GOKHAN ALTAY MA/ŞIRNEX Dengbêjîye mîyanê kurdan de kulturêko tarîxî û erjîyaye ya. Heta nika seba ke tarîxê kurdan bi hawayo fekkî ameyo resayo roja ma ya ewroyî, bi seyan dengbêjî vejîyayî. Nînan ra yewe zî Fadil Cizîrî yo. Fadil Cizîrî eynî wextî de sey dengbêjo ke ruh dayo kilama ‘Heyran Jaro’ yeno zanayene. Cizîrî heta nika nêweş bi û mîyanê nivînan de bi. Labelê Cizîrî 2 rojî verê wefat kerd û tewr peynî wina vatbi: “Ma Şakiro zî bêkesîye ver nêmerd? Ti kes wayîrê dengbêjan nêvejîyeno.” Fadil Cizîrî zî sey dengbêjanê bînan bêkesî û mîyanê feqîrîye de cuya. Cizîrî 1962 de qezaya Silopî ra girêdaye dewa Salatunî de yeno dinya û 15 serreyîya xo de dest bi dengbêjîye keno. O dengbêjî Dengbêj Sevê ra museno. Cizîrî seba ke bişînbo keyeyê xo ra biewnîyo, şaredarîye de xebetîyeno. 7 serrê peyênan de nêweşîya Parkînsonî ey de vejîyaybî. Hewenîya ey bi kewanê ci ameyêne Cizîrî verê cû lajêkê xo qezayê trafîkî de vinî kerdbî û xemgînîya ci cuyayêne. Dima ra wextê qedexeyê tebervejîyayîşî de lajêkê xo yê bînî zî vinî kerd. Demanê peyênan de her ke şîyêne nêweşîye ver, vengê ci xira bîyêne. Cizîrî nêweşxane bi nêweşxane gêrayêne, labelê derman çinêbi. Hewenîya ey bi kewanê ci ameyêne. Cizîrî demê peyênan de tewr zaf tenêtîye ra gerre kerdêne. Ma Şakiro zî bêperetîye ver nêmerd? Cizîrî qiseykerdişêkê xo de wina vatbi: “Çîyêko ewro yeno kerdene, dengbêjî nîya. Tena bi vatişê deyîrê veyveyan dengbêjîye nîna kerdene. Ez nêweş a, labelê seba tedawîye pereyê mi çin o. Şakiro zî bêperetîye ver nêmerd? Ti kes wayîrê dengbêjan nêvejîyeno. Labelê êdî wext nêmend. Ez nêweşîye ver şewan nêşêna rabikewa. Ez wexto ke şewanê verênan fikirîyena, nê halê xo rê bermena.”