Suriye'de kalıcı olan

• QSD’nin öncülük ettiği model, yerel meclisler, kadın temsiliyeti ve etnik-inançsal çoğulculuk üzerine kuruludur; toplumsal barışa dair bir perspektif sunuyor. Kalıcılık da burada şekillenir.

ROBERT PEKÖZ

Suriye’deki uzun iç savaş, yalnızca askeri cephelerin değil, aynı zamanda siyasal ve ideolojik projelerin de çarpışmasıdır. Bu çarpışma, iki farklı hattı belirgin hale getiriyor. Biri radikal İslamcı ve merkeziyetçi bir iktidar anlayışını temsil eden Hayat Tahrir el-Şam (HTŞ), diğeri ise çok kimlikli, yerel temsiliyete dayalı bir yönetim modeli inşa etmeye çalışan Demokratik Suriye Güçleri (QSD). QSD, bugün kimi dezavantajları olmasına rağmen savunduğu fikirle Suriye’de etkili bir güç olmaya adaydır.

HTŞ’nin siyasal çizgisi, silahlı güç üzerinden kurulan, ideolojik olarak radikal İslam’a yaslanan ve toplumsal çoğulculuğu tanımayan bir anlayışa dayanır. Böylesi bir yaklaşımın, savaş yorgunu bir toplumda kalıcı barış üretmesi mümkün değildir. Bir ülkede kalıcılık, yalnızca askeri güçle değil, meşruiyetle, toplumsal rızayla ve farklı kimliklerin kendini eşit yurttaş olarak hissedebilmesiyle sağlanır. HTŞ’nin çizgisinde ise bu çoğulcu zemin bulunmuyor. Colani liderliğinde şekillenen yapı, siyasal İslam’ın dar çerçevesi içinde kalıyor. Bu tür ideolojik projeler, savaş koşullarında belirli bir alan tutsa da uzun vadede toplumsal bütünleşme sağlayamaz. Suriye çok kimlikli, çok inançlı ve çok kültürlü bir toplumsal yapıya sahiptir. Araplar, Kürtler, Süryaniler, Türkmenler, Aleviler ve diğer halklar, tekçi bir ideolojik devlet formuna sığdırılamaz.

İdeolojik dayatmalar kalıcı olmaz

QSD’nin öncülük ettiği model ise yerel meclisler, kadın temsiliyeti ve etnik-inançsal çoğulculuk üzerine kuruludur. Özellikle Rojava deneyimi, savaş ortamında dahi farklı halkların bir arada yaşayabileceğini göstermeye çalıştı. Bu model, eksiklerine ve çelişkilerine rağmen toplumsal barışa dair bir perspektif sunuyor. Kalıcılık da tam burada şekillenir. Silahla değil, toplumsal sözleşmeyle mümkündür.

Suriye’de kalıcı olacak olan şey, ideolojik dayatmalar değil, halkların birlikte yaşam iradesidir. Eğer bir siyasal proje, Kürt’ü, Arap’ı, Aleviyi, Hristiyanı eşit görmüyorsa, o proje uzun vadede çökmeye mahkumdur. HTŞ’nin geçiciliği tam da bu noktada ortaya çıkar; dar ideolojik çerçeve, geniş toplumsal gerçekliği taşıyamaz.

QSD'nin kalıcılığı modelindedir

QSD'nin kalıcılığı ise yalnız askeri varlığından değil, inşa etmeye çalıştığı toplumsal modelden kaynaklanıyor. Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, kadınların siyasal yaşama aktif katılımı ve farklı kimliklerin temsili, savaş sonrası Suriye’nin ihtiyaç duyduğu zemini işaret ediyor.

Suriye’nin geleceği, tek bir ideolojinin hakimiyetinde değil, çoğulcu, demokratik ve eşitlikçi bir zeminde şekillenecektir. Geçici olan silahlı radikalizmdir. Kalıcı olan ise halkların birlikte yaşama iradesidir. QSD, ideolojik ve politik olarak birleştirici bir mücadeleyi önceliğine alan bir devrimci örgütlenmedir.