delegasyonan kombiyayin viraziya. Eno kombiyayinî de verra sereştişan qerarê ronayişê meclîs ame giroten. Peycoy 29 kesan ra Meclîsê Şar yê Şengal roniya. Herzewbîn xeylê qamp û dewan de 11 komîteyî roniyay.
Meclîsî de, komîteyê îtifaq û rêxistinî, Pawiten, Ekonomî, Dîplomasî û komîteyê cigeyrayişê Heqîqet gureyînanê xo ramenê. YBŞ ra zî didi temsîlkarî meclîsî de, ca gênê. Herzewbîn meclîsê ceniyan û yê gencan zî ciya gureyînanê xo ramenê.
Ferman netîceyê bêrêxistinî de viraziya
Serokê Meclîsê Şar yê Şengal Xidir Salih’î derheqê gureyînanê meclîsî de, ajansê DÎHA rê qisey kerd û ard ziwan ke, ronayişê meclîs ser hewcedariyê çarekerdinê meseleyan de vejiya.Salih’î vist vîrî ke, qetlîamî netîceyê bê-rêxistinî û bê-pawiten de qewimiyayî û wina va: “Eke ma rêxistinkeryaybî, ma do eno ferman û jenosîd nêdiyaybî. Ma na qetlîam ra ders girot. Na yî ra ma qerarê xorêxistinkerdin girot. Salih’î vist vîrî ke, meclîs serva çarekerdinê meseleyanê şarî gurweyeno û da zonayen ke, bi ronayişê meclîs şaro ke goçê Duhok û Dêrik kerdî peyser ageyray.
Ageyrê hardê bimbarek
Xidir Salih’î ard ziwan ke, çiyo ke meseleyanê şarê Êzidî çarebikero û verniya qetlîaman bigîro, xoseri yo, xoseriyê Şengal o. Xidir’î herzewbîn veng da Êzidiyê ke mecbûrê goç bî û waşt ke ageyrê hardê xo. Xidir’î va, ma nêwazenê şarê ma şirê welatanê bîn. Şiyayişê welatanê bîn rêçanê xo ra birnayişo. Hardê bimbarek yê Êzidiyan Şengal o.
Serokê Meclîsê Şar yê Şengal Xidir Salih’î hayr ant mihîmiya xopawiten ser û wina va: Wextê ferman de ma bêpawiten bî. Komê da werdî yê gerîlayanê HPG verniya êrişan de vindiya. Peycoy gencê Şengal tewrê xopawitenê Şengal bî. Salih’î vist vîrî ke bi hezaran peşmergeyan a roj herb-lej nêkerd. Na raştî herkes zano. Zey meclîs ma gureyînê xo pawiten muhîm vînenê. Salih’î peynî de rayverînê xoser yê bakûrê kurdistan zî silamî kerd.