Yarın Ermeni Soykırımı'nın 100. yıldönümü. Başta Ermenistan'da olmak üzere birçok ülkede soykırımda hayatını yitirenler için anma törenleri yapılacak. Bu yıl Erivan'daki törenlere çok sayıda ülkeden temsilci de katılacak.
24 Nisan 1915'te soykırımın başladığı İstanbul’da gerçekleşecek anma törenlerine ise Avrupa’dan heyetler de gidecek.
Ermeni halkı Türk devletinden soykırımı tanımasını istiyor ancak diğerleri gibi Erdoğan ve AKP hükümeti de yüzleşmeye yanaşmıyor. Ermeni Soykırımı'nda hayatını yitirenler yarın anma törenleriyle anılacak. Ermenistan, Fransa ve Türkiye gibi birçok ülkede törenler yapılarak katledilenler yad edilecek.
Ermeniler özür bekliyor
Ermeniler, Türk devletinden soykırımı tanımasını ve özür dilemesi bekliyor. Ancak 100 yıldır yürürlükte olan imha ve inkar zihniyeti bugün de Erdoğan/AKP hükümeti tarafından devam ettiriliyor. Ermeni gazeteci Hrant Dink'in katillerinin hala cezalandırılmadığı ülkede, soykırım da reddediliyor. Ancak Ermeniler ile demokratik kamuoyu inkarın sona ermesi için mücadele etmeyi sürdürüyor.
Türkiye dışında herkes tanıyor
Türkiye haricinde Avusturya, Almanya, Fransa, İsveç ve Rusya'nın da olduğu 21 ülke 1915 olaylarını "soykırım" olarak tanırken, geniş bir Ermeni diasporasına sahip olan ABD bu ülkeler arasında yer almıyor. ABD Başkanı Barack Obama, "soykırım" yerine "büyük felaket" demeyi tercih ediyor.
Türk devleti hala inkar ediyor
Ermenistan ve Ermeni diasporası Osmanlı İmparatorluğu döneminde Anadolu'da yaşayan Ermenilerin zorla göç ettirilmesi nedeniyle yaklaşık 1,5 milyon Ermeni'nin yaşamını yitirmesinin "soykırım" olarak tanınmasını istiyor. Ancak Türk devleti, Osmanlı yönetimi altında Ermenilere yönelik bir soykırım gerçekleştiğini resmi olarak kabul etmiyor.
100 yıldır zihniyet değişmedi
Ermeni Soykırımı'nın 100. yıldönümünde Türkiye'den yine soykırımı inkar eden açıklamalar gelmeye devam ediyor. Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Papa'nın soykırıma dikkat çekmesi üzerine yaptığı açıklamada, aradan geçen 100 yıla rağmen zihniyetin değişmediğini gösterdi. Erdoğan ülkedeki Ermenileri isteseler ‘deport’ edeceklerini ama etmediklerini söyledi. Erdoğan dün ise Erivan’daki anma törenine katılacaklara ‘’Kendileri çalıp kendileri oynacaklar“ deme gafletinde bulundu. Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu ise 'İstanbul'un en zenginlerinin Ermeniler' olduğunu söyleyiverdi. AKP hükümeti ayrıca dönemin araştırılması için ortak tarih komisyonu kurulması çağrısını da tepkilere rağmen yineledi.
ABDEM’den yüzleşme çağrısı
Başta Ermeniler olmak üzere HDP ile Kürt kurumlarının da aralarında bulunduğu demokratik kesimler, soykırımın yüzüncü yılında Türk devletine geçmişiyle yüzleşme çağrısı yapmaya devam ediyor. Avrupa Barış ve Demokrasi Meclisi (ABDEM) de yazılı bir basın açıklaması yaparak Ermeni, Asuri, Keldani ve Pontus halklarına yönelik soykırımı protesto etti, yaşamını yitiren kurbanları andı. "Soykırımcı zihniyetin son temsilcisi AKP'dir" denilen açıklamada Türk devleti tarihiyle yüzleşmeye ve özür dilemeye davet edildi. Ayrıca soykırıma uğrayan halklara ait maddi varlıklar ile talan edilen tarihi-edebi mirasların da iade edilmesi istendi.
Paris’te soykırım paneli
Öte yandan Ermeni Soykırımı'nın 100. yıldönümü dolayısıyla Paris’te bir panel gerçekleştirildi. Sinemilli Derneği’nde yapılan panelde Avrupa Türkiyeli İşçiler Konfederasyonu (ATİK) ve Avrupa Ezilen Göçmenler Konfderasyonu (AveG-KON) temsilcileri soykırımı kınayarak Türk devletine geçmişiyle yüzleşme çağrısı yaptı. Ayrıca soykırımlarla yüzleşmenin sağlanamamasında başta devrimci güçler olmak üzere herkesin sorumluluğu olduğu vurgulandı.
Türkiyeli Ermeniler'den çağrı
Türkiye Ermenilerinin kurduğu sivil toplum inisiyatifi Nor Zartonk da Ermeni Soykırımı’nın 100’üncü yılına ilişkin ‘Bak kardeşim’ diye başlayan bir yazıyla 1915’le yüzleşme çağrısı yaptı. İnkar politikalarını Türkiyeli Ermenilerinin gözünden değerlendiren Nor Zartonk, yazıyla okuyanlara şöyle seslendi: “Evlerimizden, okullarımızdan, kiliselerimizden, iş yerlerimizden korkarak çıkmak, ‘Başımıza bir şey gelir mi?’ diye adımızı gizlemek, saklanmak istemiyoruz. Bu ‘güvercin tedirginliği’ nereden çıktı sanıyorsun kardeşim?”
Sorumluluğun yok mu kardeşim?
