Aralarında YPG/YPJ, El Ekrad Cephesi ve Burkan El Fırat’ın bulunduğu 13 gücün 12 Ekim’de kuruluşunu ilan ettiği Hêzên Sûriya Demokratîk- Quwet El-Suriye El-Dîmoqratiye (QSD), 30 Ekim’de başlattığı ilk hamlesinde Xatûniyê ve Hol kasabaları ile yüzlerce köyü özgürleştirerek Şeddadê‘ye dayandı. QSD, bir süredir de çeteler saldırılarına karşı Ezaz hattında savaşıyor. Yeni bileşenlerle güçlenenen ve rüşdünü ıspatlayan askeri birliğin siyasi temsili için yerinden yapılan hazırlıklar sonucu gerçekleştirilen Demokratik Suriye Kongresi, iki günlük tartışmaların ardından önemli bir adım attı. 103 delegenin katılımıyla yapılan Kongre, Demokratik Suriye Meclisi’ni ilan etti.
Rojava’nın Dêrik kentinde düzenlenen Demokratik Suriye Kongresi’nin ikinci gün oturumlarına saat 10.00’da başlandı.
Sabahın erken saatlerinden itibaren gruplar ve kongre delegeleri kongre tartışmlarına devam etmek için Azar Merkezi Toplantı Salonu’nda buluştu.
Kongrenin dünkü oturumu, “Hep birlikte Suriye krizini çözelim inisiyatifi”nin oluşturulmasına dair tartışmalarla başladı.
Kongre basına kapalı olarak devam etti.
Kongre Hazırlık Komitesi tarafından önerilen “Suriye krizinin çözümü için hep beraber” programı, yapılan tartışmaların ardından kabul edildi. Kongre, Demokratik Suriye Meclisi’nin kurulmasını karar altına aldı.
Meclis’in QSD’nin de Suriye’deki siyasi temsilcisi olacağı öğrenildi. Kongre delegeleri Meclis İç Tüzüğü üzerine tartışmalar yürüterek bir sonuca ulaştı. Karar, ikinci günün sonunda duyuruldu.
Delegeler konuştu
Kongre katılımcılarından Arap Yurtsever Kurumlar Konseyi Başkanı Mihemed El-Bunyan, “Kongre ile Suriye’deki çıkmazın ancak iç muhalefetle çözülebileceğini göstermek istedik” dedi.
El-Bunyan, QSD’nin siyasi çatısı oluşturduklarını ifade ederek, bu çatının önümüzdeki günlerde Suriye’ye çözümler üreteceğini söyledi.
Kongrenin demokratik bir Suriye için önemli bir alt yapı olmasını dileyen El- Şehbaa Yönetim Kurulu Üyesi Cemal Elo da, ”Meclis içinde de Suriye’nin geleceği için önemli adımlar atılacak bir komite oluşturulacak. Meclis, bütün Suriye’nin umudu olacaktır” dedi.
Suriye Kürtleri İlerici Demokratik Partisi (Pêşverû) Üyesi Ömer Cafer: Partim adına gözlemci sıfatıyla katıldım. Kararlar ve mesajlar önemli. Kürt, Arap, Süryani, Ermeni halkından temsilcilerin her biri kendi renkleriyle katıldı.
Suriye’de beş yıldır süren katliamların, yakıp yıkma ve viran etmenin kısa zamanda son bulacağı umuduyla çalışıyoruz. Biz Suriye Kürtleri İlerici Demokratik Partisi olarak tüm partileri ziyaret edeceğiz. Kürdistan’daki tüm büyük örgütlere ve kuruluşlara bu demokratik Suriye mücadelesinde hep birlikte hareket etme çağrısında bulunuyoruz.
Süryani Birlik Partisi Üyesi ve Cizîr Kantonu İnsan Hakları Konseyi Başkanı Sehherib Bersum: Cizîr Kantonu’nda yaşayan Süryaniler olarak demokratik bir Suriye inşa etmeyi amaçladığımız için yer aldık. Süryaniler olarak bu oluşumun içinde aktifiz. Kongrede yer almak istemeyenler diktatoryal bir yönetim anlayışı içinde olan ve demokratik bir Suriye istemeyenlerdir. Demokratik Özerklik yöneticileri ve çalışanları olarak Demokratik Suriye’yi inşa etmek için her türlü çabayı sarf etmeye devam edeceğiz.
