Fransa anmaya hazır
Ermeni diasporası ABD gibi güçlü olduğu Fransa'da da her yıl soykırım kurbanlarını törenlerle anıyor. Fransa'nın başkenti Paris'in Champ-Elysee Caddesi'nde bulunan Meçhul Asker Anıtı önünde gerçekleştirilen 24 Nisan Ermeni Soykırımı'nı anma etkinliğinin hazırlıkları tamamlandı. Törenlere her yıl olduğu gibi bu yıl da Ermeni kurumlarının temsilcilerinin yanı sıra Fransız devlet yetkililerinin de katılması bekleniyor.
Hollande Paris'teki törene katılacak
Bu yıl yapılacak anma törenlerine Cumhurbaşkanı François Hollande da katılacak. Hollande’ın bugün Paris’te düzenlenecek anma törenlerine katılacağı Fransız Cumhurbaşkanlığı Sarayı tarafından da doğrulandı. Hollande’ın, akşam saatlerinde düzenlenecek törende bir de konuşma yapması bekleniyor. Konuya ilişkin açıklama yapan Fransa Ermeni Teşkilatları Koordinasyon Komitesi, "Katılım, cumhurbaşkanının verdiği sözlere saygısının işaretidir. Cumhuriyetin ve demokrasinin temel değerleri olan gerçeğin ve adaletin savunulması, ölülere olan saygı borcu ve insan onurunun korunmasına bağlılığın da ifadesidir" dedi.
Mesajı merakla bekleniyor
Komitenin mesajında, Hollande’ın anma törenine katılmasının Ermenistan’a düzenleyeceği resmi ziyaretin hemen öncesinde, Suriye’deki Ermenilere karşı "etnik temizlik" yapıldığı bir dönemde ve Türk hükümetinin "Ermeni Soykırım'ını inkar politikalarının radikalleştiği bir ortamda" gerçekleşmesine dikkat çekildi ve bu nedenle törende söyleyeceğinin "merakla beklendiği" belirtildi.
40 kentte anma yapılıyor
Avrupa’daki en önemli Ermeni nüfusa sahip Fransa’daki diaspora kuruluşları 1915 olaylarını bu yıl irili ufaklı 40 kentte düzenleyecekleri törenlerle anacak. Anma etkinlikleri, dün başkent Paris’in sembolü Eiffel kulesinin karşısındaki Trocadero Meydanı'nda düzenlenen konserle başladı. Bugünse ülkenin 40 ayrı kentinde anma etkinliği düzenleniyor. Bu kentler arasında, Lyon, Marsilya, Strasbourg, Saint-Etienne, Nice, Bordeaux, Montpellier, Toulouse ve Grenoble gibi ülkenin en büyük kentleri de yer alıyor.
En büyüğü Paris'te yapılacak
Ülkedeki en büyük anma etkinlikleri ise bugün Paris'te düzenleniyor. İlk tören sabah saatlerinde Paris Büyükşehir Belediyesi'nde yapılacak. Akşam saatlerinde ise Champs-Elysee Caddesi'ndeki Zafer Takı'nın (Arc de Triomphe de l'Étoile) içindeki Meçhul Asker Anıtı'na çelenk bırakılması ardından, Cumhurbaşkanı Hollande'ın da katılımıyla kent merkezindeki Gomidas heykelinin önünde anma töreni gerçekleştirilecek. Hollande’ın burada bir konuşma yapması bekleniyor.
İstanbul'a Avrupa'dan heyet
Öte yandan bugün İstanbul’da gerçekleşecek anma törenlerine Avrupa’dan heyetler de katılacak. Avrupa Irkçılıkla Mücadele Hareketi EGAM Taksim meydanında düzenleneceği belirtilen törenlere 20 kişilik heyet gönderdi. Heyet İstanbul’daki törenin ardından Türkiye’den bir heyetle birleşip Ermenistan’ın başkenti Erivan’a geçecek ve buradaki anma törenlerine katılacak.