Yazının en son bölümün de ise Türkiyelilere şu çağrı yapılıyor: "Sen soykırımcı değilsin kardeşim. 1915’te hayatta değildin ve o cinayetleri işlemedin. Bize kardeşin olarak baktın biliyoruz. Ama hiç mi sorumluluğun yok kardeşim. Bu toprağın insanları olarak, adil bir gelecek inşa edebilmek için inkar politikalarına destek olmamak gibi bir sorumluluğumuz yok mu? İnkarcı partilere oy veriyorsan, inkar edenlere destek çıkıyorsan, yapma kardeşim. Tekrar tekrar öldürme bizi canım kardeşim. Soykırımı sürdürenlere ortak olma…”
HABER MERKEZİ
Almanya 'soykırım' diyecek
Alman hükümeti, 24 Nisan'da yapılacak açıklamada "soykırım" ifadesini kullanmaya hazırlanıyor.
Alman hükümeti, Ermeni Soykırımı'nın 100'üncü yılı dolayısıyla yapılacak açıklamada Türkiye ile olan ilişkiler göz önünde bulundurularak "soykırım" ifadesinin kullanılmamasını planlıyordu. Ancak metin taslağında soykırım ifadesine yer verilmemesi koalisyonu oluşturan partiler içinde tepkiye neden olmuştu. İktidardaki Sosyal Demokrat Parti ve Hıristiyan Birlik partilerinin son metin taslağında ise, "1915'te dönemin Türk rejiminin bir milyonu aşkın Ermeni kökenlinin planlı olarak imhasına başladığı" ifadesine yer veriliyor. Metinde "Onların kaderi 20’nci yüzyılın korkunç izlerini taşıdığı kitlesel kıyım, etnik temizlik, tehcir ve soykırımlar tarihine örnek teşkil etmektedir. Bununla birlikte Almanya’nın suç ve sorumluluğunu taşıdığı Holokost’un eşinin bulunmadığının da bilincindeyiz” deniliyor.
Federal hükümet sözcüsü Steffen Seibert, hükümetlerinin bu metnin arkasında durduğunu vurguladı. Almanya Cumhurbaşkanı Joachim Gauck'un da bu akşam Berlin Katedrali’nde düzenlenecek ayinde yapacağı konuşmada "soykırım" sözcüğünü kullanacağı tahmin ediliyor.
Söz konusu açıklamayla ilgili Alman hükümetinin Ankara ile bir gerginlik yaşanmasını bekleyip beklemediği sorusuna ise Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Martin Schäfer "Bekleyip göreceğiz" yanıtını verdi.
BERLİN
Avusturya da kabul etti
Avusturya Parlamentosu, Osmanlı İmparatorluğu’nun Süryani, Ermeni, Pontus Rumlara yaptığı soykırımı resmen kabul etti.
Avusturya Parlamentosu’nda bulunan altı grup, 100 yıl önce Osmanlı İmparatorluğu’nun Süryani, Ermeni, Pontus Rumlara yaptığı soykırımı resmi olarak kabul etti.
Parlamento tarafından yayınlanan açıklamada Hıristiyan halklara karşı yapılan soykırımı kabul etmenin Avusturya’nın sorumluluğu olduğunu belirtildi.
"Bu insanlık dışı suçları şiddetle kınıyoruz” denilen açıklamada Türkiye devletinin, milyonlarca Hıristiyan’ı soykırımdan geçirdiği, yüzbinlerce insanın göç etmesine sebep olduğu ve dönemler boyunca inkar ettiği bu tarihi inkar etmekten vazgeçmesi gerektiği de belirtildi.
Böylece Avusturya, Süryani Soykırımı'nı kabul eden altıncı ülke oldu. Daha önce Süryani Soykırımı'nı (Seyfo) kabul eden ülkeler ise; İsveç, Ermenistan, Hollanda, Vatikan, Çek Cumhuriyeti. Ermeni Soykırımı'nı kabul eden 21 ülke bulunuyor.
VİYANA
Sol Parti: Almanya'nın da payı var
Almanya Sol Partisi Die Linke Ermeni Soykırımı’nın 100. yılında Almanya’nın soykırımdan haberdar olduğunu ancak müdahale etmediğini vurgulayarak, suç ortaklığının araştırılmasını istedi.
İttihat ve Terakki hükümetinin “homojenleştirme siyaseti” ile Ermenilerin tutuklanarak, sürgüne gönderilmesi ve öldürülmesiyle devam eden süreci Süryani ve Keldani Hıristiyanlarına yönelik sürgün ve katliamların izlediğini belirten Sol Parti bu soykırımda Almanya’nın da sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Alman askerler tehcire katıldı
Açıklamada bu konuda şöyle denildi: “Hatta Alman İmparatorluğu'nun Osmanlı İmparatorluğu'nda konuşlanmış askerleri yer yer tehcire katıldı. Alman işverenleri, örneğin, Bağdat Demiryolu inşaatında on binlerce Ermeni'yi zorunlu işçi olarak çalıştırdı, ardından da ölüme gönderdi. Alman bankaları Ermeni halkının servetinden kâr etti. Savaş bittikten sonra Alman İmparatorluğu ve onun hukuki halefi olan Weimar Cumhuriyeti soykırımın önde gelen sorumlularını uluslararası kovuşturmalardan korudu.”
Hükümete açık çağrı
Ermeni Soykırımı’nı tanıyan Sol Parti Federal Almanya hükümetini de soykırımı tanımaya, soykırımdaki suç ortaklığına ilişkin verilerin bilimsel araştırmalar ve arşivlerin açılmasıyla ortaya çıkarmaya çağırdı. Sol Parti ayrıca “1915-2015 Türkiye'de Ermeni Soykırımı'nı Ortak Anmak” için yapılan uluslararası çağrıyı desteklediğini açıkladı.
BERLİN