TRT’in Alevilere yönelik sansür uygulamalarına bir yenisi daha eklendi. TRT Müzik’te Arif Sağ, Tolga Sağ, Erdal Erzincan ve Ertan Tekin’in sunduğu “Beşinci Mevsim” programına konuk olan Kürt ve Alevi müzisyen Cihan Çelik’in yer aldığı program yayınlanmadı. Sanatçı Cihan Çelik, programda sarf ettiği Alevi felsefesine ait sözler nedeniyle programın yayınlanmadığını ifade etti. Daha önce de Cavit Murtezaoğlu ve Feryal Öney’in aynı kanalda yayınlanan “Tebriz’den Toroslara” adlı programı da içeriği uygun görülmediği gerekçesi ile yayından kaldırılmıştı. Murtezaoğlu da yayının kaldırılma nedenini programda batıni felsefesine ait şarkılar ve düşüncelerin yer alması olarak açıkladı.
Gerekçe filmler yandı
Qoçgirî bölgesinden söylediği Kürtçe ve Türkçe deyişlerle tanınan Cihan Çelik’in, TRT’de yayınlanan “Beşinci Mevsim”e konuk olduğu program yayınlanmadı. Mayıs ayında çekilen programın filmlerinin yandığı gerekçe gösterilerek programın yayınlanmayacağını kendilerine söylendiğini kaydeden Çelik, bu gerekçenin inandırıcı olmadığını ifade etti. TRT’nin Alevilere yönelik daha önce de sansürcü bir tutumu olduğunu vurgulayan Çelik, programda Alevi felsefesine ait sözler sarf ettiği için sansürlendiğini söyledi.
İnsan Haktır Hak İnsan
“AKP’nin Türk ve Sünni İslam anlayışının zıddı sözler olduğu zaman bu sansür devreye giriyor” diyen Çelik, sansürün Alevi kimliğine set çekilmesi olduğunu belirtti. Programda Hurifilik ile ilgili Kürtçe sözler söylediğini belirten Çelik, Kürtçe deyiş öncesi söylediği şu sözlerin sansürün nedeni olabileceğini ifade etti: “Kaînat nokta da sırdır. Nokta sırrını faş eder olur ‘Çark ı Devran.’ Însan ana rahminde bir noktadır. O nokta da sırrını faş eder olur insan. Önce ‘İnsan î Neçar’dır. Anasının sütüne muhtaçtır. Sonra dile geldi, kem söz söyledi oldu ‘İnsan î Kem.’ Kem İnsan ne zaman ki ‘Dört Kapı Kırk Makam’ı öğrendi ve ona Hü dedi. Ne zaman ki Nokta’nın sırrına vardı o zaman oldu ‘İnsan î Kamil.’ O sır nedir ? ‘İnsan Haktır Hak İnsandır.’ Ben o pîrlerin aşkı ile Halac-ı Mansur, Seyyid Nesimi, Pir Sultan Abdal, Pir Bektaşı Veli’nin aşkı ile o sıcacık yüreğinizi ‘Aşk ı Niyaz’ eylerim…”
Direktifle sonlandırılıyor
‘Beşinci Mevsim’in program sunucularından Tolga Sağ ise Cihan Çelik’in programının yayınlanmama nedenini programın kaydedildiği hard diskin açılmamasına bağlayarak sansürün olmadığını iddia etti. Bununla beraber TRT’nin farklı görüşler ve inançları dışlar pozisyonunun olduğunu da belirterek kanalın içinde bulunduğu duruma ilişkin şunları söyledi: “Yandaşlarını ve kendine yakın insanları daha çok önemsiyorlar. Hükümetin ve yetkililerinin bir takım direktifleri ile programlar sonlandırılıp başlatılabiliyor. TRT mayıs ortalarında bütün programları durdurma kararı aldı. Program geçen sene başladı o zaman Alevi açılımı gündemdeydi hoş görünmeye çalışıyorlardı. Şimdi ise Alevilerin toplumsal muhalefetin içinde olduğunu gördüklerinden programı kaldırmış olabilirler.”
İçerik uygun değil kaldırdık
TRT’nin sansürüne maruz kalan diğer bir müzisyende İran’da Ehl-i Hak inancına mensup olduğu için Türkiye’ye yerleşen Cavit Murtezaoğlu. Feryal Öney ile TRT Müzik’te “Tebriz’den Toroslara” programını sunan Murtezaoğlu, kanalın kendilerine içerik uygun değil denilerek programı yayınlanmadan kaldırdıklarını kaydetti. Programda Anadolu’nun çok fazla görünmeyen zengin kültürlerini yansıttıklarına değinen Murtezaoğlu, “Programda batıni düşünceyi de ifade ediyorduk. Herkes programın neden kaldırıldığını çok iyi biliyor. Keşke düşünce özgürlüğü olsaydı. Anadolu coğrafyası çok kültürlü bir yapıya sahip. Bu tür programların olması Türkiye’nin demokratik standartlarını yükseltir” dedi.
Ambargo söz konusu
Sansürün sadece TRT ile de sınır kalmadığını sözlerine ekleyen Murtezaoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesinde etkinlikler düzenleyen Kültür A.Ş’nin de bu sansürü sürdürdüğünün altını çizdi. “Konserlerimizi kaldırıp yerlerini başka sanatçıları koydular” diyen Murtezaoğlu, “Belediye herhangi bir neden göstermeden kaldırdı. Ambargo söz konusu. Biz sadece bu halkın kültürüne ait olan şeyleri ifade ettik. Suçumuz yalnızca bu mirası aktarmak” diye konuştu.
ÖNDER ELALDI