Türkiye’ye iki hafta süre

CNBC televizyonu, ABD’nin S-400 anlaşmasını iptal etmesi için Türkiye’ye iki hafta süre tanıdığını duyurdu. Türk Savunma Bakanı Akar da olası ABD yaptırımlarına karşı hazırlıklar yaptıklarını söyledi.

AKP-MHP iktidarının, Rusya’dan hava savunma sistemi S-400’leri alması Türk-Amerika ilişkilerinde önemli kırılma noktası olmaya devam ediyor.

CNBC televizyon kanalı, ABD’nin Türk devletine, S-400 anlaşmasını iptal etmesi için ABD’nin iki haftalık süre tanıdığı iddia ederken, Türk Savunma Bakanı Hulusi Akar, S-400’ler vesilesiyle Türkiye’ye gelecek yaptırımlar konusunda hazırlıklar yaptıklarını söyledi.

Tüm bu karşılıklı restleşme içinde bile Türk Cumhurbaşkanı Recep T. Erdoğan’ın “Şubat’ta S-400’lerle ilgili anlaşma bitti. Biz tükürdüğümüzü yalamayız” şeklindeki ifadesinin, ne kadar geçerli olduğu merak konusu. Erdoğan söylediğini mi yapacak, yoksa tam tersini mi?.. Bir başka deyişle tükürdüğünü yalayacak mı?

‘NATO’nun tepkisiyle karşılaşacak’

Amerikan CNBC haber kanalının Türkiye’nin Rusya’dan almak istediği S-400 hava savunma sistemi konusunda ortaya attığı iddia, yeni tartışma ve gelişmelerinde de habercisi durumunda.

CNBC’nin isim vermeden atıfta bulunduğu birkaç kaynağa göre ABD, Türkiye’ye Rusya ile S-400 füze savunma sistemini satın almak için yaptığı anlaşma hakkında son kararını vermesi için iki haftadan daha az bir süre tanıdı.

CNBC, konuyla ilgili yaptığı haberinde, Rusya’dan S-400 füze savunma sistemini satın almak için yaptığı anlaşmaya sadık kalması durumunda Türkiye’nin yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını belirtti.

Habere göre Türkiye, Haziran ayının ilk haftasının sonuna kadar Rusya ile yaptığı anlaşmayı iptal edip ABD’den Patriot hava ve füze savunma sistemlerini satın almaya karar vermezse, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programından çekilmesi gerekecek, Amerikan yaptırımlarına maruz kalabilecek ve NATO’nun tepkisiyle karşı karşıya kalacak.

CNBC’ye konuşan kaynaklar, bu sürenin uzatılmasının olası olmadığını, bunun ABD Dışişleri Bakanlığı’nın son teklifi olduğunu söyledi. CNBC’ye konuşan bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, “Türkiye’nin S-400’ü satın alması takdirinde gerçekten çok olumsuz sonuçlarla karşılaşacağının altını çiziyoruz” dedi.

AKP’li yetkililer ne diyor?

Diplomasinin karanlık labirentlerindeki pazarlıklar gün yüzüne çıkmasa da Erdoğan başta olmak üzere AKP’li belli başlı yöneticileri en azından söylemlerinde ‘kararlılık görüntüsü’ ortaya koyuyor.

Daha önce Reuters ve Bloomberg haber kanalları, ABD’nin Türkiye’den S-400 teslimatının ertelemesini istediği yönünde haberler vermiş. Ancak Türk yetkililer böyle bir durumun söz konusu olmadığını söyledi.

Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, “Erteleme ya da durdurma söz konusu değil. S-400 bitmiş bir anlaşma neden ertelemeyi konuşalım” demişti. Çavuşoğlu, S-400’lerin teslimatında önümüzdeki Temmuz ayını işaret etmişti.

Erdoğan ise Şubat ayında “Anlaşma bitti, biz tükürdüğümüz yalamayız” ifadesinden sonra bu hafta yaptığı açıklamada “Bizim S-400 konusunda geri adım atmak gibi bir şeyimiz kesinlikle söz konusu değil. Ödeme planları itibarıyla Rusya Federasyonu bize hakikaten çok uygun şartlarda vermiştir. S-400’den sonra bir de S-500 söz konusu. S-500’de de yine bir ortak üretim söz konusu olacak” demişti.

