Van’da 6 Aralık’ta evlerine yapılan baskınla gözaltına alınan Muradiye Belediyesi Eşbaşkanı Yılmaz Şalan, Özalp Belediyesi Eşbaşkanları Dilan Örenci ve Yakup Almaç tutuklandı.
Van’da kalan son dört belediyeye de kayuym atandıktan sonra gözaltına tutulan Muradiye ve Özalp belediye eşbaşkanları da tutuklandı.
Van’da 6 Aralık günü sabah saatlerinde yapılan ev baskınlarında ”Örgüt üyeliği” ve ”Örgüt propagandası” iddiasıyla gözaltına alınan ve savcılık tarafından tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilen yerlerine kayyum atanan Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) Muradiye Belediyesi Eşbaşkanı Yılmaz Şalan, Özalp Belediyesi eşbaşkanları Dilan Örenci ve Yakup Almaç tutuklandı. Başkale Belediyesi Eşbaşkanı Erkan Acar ve Muradiye Belediyesi Eşbaşkanı Leyla Balkan adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Mahkemeye heyeti tarafından tutuklan eşbaşkanlar Van T Tipi Kapalı Cezaevi’ne götürüldü.
Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) yönetiminde iken Özalp Belediyesi’ne 16 Aralık 2016’da, Muradiye Belediyesi’ne de 17 Ocak 2017’de ve Başkale Belediyesi’ne de 22 Ocak 2017’de kayyum atanmıştı. 31 Mart yerel seçimlerinde Özalp’ta yüzde 75.04 oy oranıyla HDP’li Dilan Örenci ve Yakup Almaç, Muradiye’de de yüzde 42.46 oy oranıyla HDP’li Leyla Balkan ve Yılmaz Şala, Başkale’de ise yüzde 73.32 oy oranıyla HDP’li Erkan Acar ve Şengül Polat, halk tarafından belediyenin eşbaşkanları olarak seçildi. 6 Aralık günü yapılan ev baskınlarında şbaşkanlar gözaltına alındı. Eşbaşkanlar gözaltında iken ertesi gün yerlerine İçişleri Bakanlığı tarafından kayyum atandı. Örenci ve Almaç’ın yerine Özalp İlçe Kaymakamı Abdulkadir Çelik; Balkan ve Yılmaz Şalan’ın yerine Muradiye İlçe Kaymakamı Erkan Savar; Acar’ın yerine ise Başkale İlçe Kaymakamı Asım Solak kayyum olarak atandı.
HDP, 31 Mart yerel seçimlerinde 3 Büyükşehir, 5 İl, 45 İlçe ve 12 belde belediyesi olmak üzere toplamda 65 belediye kazandı. 19 Ağustos’tan itibaren 28 belediye gasp edilerek kayyum atandı.
VAN
15 bin HDP’li gözaltına alındı, 6 bin HDP’li cezaevine atıldı
HDP ve bileşenlerine 2015’ten beri yapılan siyasi soykırım operasyonlarında 15 bin 530 kişi gözaltına alındı, aralarında 750 üye ve yöneticinin de bulunduğu 6 bin HDP’li tutuklandı.
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Hukuk ve İnsan Hakları Komisyonu, 10-17 İnsan Hakları Haftası dolayısıyla hazırladığı 2019 yılı Hak İhlalleri Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Türkiye nüfusunun yüzde 50’lik kısmının belli bir ideolojiyi desteklemediği için sistematik olarak hak ihlallerine maruz bırakıldığı vurgulanan raporda, “Türkiye 2015’te başlayan ve şiddetlenerek artan çatışmalı sürecin gölgesinde, insan haklarının yok sayıldığı bir ülke olarak 2020’ye doğru ilerlemektedir” denildi.
İnsan hakları örgütleri ve resmi kurumların istatistiklerine yer verilen raporda, HDP’ye yönelik sistematik hale gelen gözaltı, tutuklama ve baskılar sıralandı. Buna göre 2019’da en az bin 674 HDP üye ve yöneticisi gözaltına alındı, 200’ü tutuklandı. Çatışmalı sürecin başladığı 2015’ten beri HDP üye ve yöneticisi 15 bin 530 kişi gözaltına alındı, yöneticiler dâhil olmak üzere toplam 3 bin 661 kişi tutuklandı.
Bir yılda 6 bin fark
Temmuz 2016’dan bu yana partili 10 bin 719 kişinin gözaltına alındığı, bunlardan 2 bin 251 kişinin ise tutuklandığı belirtildi. Raporda, toplamda tutuklanan HDP üyesinin sayısının 6 bin üzeri olduğu kaydedildi.
750 il ve ilçe yöneticisi
Rapora göre, Temmuz 2015’ten bu yana 89 il eşbaşkanı, 193 ilçe eşbaşkanı, bir belde eşbaşkanının tutuklandığına dikkat çekilerek, şu bilgiler yer verildi: “31 Mart seçimleri sonrası 19 Ağustos 2019’da yeniden başlayan ‘Kayyum Operasyonları’ sonrasında 17 belediye eşbaşkanımız tutuklanmış, 28 belediyemize kayyum atanmıştır. Temmuz 2015’ten bu yana Eşbaşkanlarımızla birlikte 16 milletvekilimiz, 7 Merkez Yürütme Kurulu (MYK), 21 Parti Meclisi (PM) üyemiz, 750’yi aşkın il ve ilçe yöneticimiz tutuklanmıştır. Şu anda 7 milletvekilimiz tutukludur. Bunun yanında, 11 milletvekilinin milletvekilliği düşürülmüştür. Başkanvekilleri dâhil 93 belediye eşbaşkanı tutuklanmış, 84 belediyeye ise kayyum atanmıştır. Şubat 2017’den bugüne kadar yapılan siyasi soykırım operasyonları neticesinde toplam 5 bin 98 kişi gözaltına alınmıştır. 14 doğal, 62 seçilmiş, toplamda 76 delegemiz tutuklanmıştır. Şu anda 26. Dönem Milletvekilleri Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş, Çağlar Demirel, İdris Baluken, Gülser Yıldırım, Selma Irmak, Abdullah Zeydan rehin tutulmaktadır.”
