ABD, S-400’leri alması durumunda Türkiye’nin F-35 savaş uçağı projesinden çıkartacağı yönündeki açıklamasını önceki gün yaptığı açıklama ile resmileştirdi. Buna göre Türkiye’nin daha önce spariş verdiği F-35’ler teslim edilmeyecek. Avrupa Birliği’nin (AB) 15 Temmuz Pazartesi günü, Türkiye’ye karşı kabul ettiği Doğu Akdeniz yaptırımlarından hemen sonra, ABD de, Rusya’dan S-400’leri aldığı için Türkiye’yi F-35 programından çıkartarak Ankara’yı cezalandırdı. Yaptırımlara göre Türkiye’ye yeni nesil savaş uçağı olan F-35’ler verilmeyecek, bu uçağın kullanımı için şu anda ABD’de eğitim gören Türk pilotlarının ülkeyi terketmesi sağlanacak ve Türkiye’de F-35’leri parçalarını üreten firmalarla iş yapılmayacak. Önce Beyaz Saray yaptığı yazılı açıklamada “Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alma kararı Türkiye’nin F-35 programına katılımını imkansız kılmaktadır” ifadesini kullandı. Ardından ise F-35 ile ilgili ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) uzun bir basın açıklaması geldi. Türkiye’nin zararı 9 milyar dolar olacak Açıklamada, Türkiye’nin S-400 tipi Rus yapımı hava savunma sisteminden vazgeçmemesi nedeniyle kararın alındığına dikkat çekilerek “ABD ve F-35 programına katılan ortakların Türkiye’nin programdan çıkarılması konusunda görüş birliği içinde olduğu” belirtildi. Pentagon Satın Alma ve İdame İşlerinden sorumlu Müsteşar Yardımcısı Ellen Lord, Pentagon’da düzenlenen basın toplantısında F-35 programı çerçevesinde yaklaşık 900 parçanın Türkiye’de üretilmesinin öngörüldüğünü hatırlatarak, sevkiyat zincirinin Türk fabrikalardan Amerikan fabrikalarına kaydırılacağını belirtti. Sevkiyat zincirinin kaydırılmasının ABD’ye maliyetinin 500-600 milyon dolar olacağını kaydeden Müsteşar Yardımcısı, “Türkiye bu karar sonucu maalesef kaçınılmaz bir şekilde istihdam kaybına uğrayacak ve uzun vadeli ekonomik fırsatları kaçıracaktır” diye konuştu. Lord, Türkiye’nin F-35 programı sürecinde aktarılması öngörülen toplam 9 milyar dolarlık kaynaktan da yararlanamayacağını dile getirdi.                     Türk pilotları 31 Temmuz’a kadar ABD’yi terkedecek Pentagon Satın Alma ve İdame İşlerinden sorumlu Müsteşar Yardımcısı Ellen Lord, F-35 uçaklarının kullanımı için ABD’de eğitilen Türk pilotların ve diğer teknik personelin de ülkeyi 31 Temmuz’a kadar terk edeceğini açıkladı. Eski Savunma Bakanlığı vekili Patrick Shanahan, daha önce mevkidaşı Türk Savunma Bakanı Hulusi Akar’a gönderdiği mektupta 31 Temmuz tarihini, Türkiye’nin S-400’leri iptal etmesi için son tarih olarak Türkiye’ye sunmuştu. Akar ise Shanahan’a gönderdiği mektupta ABD’li mevkidaşının kullandığı ifadelerin ve söz konusu mektubun basına sızdırılmasının, diplomatik teamüllere aykırı olduğunu ifade etmişti. Pentagon’da 17 Temmuz’da düzenlenen basın toplantısına katılan ABD Savunma Bakan Vekili David Trachtenberg de ABD’nin Türkiye ile ilişkilerine her zaman değer verdiğini belirterek “Stratejik ortaklığımız devam ediyor. Ancak söylendiği gibi, bu belirli bir faaliyete verilen belirli bir yanıt” şeklinde konuştu. Ankara’ya göre meşru dayanağı yok! 15 Temmuz’da Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları Brüksel’de Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de yürüttüğü yasadışı faaliyetlere karşı bazı yaptırımları devreye koymuş ancak Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu söz konusu