Girê Spî Türkmen Aşiretleri Lideri Şêx Esad Beşir Topal: Halkların bir arada yaşamasını teminat altına alacak bir sistemin tohumlarını ekiyoruz. Bu topraklarda yaşayan siyasetçilerimiz demokratik sistemin inşasında öncü olmalıdır. Biz halklar bu bölgede yüzyıllardır hep birlikte yaşadık. Burada demokratik bir sistem inşa edebiliriz. Kongrede en önemli şey, herkesin diğer farklılıkları tüm haklarıyla ve özgünlükleriyle kabul etmesidir. Girê Spî Türkmenleri olarak işte bugün de buradayız ve kendi halkımızla birlikte yeni bir demokratik inşa çalışması yürütüyoruz.
DÊRIK
izlenim: Kongre’den notlar
Kongre çok dikkat çekici bir dönemde yapıldı. KDP-AKP işbirliği, Rojava ve Güney Kürdistan üzerine kara bulutlarını dolaştırıyor. Musul’a Türk askeri gönderilmesine eş zamanlı olarak KDP de “Rojava Peşmergesi” adı altında oluşturduğu grubu Til Koçer’in karşısındaki Rabia kasabasına yerleştirdi. Artık KDP-AKP ortaklığı, taşeronların yanısıra bizzat sahaya iniyor. Aynı anda Riyad’da çetelerin aklanıp meşrulaştırılması çalışması yapılıyor.
İşte bütün bu uğursuz gayretlere rağmen Rojava’da çok önemli bir adım atıldı. Suriye ve Rojava’da soruna çözümü yerinde arayan ve siyasal bir irade ortaya koyan ilk kongre oldu. Kongre aldığı kararlarla da gerçek çözüm iradesi ve taraflarını gösterdi.
Kongreye Kürtler ve devrimin başından beri hareket ettiği Arap, Asuri, Süryani, Ermeni, Türkmen halklar ile Sünni Müslümanlarla birlikte Êzîdî ve Alevi inancından grup, örgüt ve kesimler katıldı. Suriye’deki iç savaş çözüm getirebilecek irade bunlardır. Sonradan Suriye’ye devrişilerek askeri güç olarak gönderilenlerin çözüm getirmesine karşı gerçek çözümün adresi olarak katılan halklar olduğu mesajı herkese bir kez daha verildi. O yüzden Riyad toplantısını organize eden güçlerin de en başta dikkatini çeken bu kongre oldu. Kongre uluslararası ve bölgesel güçler ile Suriye’de söz sahibi olmak isteyen herkese önemli mesajlar verdi.
Kongre ortamında benim dikkatimi temsil edilen halklar, renkler ve delege olarak katılanların sınıfsal özellikleriydi. Aralarda konuşma fırsatı gördüğüm bu halkların temsilcilerinin söyledikleri çok ciddi mesajlar içeriyordu.
Efrîn’den Til Koçer’e Qamişlo’dan Şam, Halep, Humus, Hama’ya kadarki geniş alandan temsil sözkonusuydu.
Görüşme imkanı bulduğum Suriye Kürtleri Demokratik Sol Parti Başkanı Salih Gedo, “Şöyle bir bakarsanız tüm renkleri görürsünüz. Ama gerek daha önce katıldığım kongre ve konferanslar olsun gerekse şimdi başlayan Riyad toplantısı olsun bunlarda halklar yok. Bu toplantı, konferans ve kongrelerde halklar adına birileri bir araya gelip konuşuyor. Kararlar alıyor ve halklara hadi uygulayın diyorlar. Bizim gerçekleştirdiğimiz kongrede ise savaştan canı yanan, mallarını, canlarını yitirenler bir araya gelmiş tartışıp uygulayacakları kararları aldı” dedi.
Kongreden diğer önemli bir not ise Ermeni delegenin söyledikleriydi. Ermeni Delege Sarkis Kevorkyan, Girê Spi’den katılmıştı. Kevorkyan, bir işçi ve emekçidir; sondaj arabasıyla kuyu kazan biridir. Kongre için “ben buraya halkımın yoksul kesimleri adına geldim. Onların haklarını savunmaya, diğer halklarla birlikte ve özgür yaşama kararları alınması için geldim” diyor.
Yine Girê Sipî‘den gelen ve Türkiye tarafından çok istismar edilen Türkmen Hamam köyü Türkmenlerini temsilen Beşir Esed, “Burada bir araya gelmemiz bu tür kirli politika ve planlara bir cevaptır” diye özetliyor.
Rahatlıkla şu söylenebilir, Suriye ve Rojava sorununun çözümü buradan geçer. Çünkü 4 yıldır direnişle savunulan bir devrim var. Şimdi bu devrimin topraklarında çözüm aranıyor, üstelik tüm halkları birleştirerek yapılıyor.
