Altı yıl önceki Mavi Marmara baskınının ardından ilişkilerin en alt seviyeye çekildiği Türkiye ile İsrail ilişkilerinin normalleşmesi için iki ülke yetkilileri arasında sürdürülen görüşmelerde sona gelindiği bildirildi.
İsrail’in Haaretz gazetesinin haberine göre, üst düzey bir İsrail Dışişleri yetkilisi, iki ülke temsilcilerinin 26 Haziran’da bir Avrupa başkentinde muhtemelen son kez bir araya gelerek uzlaşmaya varacaklarını açıkladı.
Tek pürüz Hamas meselesi
Yetkili, görüşmelerde üzerinde henüz uzlaşmaya varılamayan tek konunun, Hamas’ın İstanbul’daki askeri temsilciliğinin kapatılması olduğunu belirterek, yapılacak son toplantıda çözüme bağlanmasının yüksek olasılık olduğunu bildirdi.
Aynı yetkili, nihai anlaşmanın geçen Mayıs ayı içinde tamamlanmasının beklendiğini, ancak Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun Erdoğan'ın baskısıyla istifa etmesi nedeniyle son görüşmenin Haziran ayına sarktığını kaydetti.
Gizli görüşme başlamıştı
31 Mayıs 2010 tarihinde meydana gelen Mavi Marmara baskını sonrası ilişkilerini donduran Türkiye-İsrail'in bir süredir İsviçre'de gizli görüşmeler yaptığı ortaya çıkmıştı. Türkiye ile İsrail arasında her konuda anlaşma sağlandığı ise yaklaşık üç ay önce açıklanmıştı. Mavi Marmara’da hayatını kaybeden 10 kişi için ödenecek tazminat konusunda da anlaşmaya varıldığını duyurulmuş, ancak AKP Hükümeti'nin sürekli propaganda ve ajite aracı olarak kullandığı Gazze’deki ambargonun kaldırılmasıyla ilgili üçüncü şarta dairse bir açıklama yapılmamıştı.
Neden şimdi?
Mavi Marmara baskınından sonra büyükelçilerini karşılıklı olarak geri çeken ve ortak yürütülen askeri tatbikatlar ile istihbarat paylaşımlarını sonlandıran Türkiye ve İsrail'in yeniden ilişkilerini onarmaya çalışmaya başlaması ise "neden şimdi?" sorusuna neden oldu. Siyasi ve askeri uzmanlara göre anlaşmanın altında Ortadoğu'da İran-Rusya-Suriye cephesine karşılık ABD-İsrail-Türkiye cephesinin yeniden inşa edilmek istenmesi yatıyor. Uzmanlara göre anlaşma aynı zamanda İran, Rusya, Irak ve Suriye'ye mesaj. Türkiye'nin son dönemlerde KDP Başkanı Mesud Barzani ile yeniden yakın ilişkilere girmesine ve Başika'ya asker sevk etmesine Güney Kürdistan yönetimini destekleyen İsrail'in de etkisi olabileceği ifade ediliyor. Yine DAİŞ'in Irak Suriye'de yasadışı elde ettiği petrolün Barzani yönetimi tarafından Türkiye'ye gönderildiği oradan da İsrail'e satıldığının da belgeleriyle ortaya çıkması da üçlü arasındaki işbirliğinin son aylarda geliştiğini ortaya koymuştu. Rusya’nın Türk Akımı projesini askıya alması ve Türkiye’nin Rusya’ya olan enerji bağımlılığına karşı İsrail’i doğalgaz arzını çeşitlendirecek bir seçenek olarak görmesi de bu yakınlaşmada rol oynuyor.
HABER MERKEZİ