HDP’li üç belediyede daha dün sabahtan gasp hazırlığı başladı. HDP’li Muradiye, Özalp ve Başkale belediye eşbaşkanları gözaltına alındı. Belediye binasını abluka altına alan polis, çalışanların içeriye girmesine izin vermedi.
Van’da üç belediye eşbaşkanı gözaltına alındı. Muş, Amed ve Ağrı’da da HDP’lilere yönelik siyasi soykırım operasyonu yapıldı.
Van’ın Halkların Demokratik Partisi (HDP) yönetiminde bulunan Muradiye Belediyesi Eşbaşkanları Leyla Balkan ve Yılmaz Şalan, Özalp Belediyesi Eşbaşkanları Dilan Örenci ve Yakup Almaç ile Başkale Belediyesi Eşbaşkanı Erkan Acar, dün sabah saatlerinde evlerine yapılan baskınla gözaltına alındı. Eşbaşkanlar, yapılan aramalar ardından Van İl Emniyet Müdürlüğü’ne götürüldü. Eşbaşkanların gözaltına alınması arından her üç belediye binası polislerce ablukaya alındı. Polis, belediye çalışanların içeriye girmesine izin vermedi.
Amed’de 5 gözaltı
Amed’de dün sabah saatlerinde polislerce bazı evlere baskınlar düzenlendi. Koç başıyla evlerin kapısını kıran polislerin, evlerde arama yaptığı ve evlerdeki eşyaları dağıttığı bildirildi. Baskınlarda HDP Sur İlçe Eşbaşkanı Zülfikar Odabaşı, HDP Amed İl yöneticisi Mehmet Sait Demir, eski il yöneticisi Mehmet Nesim Gültekin ve ismi öğrenilemeyen bir yurttaş gözaltına alındı. Gözaltı gerekçeleri öğrenilemeyen 4 kişi, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü’nü götürüldü.
Görevden uzaklaştırılarak yerine kayyum atanan HDP’li Bağlar Belediyesi Meclis Üyesi Naşide Buluttekin Can da evine yapılan baskın sonucu gözaltına alındı. Can, evinde yapılan aramalar ardından Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü TEM Şubesi’ne götürüldü. Can, 22 Ekim’de HDP’li 5 meclis üyesi ile birlikte görevden alınarak, yerine kayyum atanmıştı.
Patnos’ta 6 HDP’li
Ağrı’nın Patnos ilçesinde sabah saatlerinde HDP yönetici ve üyelerinin evlerine baskın yapıldı. Baskın sonucu HDP İlçe Eşbaşkanı Ahmet Ege ile HDP üyeleri Kadir Ege, Naim Durak, Cevdet Can, Cemil Can ve HDP’li İl Genel Meclis Üyesi Kutbettin Özgün gözaltına alındı. Gözaltı gerekçesi belirtilmeyen 6 siyasetçi İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne götürüldü.
Muş’ta 2 il genel meclis üyesi
Muş’ta dün sabah saatlerinde yapılan ev baskınlarında İçişleri Bakanlığı’nın talimatıyla 9 Eylül günü Muş İl Genel Meclisi’nden uzaklaştırılan HDP’li üyeler Mehmet Demir ve Mehmet Şakir Tuğrul gözaltına alındı. Gözaltı gerekçesi öğrenilemeyen Demir ve Tuğrul, İl Emniyet Müdürlüğü’ne götürüldü.
Muş’ta çoğunluğunu HDP’nin oluşturduğu İl Genel Meclisi’nin HDP’li 9 üyesi, 9 Eylül’de İçişleri Bakanlığı kararıyla görevlerinden uzaklaştırıldı. HDP’li 9 meclis üyesinin görevlerinden uzaklaştırılmasıyla meclis çoğunluğu AKP’ye geçti.
Kağıthane İlçe yöneticisi
HDP Kağıthane İlçe yöneticisi Seyfi Çelik, akşam saatlerinde Eyüp Karakolu polis ekipleri tarafından telefonla aranıp “İmzanız var” denilerek, karakola çağrıldı. Karakola giden Çelik, gözaltına alındı.
VAN
31 Mart öncesi
OHAL gerekçesiyle 2016’da yayınlanan 674 Sayılı KHK ile Cumhurbaşkanı’na belediyelere kayyum atama, valilere ise belediyelerin taşınır mallarına el koyma ve çalışanlarını görevden uzaklaştırma yetkisi verilmişti. 11 Eylül 2016’da başlayan kayyum atamaları, Kürtlerin yerel yönetim deneyimlerine, kazanımlarına ve pratiklerine büyük bir darbe olarak tarihteki yerini aldı. 674 Sayılı KHK’ye dayandırılarak HDP’nin bileşeni olan DBP’den seçilen belediyelere kayyum atamaları yapıldı. Kayyum atamaları 3 büyükşehir, 10 il, 63 ilçe ve 22 belde ile DBP’li toplam 95 belediyede gerçekleşti ve seçilmiş bu belediyelere devletin memurları atandı. Kayyum atamalarına paralel olarak kamuda ve belediyelerde çalışan 15 bine yakın Kürt işçi ve memur, 300’e yakın muhtar ihraç edildi. 93 belediye eşbaşkanı, yüzlerce belediye meclis üyesi ve il genel meclis üyesi tutuklandı. Tutuklanan belediye eşbaşkanlarından 15’ine ceza verildi.