yaptırımlar için “ciddiye almaya gerek yok” ifadelerini kullanmıştı. Ancak, ABD’den gelen yaptırımlar için Türk Dışişleri Bakanlığı aynı meydan okumaya girişmedi. Türkiye Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının müttefiklik ruhuyla bağdaşmadığı ve kararın meşru bir gerekçesinin de bulunmadığı ileri sürüldü. Bu kararın ABD-Türkiye ilişkilerinde onarılmaz yaralar açacağı iddia edilen açıklamada, “F35 programının ana ortaklarından olan Türkiye’nin programın dışında bırakılması adil olmadığı gibi, S-400 sisteminin F-35’leri zaafa uğratacağı iddiası da geçersizdir. Bu konuda NATO’nun da katılacağı bir çalışma grubu kurulması teklifimizin karşılıksız bırakılması ABD tarafındaki önyargının ve meseleyi iyi niyetle kendi boyutları içinde çözme iradesinin eksikliğinin en bariz göstergesidir” ifadeleri kullanıldı. Üst üste yaptırımlar AKP-MHP rejimi Türkiye’de topluma yönelik büyük bir baskı politikasını devreye koyarken, dış politikada ise işgali ve Kürtlerin kazanımlarını yok etmeyi esas alan perspektifle hareket ediyor. Bu durum ise Türkiye’yi dış müdahaleye açık bir hale getiriyor. Bu hafta içinde AB ve ABD’den Türkiye’ye dönük önemli yaptırımlar geldi. F-35 projesinden çıkarılmasının ardından 15 Temmuz’daki AB Dışişleri Bakanları toplantısında da Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki yasadışı petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerinin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenlik haklarının ihlali olduğu belirtilerek yaptırımlara gidilmişti. Yaptırımlar, AB-Türkiye arasında üst düzey temaslar ve müzakerelerin askıya alınması, Türkiye’ye verilen AB fonlarının kesilmesi, Avrupa Merkez Bankası’nın Türkiye’ye vereceği kredilerin gözden geçirilmesi, sivil havacılık projelerinin askıya alınması kararları alınmış ayrıca Avrupa Birliği Komisyonu’ndan da Doğu Akdeniz’deki faaliyetlere girişen şirketler ve gerçek kişilere yönelik yaptırımlara gitmesi de istenmişti. NATO ‘endişeli’, Rusya yeni fırsatlar peşinde Türkiye’nin F-35 projesinden çıkartılması üzerine bir açıklamada bulunan NATO yine daha önceki açıklamaları gibi “endişeliyiz” dedi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ABD’nin Türkiye’yi F-35 programından çıkarma kararından endişe duyduğunu söyledi. ABD’nin Colorado eyaletindeki Aspen Enstitüsü’nde düzenlenen Güvenlik Forumu’na katılan Stoltenberg, burada yaptığı açıklamada,  S-400 hava savunma sisteminin NATO’nun hava ve füze savunmasının bir parçası olamayacağını ancak bununla birlikte Türk savaş uçakları ve radarlarının NATO sisteminin parçası olmayı sürdüreceğini belirtti. Öte yandan Rusya ise Türk-Amerikan ilişkilerindeki gerginliği kendisi açısından bir fırsat olarak değerlendiriyor. Rus devlet şirketi Rostec’in genel direktörü Sergey Çemezov, Türkiye’nin istemesi halinde Su-35 savaş uçakları sevk etmek için çalışmalara başlamaya hazır olduklarını söyledi. ABD, Türkiye’deki S-400’ler üzerinden Rusya’nın F-35 tipi savaş uçakları ile ilgili casusluk faaliyetlerinde bulunmasından endişe ediyor. Washington, sevkiyattan vazgeçmemesi durumunda Türkiye’nin 31 Temmuz’da F-35 programından çıkarılacağını açıklamıştı. ABD, Türkiye’yi ekonomik yaptırımlarla da tehdit etmişti. ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası’na (CAATSA) dayanılarak hazırlanan bir yaptırım listesi ABD Kongresi’nde bulunuyor. HABER MERKEZİ