Yatırım uzmanları, Türkiye’de devam eden başkanlık sistemi tartışmaları ile gelecek yıl için öngörülen referandum nedeniyle, Türk Lirası’ndaki değer kaybının diğer gelişen ülkelere kıyasla daha fazla olduğunu ifade ediyor. Basın kurumları ve derneklerin kapatılması, HDP milletvekillerine yönelik gözaltı ve tutuklamalar ile yeniden gündeme gelen idam konusu AB ile ilişkileri kötüleştirebileceği endişesi TL’de baskı yaratan diğer unsurlar olarak ön plana çıkıyor.

Bütün bu gelişmeler ise TL’nin diğer gelişmekte olan ülke para birimleri arasında en kötü performansı gösterenlerden biri olmasına neden oluyor. Ayrıca Merkez Bankası’nın yılın ilk aylarından itibaren üst üste faiz indirimlerine gitmesinin de TL’de yaşanan satış baskısını güçlendirdiği ifade ediliyor. 

Dolar’daki yükseliş trendinde son dalga ise ABD Merkez Bankası Fed’in Başkanı Janet Yellen’in Aralık ayında faiz artırımına gidilebileceği yönündeki açıklamalarıyla başladı.

Yellen, Donald Trump’ın ekonomi stratejisinin enflasyonu tetikleyebileceğini söyleyerek “Faizler çok kısa süre içerisinde yükselebilir” dedi.

ABD’de faizlerin yükselmesi, ABD varlıklarının getirisini de artırıyor ve yatırımcıların gelişen ülkelerdeki yatırımlarını ABD’ye yönlendirmesine yol açıyor.

Dolar, 3.4078 seviyesini görerek tüm zamanların rekorunu kırdı. Euro/TL ise 3.6090 seviyesini görerek tarihi rekorunu kırdı.


‘MB döviz satışına başlayabilir’

TL’deki değer kaybını yatırımcılara gönderdiği bilgi notunda yorumlayan HSBC Türkiye Stratejisti Fatih Keresteci, “Merkez Bankası’nın kuvvetle muhtemel kullanacağı bir sonraki enstrüman döviz piyasasına dolaylı olarak müdahaledir. Bunu da günlük döviz satım ihaleleri ile yapacaktır” dedi. Keresteci, Merkez Bankası’nın döviz kurunun seviyesindense dalgalanmaların boyutuna odaklanacağını da ifade ederek şu anda faiz artırımının gündemde olmadığını belirtti.


Yükseliş sürecek mi?

KapitalFX Araştırma Uzmanı Enver Erkan, 3,30 seviyesinin aşılmasından sonraki hedef olan 3,40’ın üzerinin de görüldüğünü anımsatarak, “USDTRY’nin 3,40’ta kendine destek yaratması halinde teknik projeksiyonlar bir sonraki hedefi 3,55 olarak göstermektedir. Bu momentumu yakalar mı, yakalamaz mı; bunu 3,48’de anlarız” dedi.

XTB Araştırma Müdürü Arzu Toktay’a göre; dış etkilerin yanı sıra son dönemde artan siyasi belirsizlikler, Türkiye’nin risk priminde yükselişe sebep oldu ve TL’de görülen negatif ayrışmayı destekledi. Son günlerde hızla yükselen döviz kurunun ekonomik göstergelerde bozulmaya yol açması kaçınılmaz. Ancak; Merkez Bankası’nın hafta içinde ROM kapsamında katsayı değişikliği gerçekleştirerek piyasaya ek döviz likiditesi sağlamayı amaçlaması, TL’de değer kaybının önüne geçmekte yeterli olmadı. Dolar/TL’nin 3,40 üzerinde Euro/TL’nin ise 3,60 üzerinde kalıcılık sağlamakta zorlanacağını düşünüyoruz. Ancak TL’deki zayıflık ve yılın son çeyreği olması sebebiyle iç piyasada artan döviz talebi her iki paritede de geri çekilmeyi sınırlayacaktır. 


Altın 5.5 ayın en düşüğü

Altının onsu dolardaki güçlenmenin devam etmesi üzerine beş buçuk ayın en düşük seviyesine geriledi. Altın şu sıralar bin 205 dolar seviyesinden işlem görüyor. Hafta başında yükselişe geçen altının gram fiyatı dolardaki artışın etkisiyle 131,5 lira seviyelerinde dengelendi. Kapalıçarşı’da çeyrek altın 215 lira, Cumhuriyet altını 880 liradan satıldı.


Yıldırım toplantı yaptı

Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK), Başbakan Binali Yıldırım başkanlığında dün saat 16.00’da toplandı. 


Yabancı sermaye kaçıyor

Türk Merkez Bankası verilerine göre, yabancıların net haftalık tahvil ve hisse senedi satışı 22 ayın zirvesine çıktı. 
Merkez Bankası tarafından haftalık menkul kıymet istatistikleri açıklandı. Yurt dışında yerleşiklerin yaptığı net hisse senedi satımı 11 Kasım haftasında 306 milyon dolar oldu. Aynı dönemde Devlet İç Borçlanma Senedi net satımı 678 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Böylece yabancı sermayenin toplam çıkış 984 milyon dolarla 22 ayın en yükseğine ulaştı. En son 9 Ocak 2015 haftasında haftalık net hisse senedi ve tahvil çıkışı 1 milyar 66 milyon dolar olarak gerçekleşmişti. 2016 yıl içi toplam net giriş ise 3,8 milyar dolar oldu.
4 Kasım ile biten haftada 144,7 milyar dolar olan yurtiçinde yerleşiklerin yabancı para cinsinden mevduat ve fonları geçen hafta itibarıyla 142,4 milyar dolara geriledi.

Ödemeler yapılamıyor

Ekim 2016 Çek bilgilerine göre, karşılıksız işlemi yapılan çeklerin tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 oranında arttı. Yılın ilk on ayında, protesto edilen 838 bin adet senedin parasal tutarı 9,5 Milyar TL oldu.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi Ekim 2016’nın çek ve senet bilgilerini açıkladı. Verilere göre, yılın ilk on ayında, bankalara ibraz edilen çek tutarı geçen yılın aynı döneminde göre yüzde 7,8 artarak 584 milyar TL olurken, ibraz edilen çek adedi ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 azalarak 18 milyon adet oldu. Buna göre, karşılıksız işlemi yapılan çeklerin tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 oranında artarken, karşılıksız işlemi yapılan çek adedi yüzde 7,6 oranında arttı. Parasal tutarı 23,1 milyar TL olan 666 bin adet çeke karşılıksız işlemi yapıldı. Aynı dönemde, karşılıksız işlemi yapılan 3,8 milyar TL tutarındaki 131 bin adet çek daha sonra ödendi. 
Kürt illeri
Karşılıksız işlemi yapılan çeklerin ibraz edilen çeklere oranının en yüksek olduğu 5 il sırasıyla yüzde 9,9 ile Hakkari, yüzde 8,7 ile Şırnak, yüzde 6,7 ile Mardin ve yüzde 5,7 ile Amed oldu. 

Senetler boş çıktı
TBB’nin raporlarına göre, yılın ilk on ayında, protesto edilen 838 bin adet senedin parasal tutarı 9,5 Milyar TL oldu. Geçen yılın aynı dönemine göre ise protesto edilen senet adedi yüzde 1,5 oranında, senet tutarı ise yüzde 20,8 oranında arttı.