Ölüm yıldönümünde kardeşini anlatan Mahmut Uzun, Kürt tarihinde daha çok sözlü edebiyat olduğunu, yazılı edebiyatın gelişmediğini hatırlattı ve devam etti: “Mehmed bunu başardı. Kürt halkı için çok önemli bir çalışmaydı. Mehmed bu boşluğu gördü ve elinden geldiği kadar doldurmaya başladı. Kürt halkının dünyaya hitap etmesi için güçlü bir yazılı edebiyata ihtiyacı olduğunu vurguluyordu. Ne kadar başarılı olduğunu halk söyleyebilir. Mehmed bütün yaşamını Kürt halkına ve diline adamıştı. 40 milyon insanın kendi dilinde yaşamıyor olmasını kabul edemiyordu. Kürt halkının kendi dilinde yaşaması için mücadele etti.”
Mehmed Uzun’un hastalandığı ilk zamanlarda İsveç’te olduğunu ve Amed’e giderek tedavi olmak istediğini ifade eden Uzun, Amed’e geldikten sonra da durumunun oldukça kötüye gittiğini anlattı. Uzun, “Birkaç gün sonra kaldığı hastanenin önünde halk toplanmış ve Kürtçe türküler seslendiriyordu. Mehmed o zaman bana ‘Toprağıma neden döndüğümü anladın mı?’ diye sordu. O zaman Mehmed’i çok iyi anladım. O günlerde halkına kavuştuğu için çok mutluydu” diye konuştu.
Yasaklı bir dilin yazarı
Hayatını Kürt edebiyatına adayan Mehmed Uzun, yaşamını yitirişinin 9’uncu yılında anılıyor. Yaşamını yitirmeden önce kendisini “Ben yasaklı bir dilin yazarıyım” diyerek tanımlayan Uzun, yaşamı boyunca Kürt diline ve edebiyatına önemli katkılarda bulundu. Yazdığı Kürtçe kitaplar onlarca dile çevrildi, Kürt gençlerinin Kürt edebiyatıyla tanışmasına ve birçok kişinin Kürtçe okuyup yazmasına vesile oldu. Dönem itibarıyla yazılı tarihi olmayan bir halkın sesi olan Uzun, 1981’de siyasi nedenlerden dolayı sürgüne gidip yıllarını ülkesinden uzakta geçirdi. İsveç’in Largen kentinde bir göl kenarında, ormanın içinde olan evine kapanırken, “Kahramanlarımla orada yalnız kalıyorum” diyerek birçok esere imza attı. Uzun, sürgün hayatından sonra yakalandığı mide kanseri nedeniyle 2007 yılında Amed’te yaşamını yitirdi.
MELTEM OKTAY/DEVRAN TOPTAŞ
DİHA/AMED