Tecrübeli diplomat mı, kendini filozof sanan mı?

• Tom Barrack, kendini filozof-diplomat olarak görebilir, ancak diplomasi kişisel teoriler sahnesi değildir. Açıklık, tutarlılık ve dilin dikkatli ayarlanması üzerine kurulu bir disiplindir.

TAHA A. LEMKHIR

Tom Barrack, diplomasinin ihtiyatlı kelime dağarcığının çok ötesine geçme eğilimini açıkça sergiliyor. Röportajları, geniş tarihsel iddialar, Ortadoğu siyasetine dair tuhaf yorumlar ve ilgisiz felsefi düşüncelerle dolu. Bazen onun ABD politikasını mı ifade ettiği yoksa kendi dünya görüşünü serbestçe mi sunduğu ayrımını yapmak zorlaşıyor.

Barrack’ın en sevdiği ifadelerden biri 'iyiliksever monarşiler' (benevolent monarchies). Bu terimi, sanki siyaset biliminde yerleşik bir kategoriymiş gibi rahatça kullanıyor; oysa gerçekte analitik ağırlığı olmayan, Körfez monarşilerinin kendi kendini beğenmiş imajıyla uyumlu bir örtü. Trump yönetimi, Bush döneminin demokrasiyi derinlikli otoriter siyasal ortamlara ihraç etme hırsından keskin bir kopuşla, Ortadoğu devletlerinin iç yönetimine yönelik müdahaleci olmayan bir tutum benimsemiş olabilir. Müdahale etmeme, otoriterliği onaylamak anlamına gelmez. Bu, toplumların kendi siyasal kaderlerini nihayetinde kendilerinin belirlemesi gerektiğinin kabulüdür; ABD’nin tercihlerini dayatmayacağı anlamına gelir.

Barrack’ın dili ise bu ayrımı bulanıklaştırma riski taşıyor. Kalıtsal rejimleri 'iyiliksever' diye nitelemek, Washington’ın hiçbir zaman resmen tanımadığı bir ahlaki meşruiyet atfetmek demektir. Müdahale etmemek bir şeydir; retorik aklanma başka bir şey.

Tom Barrack kendini filozof-diplomat olarak görebilir; yerleşik görüşlere meydan okumaktan çekinmeyen bir adam, ancak diplomasi kişisel teoriler sahnesi değildir. Açıklık, tutarlılık ve dilin dikkatli ayarlanması üzerine kurulu bir disiplindir. Bir özel temsilcinin sözleri politikadan fazla uzaklaştığında, zararsız düşünceler olmaktan çıkar. Düşmanların dikkatle okuduğu, müttefiklerin yanlış anlamaya tahammül edemeyeceği sinyallere dönüşür.

Ortadoğu, söylemin gerçeği şekillendirdiği bir bölgedir. Tek bir ifade bir rejimi meşrulaştırabilir, bir milisi cesaretlendirebilir ya da kırılgan bir dengeyi bozabilir. Washington’ın temsilcileri kelimelerini hassasiyetle seçmelidir. Eğer Tom Barrack felsefe yapmak istiyorsa bu bölgede felsefenin bile sonuçları olduğunu bilerek yapmalıdır.

* www.timesofisrael.com