Fotoğraf sanatçısı Hatice Oğur’un 3 kuşak Kürt kadınını anlatan ‘JÎN’ fotoğraf sergisi, Mainz’in eski yerleşim yeri Die Kulturei’de gerçekleşti.
Hatice Oğur, Mainz Üniversitesi’nde iletişim ve tasarım öğrenimi gören genç bir öğrenci. Bitirme tezi olarak hazırladığı kadın/yaşam “JÎN” adlı fotoğraf sergisi ile Kürt kadının özgürlük arayışına odaklanıyor.
Oğur, fotoğrafçılığa Yüksek Sanatlar Lisesi’nde okurken ilgi duymaya başlamış. O yıllarda elinde makinasıyla her eylemde fotoğraf çekerken gördüğüm Hatice, bununla yetinmeyip, Kürdistan’a giderek, fotoğraflar çekmiş. Daha sonra bu fotoğraflarını bir projeye dönüştürerek ‘JÎN’ adıyla bizlere sundu. İki yıllık bu çalışma sonucu çok da uzağa gitmeyerek, ailesinden iki öykü ve Maxmûr’da bir kadın gerillanın öyküsünü birleştirerek güzel bir çalışma ortaya çıkardı.
Üç öyküde bir serüven
‘JÎN’ fotoğraf sergisinin ilk hikayesi anneannesi. Zorla evlendirilen Hatice’nin anneannesi kuma gider. Kumalık zordur, ayrılma şansı yoktur; çocuklarına hem annelik, hem de babalık yapar.
Serginin ikinci öyküsü, Oğur’un dayısının kızıdır. Dayısının kızı zorla evlendirilir; mutsuzdur, kabul etmez, eşinden ayrılmak ister. Anne ve babasına dört seçenek sunar: ’Beni istemediğim biriyle evlendirdiniz. Ya kendimi öldüreceğim, ya bu evliliğimi bitirmeme yardımcı olursunuz; ya da gerillaya gideceğim’ der.
Bunun üzerine aile, kızlarının evliliğini bitirme konusunda yardımcı olurlar.
Kadınlar artık çaresiz değil
Hafta sonu Mainz’de açılan sergide konuştuğumuz Hatice Oğur serginin amacını şöyle anlattı: “Birinci öyküdeki kişi aynı zamanda benim anneannem, ikinci öyküdeki dayı kızımın da babaannesi oluyor. Babaannesinden daha fazla şansı vardı, bunu biliyordu. Babaannesinin yaşadıklarını o da yaşadı, ama ve kaderine razı olmadı.
Üçüncü öykünün sahibi ise Maxmûr’da tanıdığım gerilla bir kadının hikayesi. Onu gördüğümde çok umutlu ve coşkulu görünüyordu. Onunla mülakat yaptığımda yaşadıkları karşısında şok oldum. Kadın gerilla 16-17 yaşında evlendirilmişti. 6 yıl evli kalmış. Daha sonra zorla evlendirildiği kişiyi bırakarak gerillaya katılmış. Bu öyküleri anlatmamın nedeni şu: Aradan otuz, kırk yıl geçmesine rağmen ilki çaresizdi, ikincisi biraz alternatif sahibiydi, üçüncüsü ise özgürleşebileceğini de biliyordu. Bu fotoğrafalar bu üç öykünün betimlenmesi ve kadınların artık çaresiz olmadıklarını anlatıyor.“
Sergi tarihi mekandaydı
Üç Kürt kadın jenerasyonun öyküsünü açtığı fotoğraf sergisiyle anlatan Hatice Oğur, mekan ve fotoğrafların sergileniş biçiminde de seçici davranmış.
JÎN fotoğraf sergisi Mainz’in eski yerleşim yeri olan aynı zamanda üniversite olarak kulanılan yerleşkesinde olan Die Kulturei’de gerçekleşti. Kürt mutfağından yemek ve tatlıların ikram edildiği sergide Lale Koçgîrî ve Stêrka Botan da Kürt ezgilerini seslendirdi.
ŞAHİN BOZLAR/MAİNZ