Rusya hafta başında ABD'ye Suriye'nin kimyasal silahlarını uluslararası denetime açması ve bu silahların daha sonra imha edilmesi karşılığında askeri operasyondan vazgeçmesi önerisinde bulunmuştu. ABD’nin olası bir askeri müdahalesini engellemek isteyen Suriye de bu teklife olumlu yanıt vermişti. Obama da uzlaşmaya yeşil ışık yakmış ve Kongre'deki oylamanın ertelenmesini istemişti. "Diplomasiye bir şans verildiğini" belirten Obama ancak askeri operasyon opsiyonları da açık bıraktı.  Tüm bu gelişmelerin ardından Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve ABD Dışişleri Bakanı John Kerry dün Cenevre'de bir araya geldi. Taraflar askeri harekatı şimdilik rafa kaldıran planı masaya yatırdı. Cenevre’deki görüşmelere her iki taraftan silah uzmanları da eşlik etti. Basına yansıyan haberlere göre, Rusya 4 maddelik bir planı ABD'ye sundu. Plan, öncelikle Suriye'nin kimyasal silahların yasaklanmasını öngören uluslararası sözleşmeye imza atmasını, ikinci adımda kimyasal silah depolarını, üretim yerlerini ve sahip olduğu kimyasal silah cephaneliğini deklare etmesini, ardından da uzmanların denetim için bu bölgelere girişine izin vermesini ve denetçilerle işbirliği yapmasını öngörüyor. Dördüncü adımda, kimyasal silahların bir plan dahilinde imha edilmesi planlanıyor. Ancak Lavrov silahların yok edilmesinden bahsetmedi. Bunun, Moskova'nın Şam’la yaptığı görüşmelerde uzlaşmazlık noktalarından biri olduğu belirtiliyor. Öte yandan Beşar Esad, ülkesinin Rusya'nın önerisi doğrultusunda kimyasal silah stoğunu uluslararası denetime bırakacağını söyledi. Rus Rossiya 24 televizyonuna konuşan Esad, "Suriye, kimyasal silahlarını Rusya için uluslararası denetime bırakıyor. ABD'nin tehditleri bu kararda rol oynamadı'" dedi.


Uzlaşma zaman alacak
Diplomatik kaynaklar, planın ayrıntılarının ve ilkelerin belirlenmesi ile tüm tarafların uzlaşmasının zaman alacağına dikkat çekerek, Cenevre'deki toplantının bugüne hatta Cumartesi gününe kadar sürebileceğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı sözcüsü Jen Psaki de Moskova’nın "uzun paketler" yerine "fikirleri öne sürdüğünü" ifade etti. Psaki, "Planın içeri konusunda üstünde çalışması gereken noktalar olduğunu" da ekledi. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin Cenevre’de BM-Arap Birliği ortak temsilcisi Lakhdar Brahimi ile de görüşeceğini açıklandı.

Putin'den ABD'ye uyarı
ABD ve Rus heyetlerinin Cenevre'deki görüşmeleri öncesinde New York Times'a makale yazan Putin, ABD'ye "Güç değil, diplomasiyi kullanın" mesajı verdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, makalede Putin, son günlerde Suriye konusunda yaşanan gelişmeler dolayısıyla ABD halkına ve siyasi liderlerine doğrudan hitap etme ihtiyacı hissettiğini kaydetti. Makalede ABD'yi Suriye'ye karşı operasyon düzenlememesi yönünde uyaran Putin, aksi halde ABD'nin dünyada "kanlı bir şiddette, yalnızlığa terk edilmiş bir ülke" olarak algılanacağını söyledi. Suriye'ye yönelik olası bir saldırının masum insanların ölmesine ve gerginliğin daha da tırmanmasına yol açacağını kaydeden Putin, böyle bir durumda da çatışmaların Suriye'nin sınırlarını aşabileceği ve "yeni bir terör dalgasının" yayılabileceği değerlendirmesinde bulundu. Bu sonucun bölgesel etkileri ve uluslararası dengelere verebileceği zarara değinen Putin, ABD'nin kimyasal silahlarla ilgili yapılan öneriyi kabul etmesi gerektiğini ifade etti.

Obama'ya eleştiri
Putin, Obama'nın ABD halkına hitap ettiği konuşmasına da değinerek, Obama'nın 'Amerikan istisnacılığı'na ilişkin sözlerine katılmadığını belirtti. Obama'nın "Amerika'yı farklı yapan şey, bizi ayrıcalıklı kılıyor" sözünü 'tehlikeli' bulan Putin, şunları söyledi:"Sebebi ne olursa olsun insanları kendilerini ayrıcalıklı görmeleri için teşvik etmek son derece tehlikeli. Büyük ülkeler var, küçük ülkeler var. Zengin ve fakir ülkeler var. Uzun demokrasi geleneği olan ülkeler bulunduğu gibi demokrasiyi kurmaya çalışan ülkeler var. Politikalar da farklı tabi ki. Biz hepimiz farklıyız ama Tanrı'nın bizi eşit yarattığını unutmamalıyız."

'CIA muhalifleri silahlandırıyor'
Öte yandan Amerikan basınında yer alan bir haberde, CIA‘in Suriyeli isyancıları silahlandırmaya başladığı iddia edildi. Washington Post gazetesinde yer alan habere göre, Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatı CIA, geçen iki hafta içinde Suriyeli muhaliflere hafif silahlar ve cephanelik gönderdi. Amerikalı ve Suriyeli kaynaklara dayandırılan haberde, silahların yanı sıra çeşitli araçların, modern iletişim aletleri gibi teknik teçhizat ve tıbbi malzemelerin de muhaliflere ulaştırıldığı belirtiliyor. Askeri desteğin muhalif gruplara gönderildiğine dikkat çekilen haberde, bu sevkiyatların ABD'nin Suriye'deki iç savaşta rolünü artırdığı ve Washington'ın bu şekilde muhaliflerin güçlenmesini umduğu belirtildi.

HABER MERKEZİ