Kamerasıyla yollarda
IŞİD çetelerinin Şengal'de gerçekleştirdiği katliamın ardından Kuzey Kürdistan'a doğru göç yollarına düşen Êzîdîlerin yaşadıkları gündemde. Zorunlu göç yollarında kimisi susuzluktan kimisi hastalıktan kimisi ise günlerce süren göç yoluna dayanamadıkları için toprağa düştü. Ege Üniversitesi Sinema Televizyon bölümü mezunu Mehmet Uluç, IŞİD çetelerinin katliamı öncesinde Êzîdîlerin tarihini ve kültürünü merak edip kamerasını Türkiyeli Êzîdîler'in yaşadığı köylere çeviren genç bir sinemacı. Êzîdîlerin günlük yaşayışlarını ve ritüellerini Ezda isimli belgesele aktaran Uluç, şimdi de kamerası ile birlikte IŞİD çetelerinin katliamından kaçıp Türkiye'ye sığınmak zorunda kalan Êzîdîlerle birlikte.
Belgesel çekimlerine başlamadan önce 5 ay boyunca Êzîdîlerle ilgili kaynak taraması yapan Uluç, daha sonra kamerası ile yollara düşmüş. Uluç, Êzîdîlerin çoğunluklu olarak yaşadığı Batman ve Viranşehir'e ulaştığında ise gördüğü tabloya kendisi bile inanamamış. Karşısına adeta kapalı kutu gibi duran bir halk çıkınca bir hayli panik olsa da şimdiler de Türkiyeli Êzîdîleri "İçine kapalı bir halk" olarak tanımlıyor. İlk çekimleri Batman'da yapan Uluç ardından yine Êzîdîlerin yoğunluklu olarak yaşadığı Viranşehir'in Kerma Ozmo, Qori ve Gede köylerinde soluğu alıyor.
İlişkiler insani değerler üzerinden
Yaklaşık 10 gün boyunca köylerde çekim yapan Êzîdîlerle konuşan Uluç, Êzidilerin kendilerini sistemin dışında gördüklerini ve bu psikolojiye bağlı olarak da içe kapanıklılık, durumlarının yoğun olarak yaşandığını gözlemlemiş. Bu nedenle de Êzîdîlerin yalnızlaşma ve ötekileşme durumunun çok belirgin bir hale geldiğini de gözlemleyen Uluç, kendisini en çok etkileyen durumun, Müslümanların ağırlıkta yaşadığı köylerde ilişkilerini halen tamamen insani değerler üzerinden yürütmeleri olduğunu söylüyor.
Kürtçe'de 'yaratan' Êzîdîlerde 'tanrı': Ezda
Uluç, belgeseline neden "Ezda" ismini koyduğunu da şöyle anlatıyor: "Ezda" Kürtçe 'beni veren-yaratan' demektir. Êzîdîler içinse tanrı anlamında kullanılır. Yine aynı şekilde Êzîdîlik Ezda'dan gelir. Bu nedenlerle Êzidileri en iyi anlatan kelimenin Ezda olduğunu düşündüm."
Uluç'un çektiği Ezda isimli belgesel, film festivallerinde izleyici ile buluşacak.
EVRİM KEPENEK/DİHA/İZMİR