- ‘İşçi çıkarmak 3 yasak’ propagandasıyla hazırlanan ama işçileri sefalete mahkum eden yasa Meclis’te, AKP-MHP çoğunluğuyla kabul edildi.
“Koronavirüs'ün Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.
Yasa, işçilerin üç ay süreyle ücretsiz izne çıkarılmasının önünü açtı. Ücretsiz izne çıkarılanlara günlük 39,24 TL, aylık bin 177 TL nakit desteği verilecek. İşten çıkarmalar ise üç aylığına bu şekilde öteleniyor. Ancak işveren “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan işçileri” işten çıkartabilecek. Ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamayacak.
Hazine taşınmazları için ödenmesi gereken bedeller, erişim bedelleri, Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen yerler ve taşınmazlar, belediye ve özel idareler taşınmazları için ödenmesi gereken bedeller üç ay erteleniyor. Faaliyet yetkileri durdurulan veya faaliyette bulunmayan işletmelerin yıllık ilan ve aidat ve reklam vergileri ilke çevre vergileri alınmayacak.
Yüksek Öğrenim kredi borçları üç aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenlerle sınırlı kalmak üzere başvuru şartı aranmaksızın üç ay ertelendi.
Lisanslı Depoculuk kapsamında verilen vergiler, 2020 içinde geçerlilik süresi bir yıl uzatılıyor.
Ticaret gemileri için düzenlenen ve 11 Mart 2020 tarihi ile 31 Temmuz 2020 arasında süresi dolan veya dolacak denize elverişlilik belgeleri 1 Ağustos’a kadar uzatılıyor.
Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanunu’na göre verilecek bildirim ve beyannameler ile dernek Genel Kurul toplantıları 31 Temmuz’a kadar ertelenecek.
Kooperatifler Kanunu kapsamında Genel Kurul toplantıları 31 Temmuz’a kadar ertelenecek.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin Mayıs ayında yapılması gereken Birlik Genel Kurulu, bir sonraki yıl Genel Kurul ile birlikte yapılacak.
Tıp ve Diş Hekimliği Fakülteleri'ne borç karşılama yüzdeleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilecek oranın altında kalanlara, Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden kaynak aktarılabilecek.
Zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvuruları için uygunluk tespitinin tamamlanması beklemeksizin, işverenin beyanı doğrultusunda kısa çalışma ödeneği gerçekleştirilecek.
Sermaye şirketleri 2019 net dönem karının yüzde 23'inin dağıtımına karar verilebilir.
Varlık Fonu A.Ş. ile ilgili denetim raporu Eylül ayında verilecek.
Fahiş fiyat uygulayan ve stokçuluk yapanlara ceza getiriliyor.
Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'a göre yapılması gereken seçimler 2020'de gerçekleştirilmeyecek.
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nda yer alan üye sayılarının tespiti, 2020 yılı için 15 Temmuz 2020 tarihi esas alınarak gerçekleştirilecek ve en geç 31 Temmuz 2020'e kadar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına gönderilecek.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamındaki yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin süreler, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay süreyle uzatılacak. Cumhurbaşkanı, 3 aylık süreyi bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatmaya yetkili olacak.
Meclis Başkanvekili Nimetullah Erdoğmuş, kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından birleşimi bugün saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
TİS ve grev yasaklanıyor
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, tümüyle işverenlerin çıkarını koruyan, sendikalara kulak tıkayan yasanın, salgın koşullarında on milyonlarca işçiyi ve ailesini korumak yerine bir avuç iş verini korumayı tercih eden zihniyetin ürünü olduğunu belirtti. Çerkezoğlu, on milyonlara toplu iş sözleşmeleri ve grevlerin yasaklandığını kaydetti.
Ağır hak kayıpları
Çerkezoğlu, yasa teklifinin ücretsiz izin dayatmasında ısrar olduğunu vurguladı ve devam etti: "Ücretsiz izin dayatması ile işten çıkarma işlevsiz hale gelecek, işçiler için hak kayıplarına neden olacaktır. Yapılması gereken hiçbir ön koşul aranmadan işten çıkarılması yasaklanan tüm işçilere kısa çalışma ödeneği ve daha önce işten çıkarılan tüm işçilere işsizlik sigortası ödeneği verilmesini sağlamaktır."
Öte yandan işten çıkarma yasağını ihlal eden işverenlere brüt asgari ücret düzeyinde ceza öngörüldüğüne dikkat çeken Çerkezoğlu, "Bu çok zayıf yaptırımın sonucu olarak 2.943 TL ödeyen işveren yasak dinlemeyip işçi çıkartabilecektir" dedi.
Bin 177 TL’ye mahkumiyet
İşçilere sefalet ödeneği ile büyük eşitsizlik yaratılacağının altını çizen Çerkezoğlu, şöyle devam etti: "Öncelikle belirlenen bu ücret desteği insani değildir, vicdani değildir ve eşitlik ilkesine de aykırıdır. Son üç yılda 450 gün çalışması olan işçiler 4.300 TL'ye kadar kısa çalışma ödeneği alabilecekken, 449 gün ve daha az çalışması olan işçilerin aylarca bin 177 TL'ye mahkum bırakılması hakkaniyetli değildir" ifadelerini kullandı.
Kısa çalışma ödeneği ve işsizlik sigortası ödeneğinden yaralanmak için gereken ön koşulların kaldırılması gerektiğini dile getiren Çerkezoğlu, salgın sonrası işten çıkarılan ve ücretsiz izne çıkarılanlar da dahil olmak üzere bütün işçilere asgari ücretten az olmamak üzere kısa çalışma ödeneği kapsamında ve oranlarında ücret desteği sağlanmasını istedi.
Çerkezoğlu, salgının ekonomik ve sosyal hayata etkilerinin azaltılması için yapılması gerekenleri ise şöyle sıraladı:
- İşten çıkarmalar derhal yasaklanmalıdır.
- Sendikaların toplu iş sözleşmesi ve grev hakları değil, anti demokratik yetki düşürücü sebep ve süreler ortadan kaldırılmalıdır.
- Ücretsiz izin dayatması yasa tasarısından çıkarılmalıdır.
- Kısa çalışma ödeneği ve işsizlik sigortasından yararlanmada ön koşullar kaldırılmalıdır.
- 15 Mart 2020'den geçerli olmak üzere işini kaybeden, ücretsiz izne çıkarılan ve bu yasa ile işten çıkarılması yasaklanıp çalıştırılmayan tüm işçilere en az asgari ücret düzeyi olmak (2.325 TL) üzere, mevcut ücretleri de dikkate alınarak kısa çalışma ödeneğinde öngörülen düzeye kadar (4.381 TL'ye kadar) ödeme yapılmalıdır.
- Zorunlu ve acil işler dışındaki tüm işler durdurulmalı ve işleri durdurulan işçilere de aynı ödeme yapılmalıdır.
- Kayıtdışı çalışanlardan işini ve gelirini kaybeden bütün yurttaşların geçimini sağlamak hükümetin görevidir. Hükümet kayıtdışı olup işini kaybedenler işçilere asgari ücret düzeyinde kamu kaynaklarından destek sağlamalıdır.