SEYİT EVRAN
izlenim: CİHAD ROJ
Suriye’de yeni dönem başlıyor
Suriye toplumunun tüm renklerinin temsilcilerini buluşturan Demokratik Suriye Kongresi, iş savaşın girdabında geçen beş yılın ardından Suriye’nin geleceğini belirleyecek ve ülkenin kan deryasına dönüşmesine dur diyecek ulusal bir projeye imza attı. Arapça, Süryanice, Türkçe ve Kürtçe yazılı pankartların asıldığı Dêrik kentindeki Azar Gençlik Salonu’nda yapılan kongreye Suriyeli siyasi, askeri ve toplumsal muhalif örgütler ile bağımsız şahsiyetlerden Suriye toplumunun tüm renklerini temsil eden 103 delege katıldı.
Kongrede Demokratik Özerklik Yönetiminde yer alan siyasi partiler, TEV-DEM bünyesindeki partiler, Rojava Siyasi Danışma Kurulu Siyasi Parti Grubu, Suriye Demokratik Topluluğu, Onur ve Haklar Antlaşması Topluluğu, Buğday Dalgası Hareketi (Teyar El-Qemih), Suriye Ulusal Demokratik Uzlaşı Hareketi, Kahire Kongresi Diyalog Komitesi, Arap Ulusal Konseyi, Yekîtiya Star Örgütü, Suriyeli kadınlar İnisiyatifi, Süryani Kadınlar Birliği, Suriye Kürtleri İlerici Demokratik Partisi (Pêşverû), Demokratik Modernite Partisi, Kürdistan Özgürlük Partisi, Demokratik Asuri Partisi, Til Ebyed Türkmen Topluluğu temsilcilerinin yanısıra onlarca bağımsız yurtsever Suriyeli muhalif şahsiyet, Kürt ve Arap aşiretlerinden ileri gelenler, Rûspîler, aydın, yazar ve gazeteci de hazır bulundu.
Suriye krizi başladığı günden bu yana ilk defa bu şekilde bir kongre yapıldı. Suriye’deki tüm halklar ile inançların temsilcileri dış bagajlardan sıyrılarak yer aldı. Sözde Suriye muhalefetinin Türkiye, Rusya ve ABD’nin destekleriyle yaptığı kongrelerin aksine, bu kongre oluşum şekliyle başarılıdır. Kongre Suriye toprakları üzerinde Demokratik Özerklik Yönetiminin rejim ve çetelerden temizlenmiş toprakları üzerinde yapılıyor.
Kongreye katılanlar Suriye’nin çok renkliliğine, inançların, halkların ve mezheplerin bir arada yaşayabileceğine inanmış kişiler. Kongreye katılanlar tüm tarihi eşiklerde bir arada durmuş, Suriye topraklarını savunmuş ve toplumun birliğini esas almışlardır. Bugün de BAAS’ın merkeziyetçi ve otoriterliğine, DAİŞ, El Nusra ve işbirlikçilerinin işgaline karşı duruyorlar.
İlk kez yerli bir kongre
Suriye muhalefetinin katıldığı diğer kongrelerden farklı olarak, şimdiye kadar sorunun kaynağında düzenlenen kongreden hiçbir grup geri çekilmedi. Kongreye katılan taraflar Suriye’nin içinden geçtiği hassas sürecin farkında ve sorumluluk temelinde hareket ediyor. Bölgesel ve uluslararası güçlerin desteğiyle şimdiye kadar gelişen tüm kongreler ülke dışında yapıldı, Suriye muhalefeti bu kongrelere katıldı. Ancak ilk kez sorunun kendi kökleri üzerinde tartışılıyor ve Suriye’nin halklarının tümünün katıldığı yerli bir kongre olma özelliğini taşıyor.
Demokratik Federal Suriye
Kongrede katılımcıların değerlendirmelerinden anlaşıldığı üzere Suriye krizini aşmak bakımından geliştirilmek istenen sistemin Demokratik Federal Suriye olduğu ön plan çıktı.
QSD’nin başarısı
Kongre, QSD’nin askeri başarası ve kalıcılığı sayesinde hayat buldu. Bunun gereğini de yaptı.
Demokratik Suriye Meclisi
Demokratik Suriye Meclisi, Suriye’de gerçek muhalefeti temsil edecek ve Suriye halklarının meclisi olacak. Suriye halklarının geleceği için yeni bir süreç başlıyor.