Tekne batmadı, batırdılar

• Mora yarımadasında batan, 78 kişinin hayatını kaybettiği, 500 kişinin kayıp olduğu tekneden sağ kurtulmayı başaran göçmenler faciadan Yunanistan Sahil Güvenliği sorumlu tuttu: “Teknemizi halatla çektiler, alabora oldu. Ardından yelken açıp uzaklaştılar. Teknemiz batmadı, kasten batırıldı.”

Mora yarımadasındaki tekneden sağ kurtulan göçmenlerle görüşen gazetecilerin aktarımları “tekne neden battı ve sonrasında ne yaşandı” sorusuna da açıklık getiriyor. Bir göçmen, “Tekneyi bir değil toplam üç kez halatla çektiler ve alabora oldu” derken, başka bir göçmen ise alabora ardından Sahil Güvenliğin yelken açarak uzaklaştığını söyledi.

Libya’dan İtalya’ya doğru yola çıkan 750 kişiyle tıka basa dolu balıkçı teknesi Mora yarımadası açıklarında 14 Haziran Çarşamba sabahı battı; 78 kişi yaşamını yitirdi, 104 kişi kurtarıldı, yüzlerce kişiden ise hala haber yok. Afganistan, Pakistan, Suriye, Mısır ve Filistinli göçmenlerin çoğunu 20’li yaşlardaki gençler ile kadın ve çocuklar oluşturuyordu. Kayıplar için umutlar tükenirken, teknenin batmasında Yunan sahil güvenliğin rolü giderek daha fazla mercek altına alınıyor.

Gemiden haberdardılar

Yunanistan açıklarında mülteci taşıyan “Adriana” isimli büyük balıkçı teknesiniyle ilgili yetkilileri ilk bilgilendiren Alarm Phone/Alarm Telefonu isimli mülteci dayanışma örgütü oldu. Tekneden 13 Haziran’da ilk telefonu alan ve koordinatları tespit eden Alarm Phone, daha fazla bilgi için tekneye ulaşamayınca Yunan Sahil Güvenliğini uyardı. Alarm Phone yaptığı açıklamada, “Yunan makamları ve bildirildiğine göre İtalya ve Malta da birkaç saat önce uyarılmıştı. Dolayısıyla Yunan ve diğer Avrupalı yetkililer bu aşırı kalabalık ve denize elverişsiz gemiden haberdardı. Bir kurtarma operasyonu başlatılmadı ve 14 Haziran’ın erken saatlerinde tekne alabora oldu” dedi. Alarm Phone, Yunanistan Sahil Güvenliğin kendini haklı çıkarmak için mültecilerin “kurtarılmak istenmedikleri” açıklamasına karşılık ise Yunan güçleri tarafından vurulan, dövülen, denizde terk edilen ve geri itilen mültecileri hatırlatarak, “Yeterli kurtarma kaynağı göndermediler. Çünkü varışları engelleme arzuları yüzlerce canı kurtarma ihtiyacından daha güçlüydü” dedi.

Sahil güvenlik gerçeği gizliyor!

Yaşanan faciayla ilgili soruşturma sürerken, o gece neler yaşandığı konusunda resmi yetkililerin gerçeği karartma çabası sürüyor. Yunanistan Sahil Güvenliği’nin “tekneye müdahale etmedik” iddiası sağ kurtulan göçmenler tarafından çürütüldü. Tanık ifadeleri, teknenin batmasında sahil güvenliğin tekneye müdahale esnasında kullandığı halatın rolü olduğunu ifade ediyor.

Sahil Güvenlik, daha önce de teknelere bu şekilde müdahale ederek açık denizde sürüklemeye bırakmıştı. Sahil Güvenlik ilk açıklamalarında bu müdahaleden bahsetmezken, Cuma günü farklı bir savunma yaparak, enkazdan üç saat önce geminin ve içindekilerin durumunu tespit etmek amacıyla bir halattan ve birkaç dakikalık demirlemeden bahsetti.

