Dersim'in Milli (Milan) köyü yakınlarında bulunan taş ocağı, Kemere Kunk vadisini 15 yılda çöle döndürdü. Dinamitleme sırasında Ozan Silê Qiz mezarı ile Alevilerin kutsal mekanları zarar gördü.
Devlet ve sermayenin yok etmek istediği Milli köyünde kurulan taş ocağı hem doğaya zarar veriyor hem de halk sağlığını tehdit ediyor.
Milli Köyü’nden Veli Ay, milyonlarca yılda oluşan vadinin 15 yılda çöle döndüğünü belirterek, “İnsanlar, hayvanlar, doğa bu taş ocağının çıkardığı tozdan ve kirlilikten etkilendi. Ağaçlar kurudu, insanlarımız rahatsızlandı, su kirletildi. Çeşmelerimiz vardı, şu an kullanılamaz durumdalar’’ diye konuştu.
Doğa katliamının göz göre göre geldiğini ifade eden Ay, kum ocağına karşı belediyelere ve valiliklere başvurduklarını, ancak şikayetlerden sonuç alınamadığını kaydetti. Ay, çevre örgütlerine de kırgın olduklarını söyledi.
Kutsala da saldırı
Taş ocağının hemen yakınında Şair Silê Qiz’in mezarının olduğu Mezela Dewres’in (Derviş’in Mezarı), diğer tarafında ise Vile Jêlê ziyaretinin yer aldığını hatırlatan Ay’a göre, yapılan yalnızca doğaya değil aynı zamanda kutsala da bir saldırı niteliğinde.
Yeşilgazete’ye konuşan Ay, taş ocağının olduğu bölgenin Alevi Kızılbaş inancı için kutsal bir yer olduğunu kaydetti ve ekledi: ‘’Sadece bir doğa kıyımı değil, kutsal mekan tahribatıdır aynı zamanda. Çünkü taş ocağının olduğu yer kutsal mekanın uzantısı.’’
Milli köyünden Deniz Bilgin’in aktardığına göre, dinamitleme çalışmaları sırasında Silê Qiz’in mezarının zarar gördüğüne dikkat çekti. Bilgin, “Taş ocağından yuvarlanan taşlar mezar taşlarını kırdı. Şirket daha sonra yaptırdı bunları, ama böyle bir gerçek var. Oralar sürekli dinamitleniyor’’ diye konuştu.
DERSİM
Silê Qiz kimdir?
Dersim 38 soykırımının tanığı olan şair ve ozan Silê Qiz, 14 Aralık 2019’da Dersim’de yaşamını yitirdi. Dersim Milli köyünde tek başına yaşayan Silê Qiz, Dersim’deki Alevi inancının ritüelleri ve 1938’de soykırımda yaşanan acıları besteleyerek, ağıtlarını tüm bölgeye taşıyan kişi olarak biliniyor. Silê Qiz’in kendi anlatımına göre; 5 yaşındayken babasından keman çalmayı öğrenmiş. Halkın yaşadığı acıları, sevinçleri doğaçlama usulüyle müziğe aktaran Silê Qiz, müziğini genellikle köy düğünlerinde ve taziyelerde icra etmiş. 104 yaşında yaşamını yitiren Silê Qiz, mezarı doğup büyüdüğü Jelê dağının eteklerindeki Milli (Milan) köyünde bulunuyor.