İnkara karşı mücadele güçleniyor
İstanbul'da 4 yıldır yapılan anma törenlerini bu yıl İnsan Hakları Derneği ve Dur De'nin kurduğu ortak platform organize ediyor. Törene ilişkin dün İstanbul'da yapılan toplantıda konuşan EGAM üyesi Benjamin Abtan, Türkiye'de soykırım inkarına karşı verilen mücadelenin Avrupa'ya da örnek olacağını söyledi.
Katliamcıları tarih yargılayacak
"İnkarla savaşmak aynı zamanda demokrasi için de savaşmaktır" diyen Abtan, "Fransa’da Tutsi soykırımına, Avrupa’nın birçok ülkesinde Yahudi soykırımı ve Roman soykırımına karşı inkar var. Türkiye'deki inkara karşı verilen mücadele dünyanın diğer yerlerindeki bu inkarlar için de açılım sağlayacak. Bu hareketimiz inkarcı ülkelere bunu sonuna kadar sürdürmenin mümkün olmadığını ispat edecek. Onlara da tarih tarafından yargılanacaklarını öğretecek" diye konuştu.
Türk devleti unutturmaya çalışıyor
Ermeni Hayırseverler Birliği'nden Nicolas Tavitian da soykırımın 100. yılı yaklaşırken Türkiye'de bu anmayı gerçekleştirmedeki ısrarlarının nedeninin Türk devletinin bunu unutturmaya çalışması olduğunu söyledi. Tavitian, Türkiye ile Ermenistan arasında hiçbir diplomatik ilişki olmadığına dikkat çekerek, "Soykırımın kabul edilmesi öncelikle demokrasinin gelişmesi için gerekli. Ermeniler tüm dünyaya dağıldığı için bir sürü sorunumuz var. Kültürümüzü, geleneğimizi yaşatmakta çok zorlanıyoruz. Mesela son olarak Suriye Keseb’te Ermeni düşmanlığı nedeniyle Ermeniler hedef oldular" dedi.
Soykırımla yüzleşilmeli
Toplantıda Avukat Eren Keskin ise platformun ortak basın açıklamasını okudu. Açıklamada, iddia edildiği gibi tehcirin yani ölüm yolculuğunun sadece savaş bölgesinde değil sistematik olarak tüm topraklarda gerçekleştirildiğine dikkat çekilerek büyük bir tarihi mirasın yok edildiği belirtildi. Soykırımın hukuki gerekleriyle birlikte tanınmasını hesaplanamayacak kadar büyük kayıpların telafi edilmesi talep edildi.
HABER MERKEZİ
Ermeni akademisyen: Devletle çalışmayız
Ermeni Soykırımı'nın 99. yılında bianet'e konuşan Ermeni Soykırımı Müzesi Direktörü Dr. Hayk Demoyan, "Türkiye, kendi halkı için, demokratikleşmek için Ermeni Soykırımı'nı tanımalıdır" dedi.
Kökleri Kars’a dayanan ve Ermeni Soykırımı’ndan kurtulan bir aileden gelen Dr. Demoyan, "Türkiye ile aynı hafızayı paylaşıyoruz. Soykırımın tanınmasını Türkiye toplumunun üzerinde bir yük olması için, basında ve birçok yerde nefret söylemi üretmek için değil, tarihle barışçıl bir şekilde yüzleşmek için istiyoruz. Çünkü iki toplum içinde uzlaşma ve iyileşme çok önemli. Bir taraf için işlediği suçları onarma, diğer taraf içinse yaşadığı travmadan kurtulmak için önemli.”