Gazeteciler kurtulanlarla konuştu

Gazeteciler Falah Elias ve Bamdad Esmaili de Sahil Güvenlik tarafından gerçekleştirilen ve balıkçı teknesinin batmasıyla sonuçlanan halat çekme girişimini, tekneden kurtulmayı başaran ve şu anda Malakasa Kampı’nda bulunan göçmenlerin tanıklıklarına da atıfta bulunarak açıkça haberleştirdi. Kampta, tekneden kurtulmayı başaran 71 kişi bulunuyor.

Bir kez değil üç kez çektiler

Alman WDR kanalına konuşan Bamdad Esmaili, “Yunan Sahil Güvenliğinin bu tekneyi İtalyan sularına çektiği, yani ittiği yönünde iddialar var... Şimdiye kadar sadece bu iddiayı duymuştuk ama dün gece Arapça bilen meslektaşım (ed: Falah Elias) hayatta kalan yaklaşık on mülteciyle konuşmayı başardı. Birbirlerinden ayrı olarak, bu teknenin gerçekten çekildiğini bildirdiler - sadece bir kez değil, sadece iki kez değil, toplam üç kez. Sonra da gemi alabora olmuş ve batmış."

30 metrelik teknede 750 kişi

Esmaili, hayatta kalanların kendisine aktardığı şekliyle gemideki durumu tarif ederek şunları ekledi: "Şöyle hayal etmelisiniz: 30 metre uzunluğunda, tamamen aşırı yüklenmiş bir gemi. Hayatta kalanlar bize insan tacirlerinden gemide 747 kişi olduğunu duyduklarını söylüyorlar. Aşağıda, güvertede, günlerce denizde, yiyeceksiz, susuz. Gemideki durumun nasıl olduğunu tahmin edebilirsiniz.”

Tekne batınca gittiler

Atina’da yaşayan gazeteci Alicia Medina ise Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Gemi enkazından kurtulan 71 kişinin kaldığı Malakasa mülteci merkezinden yeni döndüm” diyerek, şunları aktardı: “Hayatta kalan üç kişi, Yunan Sahil Güvenliğinin teknelerine bir halat bağladığını, onları çektiğini ve sonra teknenin alabora olduğunu doğruladı. Bana tekne alabora olduktan sonra Sahil Güvenlik'in onlardan ‘uzaklaştığını’ ve yelken açarak uzaklaştığını söylediler. Kurtarılana kadar 2-3 saat suda kaldıklarını söylüyorlar.”

Çitlerle çevrili kamptalar

Kamptaki duruma ilişkin de bilgi veren Medina, “Bu sabah kamp yetkilileri, gemi kazasından sağ kurtulanların çitlerle çevrili kamptan dışarı çıkmalarına izin vermedi. ‘Hapishane gibi’ dediler bana. Kamp yetkilileri, hayatta kalanlarla konuşmamı engellemeye çalıştı ve tel örgüden uzak durmamı istedi” dedi.

‘Batırdılar yardım da etmediler’

Başka bir göçmen ise yaşadıklarını şöyle anlattı: “Teknemizi kendileri batırdılar. Yoksa teknemiz batmak üzere değildi. Teknemiz beş gün boyunca batmadı, neden? Bir dakika içinde batar mıydı? Beş gün altı gece boyunca. (Teknemizin) motoru çalışmamasına rağmen beş gün altı gece batmadık. 6. gece, saate baktığımda gece 2:15'ti. Saat 2:15'ten yaklaşık 10 dakika sonra bu olay oldu. Bir taraftan halat bağlamışlar, o yüzden bu olay oldu. İkinci bir şey de bizi bilerek almadılar. İki tane sürat teknesi, bir tane kargo gemisi, bir tane sivil gemi (etrafımızda) ve üstümüzde bir helikopter vardı."

Soruşturma sürüyor

İnsan taciri dokuz kişinin bugün soruşturma hakimi önüne çıkarılması beklenirken, soruşturma makamları kilit tanık olarak görülen kişilerin ifadelerini almaya devam ediyor.

Öte yandan Kalamata Hastanesi’nde tedavi gören 18 kişi taburcu ardından Malakasa'ya nakledilecekler.

ATİNA