Qezaya Sûrî ya Amedî de netîceyê pêrodayîşê ke 28ê teşrîna peyêne ya 2015 de dest pêkerdbî û 104 rojan domîyabî de hetê hêzê dewlete ra tarîxêk ame qedênayîş. Hema zî tayê warê Sûrî de rijnayîşî dewam kenî û 6 taxê Sûrî de qedexeyê tebervejîyayîşî dewam keno. Netîceyê hêrişan de nizdîyê 40 hezar merdimî bêkeye mendî.
Qezaya ke bi kîlîse, camî, hemam, xan û keyeyanê tarîxîyan yeno zanayîş, netîceyê hêrişan de qeza erdî ra bîya yewe. Serekwezîr, wezîr û parlementerê AKPyî seba ke vernîya reaksîyonanê şarê bigirî, vatbî do qeza bibo sey Toledo. Nika bi aşkerebîyayîşê planê îmarî yê Sûrî dîyar bî ke nê vatişî daxî heme zûrî yî.
28ê kanûne de projeyê Sûrî dîyar bî. Projeyo ke hetê Şîrketê Plankerdişî yê BHA ra yeno meşnayîş zî nawneno ke hedefê hukmatî çî yo. Goreyê projeyî rayîrê hîra ke eleqeya xo tarîxî reyde çin î, yenî viraştiş. Nê rayîrî do mabênê 6 qereqolê ke Sûr de bêrî viraştiş, biresnî yewbînan. Nê qereqolan ra 2ê ci Hasirli de, yê bînî zî Cevatpaşa, Îskenderpaşa, Melîkahmet û Alîpaşa de yenî awankerdiş.
Proje munasîb nîyo
Hemsereka Odeya Plankerdoxê Bajarî ya TMMOBî ya Şûbeya Amedî Buşra Cîzrelîogullari Sadake babete ser o va ‘hukmatî heta nika tim vatênê ke projeyê înan yê seba pawitişê Sûrî estî, la ewro vejîya orte ke nê heme zûr î’ û wina domnaye: “Dima ra planê îmarî ame vetiş û goreyê planê înan do 6 qereqolê girdî Sûr de bêrî viraştiş. Reyna goreyê planî rayîrê hîra ke nê 6 qereqolan yewbînan ra bestenî, do bêrî viraştiş. Labelê ti eleqeya xo bi tarîxê Sûrî reyde çin a. Seba ke Sûr bigirî bin kontrolê xo, qereqolî yenî viraştiş. Heta nika ameyo tespîtkerdiş ke tena Taxa Hasirli de 1300 awanîyî ameyî rijnayîş. Ma do nê hetî de tespîtanê xo bidomnî.”
Dewlete nêwazena
Sadake dewamê qiseykerdişê xo de va ‘no proje 28ê kanûne de ameyo vindarnayîş, rewşa asayî de wextê vindarnayîşî 30 rojî yî’ û wina qedênaye: “La bi çarçewaya OHALî de nê wextî ardî 15 rojan. Na rewşe karê ma asteng keno; çimkî wextêko wina teng de ganî ma nê projeyî biresnî şarî. Dewlete wazena nê projeyî bi hawayo nimite bivîyarna û nêwazena ke no proje bêro zanayîş. No proje ganî şarî ra biameyêne perskerdiş. Wazenî bi nê projeyî şarî Sûr ra bivejî. Cok ra wezîfeyêko gird keweno şarê Sûrî ser de. Ganî şar û dezgeyê ke herême de yî, îtîraz bikerî; eke îtîrazî bêrî kerdiş, o wext ma do bişînbî porejeyî bivindarnî.”
HULYA EMEÇ / ANF / AMED