'Tutunamayanlar' romanında Oğuz Atay'ın kullandığı dil ve anlatım şekli edebiyatta devrim olarak kabul edilmektedir. Kitap belirli bir olayı sergilemekten çok; izlenimler, çağrışımlar, taşlamalar, ayrıntılar ve ruhsal çözümlemelerden oluşuyor. Oğuz Atay'ın 'Tutunamayanlar' romanını eleştirmen Berna Moran, “hem söyledikleri hem de söyleyiş biçimiyle bir başkaldırı” olarak nitelerken, Kürtçe'ye çeviren yazar Dilawer Zeraq ise 25 yıl önce okuduğunu belirterek çevirme işine giriştiğini söyledi. Daha önce Leyla Erbil, Oya Baydar, Müge İplikçi Jaklin Çelik, Sait Faik'in ve Evrim Alataş'ın kitaplarını da Kürtçe'ye çeviren Zeraq 'Tutunamayanlar'ı 3 buçuk yılda bitirdiğini, basıma hazır olduğunu belirtti.
Kürt dili ve edebiyatına katkısı
Atay'ın kitabının, Orta Asya'dan katı Kemalizm dönemine kadar birçok ideolojiyi ve konuyu ironik dille eleştirdiğini ifade eden çevirmen Zeraq, kitabı çevirme nedenini "Oğuz Atay'ın çok renkli bir dili var. Ben de bunun üzerine Kürt dili üzerine yoğunlaştım ve Kürt dilinin nereye kadar genişleyebileceğini ve bu çevirinin Kürt dili ve edebiyatına ne katacağını merak ettim. Kürt dilinin Tutunamayanlar'a fazlasıyla yeteceğini biliyordum. Bu sebeple dikkatimi çekti ve çevirmeye karar verdim" sözleriyle ifade etti.
Kitap için 55 yeni Kürtçe kelime
Çeviri sürecinde sözlük çalışmasının da olduğunu aktaran Zeraq, kitap sürecinde 55 yeni kelime oluşturduğunu ve kitabın isminin Kürtçe'sini de yeni baştan oluşturduğunu söyledi.
Kürtçenin özü kilam ve hikâyelerde
Zeraq, Kürt dilinin ilerlemesinin tek yolunun Kürt masallarının okunmasından ve dengbejlerin kilamlarını dinlemekten geçtiğini yönündeki görüşlerini de dile getirerek, bu konuda şunları söyledi: "Kürtçenin özü oradadır. Okuyucular sade dili olan yazarları tercih etsinler. Sadelikten kastım Kürtçe düşünüp Kürtçe yazmak. Bazı yazarlar Türkçe düşünüp Kürtçe yazıyorlar. Hür bir Kürtçe öğrenmek istiyorlarsa dengbejlerin kilamlarında öğrensinler ama orada geçen kelimelerin Kürdistan'ın genelini kapsadığını bilsinler. Kendileri genel olarak kendi bölgelerini kapsayan bir dili biliyorlardır."
DİCLE MÜFTÜOÐLU/DİHA/AMED