Ceza alan siyasetçiler
Raporda yer verilen ceza alan önceki dönem eşbaşkanları ve milletvekilleri şöyle: “HDP önceki dönem Eşbaşkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın, 4 Kasım 2016’da tutuklanmalarına gerekçe gösterilen ana dosyaları devam etmektedir. İdris Baluken 16 yıl 8 ay, Çağlar Demirel 7 yıl 6 ay, Abdullah Zeydan 8 yıl 1 ay 15 gün, Selma Irmak 10 yıl. 2019’da 26. Dönem milletvekilleri Sırrı Süreyya Önder ile Ferhat Encü ve Burcu Çelik Özkan tahliye edilmişlerdir.”
Ceza alıp tutuklu olmayanlar
Raporda, HDP’nin 26 ve 27. dönem milletvekilleri Behçet Yıldırım, Lezgin Botan, Leyla Birlik, Ziya Pir, Altan Tan, Dilek Öcalan Ahmet Yıldırım, Osman Baydemi, Âdem Geveri, Mahmut Toğrul, Besime Konca, Ömer Faruk Gergerlioğlu, Nursel Aydoğan, Filiz Kerestecioğlu, Ayşe Sürücü, Tayip Temel, Pero Dündar, Leyla Güven ile Musa Farisoğulları’nın ise ceza aldıklarını ancak tutuklanmadıkları belirtildi.
Belediyelerin gasp edilmesi
HDP’li 6 belediye eşbaşkanı ve 50’den fazla belediye meclis üyesinin Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ihraç edildikleri gerekçesiyle mazbatalarının verilmediği hatırlatılan raporda, 19 Ağustos 2019’da Amed, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine kayyum atandığı ve yerel yönetimlere yönelik sistematik kayyım uygulamasına 2019’da da devam ettiği ifade edildi. Buna göre, Aralık itibarıyla 17 HDP’li belediye eşbaşkanın tutuklandığı ve 28 HDP’li belediyeye de kayyum atandığı bilgisine yer verildi.
Seçimlerde 107 partili tutuklandı
Raporda dikkat çeken diğer bir nokta ise 31 Mart yerel seçimleri sürecinde seçim çalışması yürüten HDP’lilere dönük baskılar oldu. Buna göre seçim süreci boyunca seçim çalışmalarında görev almış 750 partili gözaltına alınırken, bunlardan 107’si tutuklandı.
Raporda, “9 belediye eşbaşkan adayı, 9 belediye meclis üyesi adayı, 6 İl eşbaşkanı, 6 İlçe eşbaşkanı, 13 yönetici, bir MYK üyesi, 6 PM üyesi gözaltına alınmış, bir belediye eşbaşkan adayı, bir Belediye Meclis Üyesi adayı, bir İlçe eşbaşkanı, 2 İl eşbaşkanı, 2 yönetici ve bir PM üyesi tutuklanmıştır” bilgileri yer aldı.
Eşbaşkan tek kişilik hücrede
Erzurum H Tipi Kapalı Cezaevi’nde tek kişilik koğuşta tutulan İpekyolu Belediye Eşbaşkanı Azim Yacan’ın, panik atak geçirdiği ve tüm başvurularına rağmen normal koğuşa alınmadığı belirtildi.
Hakkında açılan soruşturma gerekçe gösterilerek 8 Kasım’da gözaltına alınması ardından yerine kayyum atanan İpekyolu Belediyesi Eşbaşkanı Azim Yacan, 11 Kasım’da tutuklandı. Van T Tipi Cezaevi’nde gönderilen Yacan, daha sonra Erzurum H Tipi Kapalı Cezaevi’ne sevk edilmişti. Burada üç gün boyunca hücrede tutulduktan sonra bu kez de tek kişilik koğuşa alınan Yacan’ın, başka koğuşa geçmek için yaptığı başvurular reddediliyor. Panik atak geçiren Yacan’a, ne TV ne gazete ne de kitap veriliyor.
Eşi ile dün görüşme gerçekleştiren Hatice Yacan, Yacan’ın iki haftadır kimseyle görüştürülmediğini söyledi. Yacan, “Eşim bir kaç gündür artık yemek yememeye başladı. Dün avukatlarının hemen kendisini ziyaret etmesini istedi. Siyasi tutukluların bulunduğu koğuşa geçmek için yaptığı tüm başvurular, şu ana kadar reddedildi. Bunu nasıl reva görülüyorlar? Bu uygulamanın sonlanması gerekiyor. Burada açık olan şey bizi ve başkanı süründürmektir. Bunu yaparak hem aileyi hem de tutukluları zorda bırakmak istiyorlar. Cezaevi’ndeki uygulamalarla bizi bıktırmak istiyorlar” dedi.