'Bağımsız akademisyenlerle çalışırız'
Türkiye’de hükümet yetkililerince sık sık dile getirilen "Arşivlerimiz açık, araştıralım" ifadesine katılmayan Dr. Demoyan, devletin bir kurumu olan Türk Tarih Vakfı ya da devlet tarafından fonlanan akademisyenlerle çalışamayacaklarını söylüyor. Bağımsız akademisyenlerle çalışmaya devam edeceklerini ifade eden Demoyan, "Türkiye’den pek çok bağımsız akademisyenle birlikte çalışıyoruz. Arşivlerimiz onlara açık. Türkiye’nin de arşivlerinin açık olmasını istiyoruz, ki bu akademisyenler vasıtasıyla biz de yararlanalım ama hala daha Atatürk arşivini bekliyoruz" dedi.
'Keseb soykırım anılarını canlandırdı'
Son olarak Keseb’te Ermeniler’e yönelik saldırıya değinen Dr. Demoyan saldırıların soykırım anısını canlandırdığını ifade etti: “1915’ten sonra Türkiye dışında Ermeni köy yaşamının olduğu tek yer Keseb’ti. Son derece barışçıl bir halk burada yaşıyordu. Keseb"e saldıranların radikal İslamcı grupların Türkiye sınırından gelmeleri soykırım anılarını yeniden canlandırdı.”
Hala inkar ediyor
Ermenistan ve Ermeni diasporası Osmanlı İmparatorluğu döneminde Anadolu'da yaşayan Ermenilerin zorla göç ettirilmesi nedeniyle yaklaşık 1,5 milyon Ermeni'nin yaşamını yitirmesinin "soykırım" olarak tanınmasını istiyor. Ancak Türk devleti, Osmanlı yönetimi altında Ermenilere yönelik bir soykırım gerçekleştiğini resmi olarak kabul etmiyor.
99 yıldır zihniyet değişmedi
Öte yandan Ermeni Soykırımı'nın yıldönümüne bir gün kala Türkiye'den ilk kez Ermenilere yönelik üst düzey resmi bir taziye mesajı verildi. Başbakanlıktan 8 farklı dilde yapılan açıklamada "Ermenilerin acılarını anmalarını anlamak ve paylaşmak bir insanlık vazifesidir" denildi.
Erdoğan inkara devam etti
Türk Başbakan Recep Tayyip Erdoğan imzalı açıklamada dönemin araştırılması için ortak tarih komisyonu kurulması çağrısında bulundu. Başbakanlık sitesinde yayımlanan açıklamada Erdoğan, olaylarda hayatını kaybedenlerin torunlarına taziye dileğinde bulunurken, Türkiye'nin "soykırım tartışması'' konusundaki tavrını yineledi. "Türkiye Cumhuriyeti hukukun evrensel değerleriyle uyumlu her düşünceye olgunlukla yaklaşmaya devam edecektir" diyen Erdoğan, "Fakat 1915 olaylarının Türkiye karşıtlığı için bir bahane olarak kullanılması ve siyasi çatışma konusu haline getirilmesi de kabul edilemez" diye devam etti.
Yine 'tarihçiler araştırsın' dedi
Başbakan Erdoğan açıklamasında "Bugünün dünyasında tarihten husumet çıkarmak ve yeni kavgalar üretmek kabul edilebilir olmadığı gibi ortak geleceğimizin inşası bakımından hiçbir şekilde yararlı da değildir" ifadelerini kullandı. Erdoğan açıklamasında "20. yüzyılın başındaki koşullarda hayatlarını kaybeden Ermenilerin huzur içinde yatmalarını diliyor, torunlarına taziyelerimizi iletiyoruz" dedi. Erdoğan, ortak tarih komisyonu kurulması teklifini açıklamasında yinelerken, Türkiye Cumhuriyeti arşivlerinin tüm araştırmacıların kullanımına da açık olduğunu söyledi.
Zihniyetini ifşa etti
Erdoğan'ın bu açıklamanın ardından gazetecilere "İstismarın önüne geçmek için sözkonusu açıklamayı yaptım" demesi de Türk Başbakan'ın gerçek zihniyetini de ortaya koymuş oldu.