31 Mart seçimleri ve sonrası
31 Mart seçimleri yüksek bir katılımla gerçekleşti. Seçimler sonucunda tüm hile, baskı ve engellemelere rağmen HDP; 3 Büyükşehir, 5 İl, 45 İlçe ve 12 belde belediyesi olmak üzere toplamda 65 belediye kazandı. Bin 230 Belediye Meclis Üyesi ve 101 İl Genel Meclis Üyesi HDP listelerinden seçildi.
Yüksek Seçim Kurulu, bir sandık darbesiyle 6 HDP’li belediyenin eşbaşkan ve belediye meclis üyelerine KHK’li oldukları gerekçesiyle mazbata verilmemesini kararlaştırdı. Bağlar, Tuşba, Edremit, Çaldıran, Tekman ve Dağpınar Belediyesi eşbaşkanlarına KHK’li oldukları gerekçesiyle mazbata verilmedi. YSK, mazbataların en çok oy alan ikinci adaya verilmesine hükmedince, bu altı yerin belediyeleri HDP’den AKP’ye geçti. Eşbaşkanlar dahil olmak üzere toplam 68 belediye meclis üyesi ilk olarak bu karardan etkilendi.
Meclis üyeliklerinin düşürülmesi
HDP’li belediye meclis üyelikleri sırayla düşürüldü. İlk olarak Tatvan’da belediye meclis çoğunluğunu elinde bulunduran HDP’nin 14 belediye meclis üyesinden 9’u, Valiliğin talebi üzerine İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırıldı. Aynı yöntem yine meclis üyeliğinin çoğunlukta olduğu Çaldıran’da da yapıldı. HDP’li meclis üyelerinin yerine AKP’liler geçti.
Yeniden kayyum atamaları
Belediyelerin gasp edilip kayyum atanması, 19 Ağustos’ta çok daha keyfi olarak geri döndü. Toplam 29 ilde 418 kişi gözaltına alındı. Van, Amed ve Mardin büyükşehir belediyelerine devlet memurları kayyum olarak atandı. Sabahın erken saatlerinde belediye binalarının kapıları kırıldı ve 31 Mart seçimlerinin ardından belediyelerin etrafından kaldırılan polis bariyerleri, beton duvarlar yeniden yerleştirildi.
Üç büyükşehirden sonra ilk olarak Kulp Belediyesi’ne 17 Eylül’de İlçe Kaymakamı Mustafa Gözlet kayyum olarak atandı. belediye Eşbaşkanları ise nükleer saldırıyla bile suçlanarak tutuklandı. Erzurum’un HDP’li Karayazı Belediyesi Eşbaşkanı Melike Göksu’nun tutuklanmasıardından, 18 Eylül’de İlçe Kaymakamı Mesut Tabakcıoğlu belediyeye kayyum olarak atandı.
Kulp ve Karayazı’dan sonra kayyım atamaları düzenli hale gelerek, sırasıyla Hakkâri iline, Gever, Erciş, Nusaybin, Kayapınar, Kocaköy, Bismil, Saray, Cizre, Kızıltepe, İpekyolu, İdil, Yenişehir, Hazro ilçeleri ile Dersim Akpazar beldesine, Savur, Derik, Mazıdağı ve Suruç ilçelerine atandı.Kayyum atamalarıyla yetinilmeyip ilgili belediyelerin eşbaşkanları da gözaltına alınıp tutuklandı.
Toplam tablo
Buna göre 31 Mart’tan sonra ortaya çıkan genel tablo şöyledir: 19 Ağustos – 16 Kasım arasında 3 Büyükşehir, 1 İl, 19 İlçe ve 1 belde belediyesi olmak üzere toplam 24 belediyenin belediye eşbaşkanları, aynı zamanda AKP Genel Başkanı olan Erdoğan hükümetinin İçişleri Bakanlığı talimatıyla görevden uzaklaştırıldı. Söz konusu belediyelere, il ve ilçelerde hükümetin atamasıyla mülki idare amiri sıfatıyla görev yapan il valileri ve ilçe kaymakamları kayyum (belediye başkan vekili) olarak atandı. 14 belediye eşbaşkanı tutuklandı.
YSK’nın hukuksuz kararıyla seçilmiş 44 belediye meclis üyesi ve 3 il genel meclisi üyesi olmak üzere toplam 47 meclis üyesinin mazbataları gasp edildi. 31 Mart – 12 Kasım arasında çeşitli tarihlerde olmak üzere toplam 5 belediye meclis üyesi ve 2 il genel meclis üyesi tutuklandı. 31 Mart seçimleriyle göreve gelen 7 il genel meclis üyesi, 9 Eylül 2019 günü eşzamanlı olarak görevden uzaklaştırıldı.
Meclisin işlevsizleştirilmesi
Kayyum atamaları sonucunda 31 Mart seçimlerinde seçilen toplam 433, HDP’li 319 belediye meclis üyesinin iradeleri, belediye meclisleri fiilen feshedildiği için gasp edildi. Amed Büyükşehir Belediye Meclisi’ne seçilen 91, Mardin Büyükşehir Belediye Meclisi’ne seçilen 52 ve Van Büyükşehir Belediye Meclisi’ne seçilen 70 belediye meclisi üyesi olmak üzere toplam 213 büyükşehir belediye meclis üyesi fiilen görevden uzaklaştırılmış durumda.
Anayasaya da aykırı
İçişleri Bakanlığı tarafından HDP’li belediye eşbaşkanlarına yönelik verilen kayyum ve görevden uzaklaştırma kararları, Anayasa’nın 2, 38, 67, 123, 127. maddeleri ile 5393 sayılı Kanun’un 47. Maddesi ve Türkiye’nin de tarafı olduğu Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın başta 4/4. Maddesi olmak üzere pek çok maddesini ihlal eder niteliktedir.