Endama TMMOBî Nevîn Soyukaya 5 serrî ra pey kewt Surî, Soyukaya vat ke Sur de nika tena arazîyêko rast bi rast esto, pêroyina ahengê awanî yê Surî xirap bîyê, Sur edî verin Sur nîyo.

BERÎTAN CANOZER/MEDYA UREN / JINNEWS/AMED

2ê kanûna 2015î ra nika 6 taxê Surî de qedexe domyeno. Peynîya 5 serrî endamê TMMOBî Surî ra kewtê. Peynî zî endamê TMMOBî cigêrayişê xo rê pey raporêk aşkera kerd. Endama TMMOBî Nevîn Soyukaya zî no heyet reyde Sur de cigêrayiş kerd. Endama TMMOBî Nevîn Soyukaya rewşa peynîya Surî ser o qise kerd.

   

Ma fam nêkerd kotî de yê

Endama TMMOBî Nevîn Soyukaya vat ke demê desturî nasnameyê înan walîyeyî ra ameyo dayiş û peynîya desturî encax eşkîyayî Surî ra bikewê û wina vat: “Ma hetanê nika çend ra pey serpiro da la her tim red kerdê. Peynîya 5 serrî ma sifte kewt Surî. Ma demo ke kewt Surî, ma zaf xemgîn bîyê. Çimkî ma nê taxan de cuye kerdbî, heme vîrameyişê ma nê taxan de bî la taxan heme rast bi rast (dum duz) bibî. Ahenge cayê tarîxî xirap bibê. Ma fam kerd ke eke bi çinkerdişê awanîyan belleka ma zî çin bena.”

Endama TMMOBî Soyukaya bal ont ser restorekerdişê cayê tarîxîyan û wina vat: “Ma demo ke restokerdişê Mîzgefta Kurşunluyî ra ewnîyayî, dêsê hewşî yê xosere ameyî rijnayiş û hewş hîna gird ameyo kerdiş. Deme bîzanijan rê aîd yew ber rijnayê. Ma wêneyê uyduyî ra dîy ke mîyanê Dêra Katolîkê Ermenî ra rayîr vîyareno la vera bertekan rayîr hawanayî û waştê dêsê hewşî bivirazî. Heme ahengê awanîyan têk şîyê.”

Taybetmendîyê xoser nêmendê

Soyukaya aşkera kerd ke Mîzgefta Xasirlîyî bi temamî rijnayî û cayê ci zî rast bi rast kerdê, hewna Hemamê Paşayî de zî dêsê hewşî bi temamî hawanayê û tena orte de hemam mendo û wina dewam kerd: “Cayê ke resto kerdî de zî aheng çinî bî, taybetmendîyê xoser qet nêmendê. Misal eke pacaya yew dêsî bibîynî ma zananê ke kam kûçe rê ewnîyena la ma fam nêkerde ke ma kam kûçe de yê. Ma raporê Wezaretê Kultirî de dîy ke nêzdê 130 heb cayê tarîxî rijnayî. Restorekerdişê înan qet referansêko rind nîyo.”

Armancê înan bedilnayişê bajarî yo

Soyuka bertek nîşanê UNESCOyî kerd û pare kerd ke çi heyfo ke zengînîyê Surî rê qet wayîr nêvejîyeno û wina qedîna: “Ona xirabkerdişêko gird esto ke êdî nêeşkîyeno verin awanîyan bivirazîyo. Bi qestî awanîyan xirap kerdê. Çi heyfo ke Surê Amedî guya binê temînatê UNESCOyî de yê la Surê Amedî rê tiwalet viraştê, kerrayan cayê xo rê vetê û nika balkon viraştê. Senî yew zîhnîyetê înan esto. Seba ke Sur de peyzajê yabanî estbî no ser Newala Hewsel û Dîcleyî mîrasê dinya rê ame qebulkerdiş. Nika peyzajê yabanî têk şîyo, armancê înan bedilnayişê bajarî yo. Ganî tepa gam bêro eştiş û newe ra goreyê xoserîya Surî restorasyon bêro kerdiş.”