Akar: ABD yaptırımlarına hazırlık yapıyoruz

S-400’ler ve Türkiye’nin tutumu konusunda dün bir açıklama da Türk Milli Savunma Bakanı Akar’dan geldi. Akar, Türkiye’nin olası ABD yaptırımlarına hazırlık yaptıklarını ifade etti.

Akar, “Hakkımızı hukukumuzu sürekli masaya koymaya devam ediyoruz. Bunun da anlaşılmasını bekliyoruz. ‘Önümüzdeki aylarda S-400’ün parçaları gelince biz de CAATSA yaptırımlarını harekete geçireceğiz’ diyorlar. Biz duygusal hareketler yapıp herhangi bir yanlışa düşmemek için sükunetle, hazırlıklarımızı yapıyoruz. Böyle bir duruma gelindiğinde ne yapılabilir, onların da hazırlıklarını yapıyoruz” dedi.

Akar şöyle devam etti: “Biz Türkiye Cumhuriyeti devleti olarak sorumluluklarımızı yerine getiriyoruz. Beklentimiz de F-35’lerin planlandığı şekilde sürdürülmesi. Benim söylediklerime itiraz eden kimse yok. İş geliyor, teknoloji transferine. Biz nasıl dostuz dedik. Türkiye-ABD stratejik ortak. Her konuşmada Türkiye stratejik ortak diye konuşuyorlar. Siz şimdi bize F-35’i teslim etmekten korkuyorsunuz. Rusya bize çok daha gelişmiş çok daha komplike bir silah sistemi veriyor. Rusya çalınacağından korkmuyor mu? Çok yer var korunması gereken. Bir-iki batarya yetmez. Suud, Katar’da bile 15-20 batarya var. Ortak çalışma Türk-Amerikan veyahut da NATO bir şekilde teknik personeli toplasınlar. S-400’lerle F-35’lerin birbirini etkilemesini önleyebiliriz diyorlar. Bizim teklifimiz bu. Objektif bir şekilde baksınlar. Fırat’ın Doğusu, F-35, Patriot’lar, bir yakınlaşma görüyoruz. Dostluk sıkıntılı günlerde belli olur. ABD’ye, ‘Hangi tatbikata gelmedik’ dedim. Bazı lobiler Türkiye NATO’dan ayrılıyor, kopuyor diye propaganda yapıyorlar. Biz bunların doğru olmadığını söyledik. Patriot’larla ilgili 28-29 Mart’ta fiyat, teknoloji transferi, upgrade, ortak üretim bakımından bazı şartları yenilemişler, tam istenildiği gibi olmasa da kuruluşlarımız cevaplarını hazırlıyorlar.”

CAATSA yaptırımları nedir?

‘ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası’nın İngilizce kısaltması olan CAATSA, Rusya savunma sanayi ve istihbarat servisleri ile işbirliği yapan şirketlere yaptırımlar öngören yasadır. Akar’ın bahsettiği CAATSA yasası, 2017 yılında çıkarıldı.

ABD Kongresi’nden daha önce yapılan açıklamalarda Türkiye’nin Rusya’dan S-400 almasının CAATSA’nın 231’inci maddesini ihlal edeceği ve yaptırımların gündeme gelmesi gerektiği belirtilmişti. S-400’lerin önümüzdeki Temmuz ayında Türkiye’ye teslimi bekleniyor.

Bazı siyasi gözlemciler, Erdoğan yönetimindeki Türk devletinin son anda ABD ve NATO’nun tepkisinden çekinip, daha önce olduğu gibi S-400’ler konusunda da geri adım atacağını çünkü ortaya çıkacak riskleri karşılayacak durumda olmadığını ileri sürüyor.  Bir kısım siyasi gözlemci ise S-400’lerin tek başına ele alınmaması gerektiğini, konunun İran, Suriye’de Rusya-Türkiye ilişkileri, Doğu Akdeniz’de doğalgaz arama faaliyetlerini ve buna karşı Türkiye ve Rusya’nın işbirliğinin de etkili olduğunu belirtiyor. Bundan dolayı da Türkiye’nin S-400 anlaşmasını iptal etmesi durumunda Rusya ile karşı karşıya gelebileceğini, bunun da özellikle Türkiye’nin başta Suriye’deki hesapları olmak üzere bir çok ilişkiyi alt üst edebileceğine dikkat çekiyor.

 HABER MERKEZİ