TMB’nin yılın ilk sektör raporuna göre Türk dış müteahhitlikteki kayıp, turizmin 2 katı düzeyinde gerçekleşti. Bir önceki yıla göre kayıp 12.7 milyar dolar, zirve yıl 2013’e göre 20 milyar doları buldu. Türkiye’nin en önemli döviz girdi kapılarından turizmdeki kayıp da bir önceki yıla göre 9.4 milyar dolar, zirve yıl 2013’e göre 10.2 milyar dolar olmuştu. Buna göre, dış müteahhitlikteki kayıp turizmdekinin iki katına yakın gerçekleşti.
Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) yılın ilk İnşaat Sektörü Raporu açıklandı. Dünya’nın haberi göre; yurtiçi inşaat işlerinde reel artış kaydedildiğine dikkat çekilen raporda. “Genel konjonktürden ve özellikle ana pazarlardaki gelişmelerden en ağır etkilenen sektörlerden birisi olan yurtdışı müteahhitlik sektörü tarafında 2016 yılı maalesef, bu alanda son 10 yıllık dönemde kazanılmış olan hızlı büyüme ivmesinin kaybedildiği bir yıl olmuştur. Türk müteahhitlerin yurtdışında üstlenilen yıllık yeni proje tutarı son 5 yıllık dönemde 25-30 milyar dolar bandına oturmuşken, 2016 yılında yurtdışında üstlenilen yeni proje tutarı 10.1 milyar dolara inmiştir” denildi.
Üç faktör kötü etkiledi
TMB analizinde bu büyük ivme kaybının nedenleri şöyle sıralandı: Sektörün ana pazarlarındaki jeopolitik sorunlar, yurtdışı müteahhitlik pazarı içinde yüzde 35’lik toplam paya sahip Libya, Irak ve Rusya Federasyonu’nda yaşanan olumsuz gelişmeler bu ülkelerdeki işleri durma noktasına getirdi.
Düşen enerji fiyatları nedeniyle önceki yıllarda yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinin son derece güçlü olduğu enerji ihracatçısı pazarlarda gerçekleştirilen yatırımlar ivme kaybetti.
Küresel konjonktüre bağlı olarak dış finansman kapasitesi azaldı. Halihazırda kısıtlı olan dış finansman kapasitesi önümüzdeki dönemde daha da azalabilecek. Sektör, yeni dönemde artacak dış borçlanma maliyetleri bakımından, uluslararası platformda rekabet gücünü koruyabilmek için batılı ülkelerde ve Çin, Kore gibi uzak doğu ülkelerinde olduğu gibi finans desteğine ihtiyacı olduğu görüşünde.
Türk müteahhitlik firmaları 1972 - 2016 döneminde 113 ülkede toplam bedelin 335 milyar doları bulan 8 bin 830 proje üstlendi. Bu projelerin ülkelere göre dağılımında Rusya (%19.8) ilk sıradaki yerini korudu. İlk 5 sıradaki diğer ülkeler ise Türkmenistan (%14.1), Libya (%8.6), Irak (%7.0) ve Kazakistan (%6.4) oldu. n
Dış borçları 202.7 milyar dolara yükseldi
Türk özel sektörünün yurtdışından sağladığı uzun vadeli kredi borcu, 2016 sonunda 2015 yıl sonuna göre 8.3 milyar dolar artarak 202.7 milyar dolara yükseldi.
Merkez Bankası verilerine göre, bankaların kredi biçimindeki borçlanmalarının 803 milyon dolar azaldığı, tahvil ihracı biçimindeki borçlanmalarının ise 2.1 milyar dolar artışla 24.3 milyar dolara çıktı. Aynı dönemde, bankacılık dışı finansal kuruluşların kredi biçimindeki borçlanmaları 1.4 milyar dolar azalırken, tahvil stoku 1.2 milyar dolar artışla 4.6 milyar dolara yükseldi. Bu dönemde finansal olmayan kuruluşların kredi biçimindeki borçlanmaları 5.6 milyar dolar arttı ve tahvil stoku da 5.7 milyar dolar oldu.
Aralık sonu itibariyle özel sektörün yurtdışından sağladığı ticari krediler dışındaki kısa vadeli kredi borcu da 6.1 milyar dolar azalarak 14.3 milyar dolara geriledi.
Özel sektörün, Aralık sonu itibarıyla kalan vadeye göre 1 yıl içinde yapması gereken anapara geri ödemeleri de 65.8 milyar dolar olarak hesaplandı.
Aralık sonu itibarıyla, 202.7 milyar dolar tutarındaki uzun vadeli toplam kredi borcunun yüzde 52.4’ünü finansal kuruluşların, yüzde 47.6’sını da finansal olmayan kuruluşların borcu oluşturdu.
Aynı dönemde, 14.3 milyar dolar tutarındaki kısa vadeli toplam kredi borcunun yüzde 84.1’ini finansal kuruluşların, yüzde 15.92’unu ise finansal olmayan kuruluşların borcu oluşturdu.
ANKARA