* Yüzde 9.8 oyla HDP projesinin ve savunduğu ilkelerin toplumsal ifadesi olduğunu gösteren Demirtaş, sonuçları büyük kazanım olarak değerlendirerek, önemli bir eşiği aştıklarını söyledi.
Halkların ve Değişimin Cumhurbaşkanı adayı Selahattin Demirtaş, yüzde 9.8 oranında oy aldı. Demirtaş, 30 Mart yerel seçimlerinde HDP’nin aldığı yüzde 6.1’lik oy oranını yüzde 50’nin üzerinde bir başarıyla yüzde 10’a dayandırdı. Demirtaş, tüm ezilen ve ötekileştirilmişlerin ortak adayı olarak kazandıklarını ifade ederek, önümüzdeki seçimlerde kendi çizgilerinin siyaseti belirleyeceğini kaydetti. HDP Eşbaşkanı Figen Yüksekdağ, Demirtaş’ın aldığı oy oranının kendileri açısından başarı olduğunu vurgulayarak, “Kampanyamızda ortaya koyduğumuz ilkelerin büyüyen ve gelişen bir karşılığı vardır” dedi. 12. Cumhurbaşkanı seçilen Recep T. Erdoğan, sonuçların netleşmesinden sonra yaptığı konuşmada, biraz daha sekin bir dille uzlaşma mesajları verdi.
İlk kez halkın sandığa gitiği cumhurbaşkanlığı seçimi AKP’nin adayı Recep T. Erdoğan’ın salt çoğunluğu kazanmasıyla sonuçlandı. 81 il, 923 ilçe ve yurt dışında yapılan oy kullanma işlemlerinin sonuçları kesinleşti. Seçmenin yüzde 74’ünün katılım sağladığı seçimde oyların yüzde 1.8’i geçersiz sayıldı. 30 Mart yerel seçimlerine göre bu seçime katılım daha düşük oldu. 5 milyon seçme ise oy kullanmadı.
Erdoğan, oyların yüzde 51.8’ini alarak Türkiye’nin 12. Cumhurbaşkanı oldu. MHP ve CHP ile birlikte 14 partinin desteklediği Ekmeleddin İhsanoğlu yüzde 38.5’te kaldı.
Erdoğan, sonuçların netleşmesinin ardından yaptığı konuşmada, genel retoriğini sürdürmekle birlikte daha uzlaşmacı bir dil kullandı. Yeni Anayasa’nın gerekliliğinden, Türkiyelilik şemsiyesinin kapsayıcılığından ve çözüm sürecinin devamından söz eden Erdoğan, yeni bir dönemin başlayacağını söyledi.
Halkların umudu
Halkların ve Değişimin Cumhurbaşkanı Adayı HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, BDP ve HDP’nin oylarını yüzde 50 artırdı. Yüzde 9.8 ile yüzde 10’luk seçim barajına dayanan Demirtaş, 4 milyona yakın oy aldı. Geleneksel tabanını koruyan Demirtaş, metropollerdeki oylarını artırmakla birlikte, farklı kesimlerin de yöneldiği aday oldu. HDP’nin Ankara’da 3, İstanbul’da 2 ve İzmir’de de 2 buçuk kat oranında oylarında artış yaşandı.
Demirtaş, sonuçlara göre gerçekleşen oy dağılımında Türkiye metropollerinde bir milyonun üzerinde oy aldı.
Demirtaş, HDP’nin ve BDP’nin yerel seçimlerde aldığı oyları ikiye katladı. Karadeniz, Marmara, Ege, İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde de oylarında ciddi artışları sağladığı bir seçim sonucuna ulaşmış oldu HDP.
Yine birçok olanaksızlığa rağmen yürütülen seçim çalışmalarına rağmen yüzde 0’larda olan birçok ildeki oy oranında da artışlar yaşandığı görüldü.
Seçim sonuçları, HDP projesinin toplumda ciddi bir karşılığı olduğunu gösterdi. HDP ve adayı Demirtaş, Türkiye’nin her tarafında oylarını ciddi şekilde artırarak, kendisine gönül verenler açısından geleceğe dair umut yarattı. HDP oyları esas olarak Türkiye’nin batı yakasında artarken, Kürdistan bölgesinde de önemli artışlar yaşandı.
Direnişin ‘baş-kaleleri’
Ayrıca seçim sonuçları farklı bir gerçeği daha ortaya çıkardı. Yerel ölçekli seçimleri değerlendirildiğinde, Kürt Özgürlük Hareketi ve HDP açısından oyların en yüksek olduğu yerler, aynı zamanda toplumsal reflekslerin güçlü olduğu ve “direniş merkezleri” olarak bilinen ilçeler oldu. Buna göre HDP’nin en fazla oyu direnişleriyle ön plana çıkan yüzde 94,91 ile Lice’de, yine yüzde 94,71 ile Van’ın Başkale ilçesinde kaydedildi. Bu ilçeleri yüzde 92,08 ile Erzurum’un Karayazı ilçesi ile yüzde 94.05 oy oranı ile Hakkari’nin Yüksekova ilçesi izledi. Bir başka direniş merkezi olan Şırnak’ın Cizre ilçesi de yüzde 89,36 oranında çok yüksek bir oy oranı elde etti.
Yüzde 80 bandında olan ilçeler
Ayrıca yerel bazda seçim sonuçları incelendiğinde il genelinde yüzde 82,92 oranında oy alınan Şırnak’ın bütün ilçelerinde yüzde 80’in üzerinde oy alındı. En yüksek olanın ilçeler sıralamasına Amed’in Kocaköy ilçesi de aldığı yüzde 88,92 oy oranı ile girdi. HDP adayı Ağrı‘da en yüksek oy yüzde 80.76 ile Doğubeyazıt’ta alırken, HDP’nin yerel seçimlerde AKP’ye kaptırdığı Patnos ilçesinde de HDP adayı Demirtaş yüzde 73,42 ile Erdoğan’a fark attı.
Muş oy patlaması yaptı
HDP cumhurbaşkanlığı seçimlerinde oylarını arttırdığı bir diğer il ise Muş oldu. Yerel seçimlerde merkezini AKP’nin az bir fark ile aldığı Muş’ta HDP toplam oylarını yüzde 61,24’e çıkardı. Muş’un zaten HDP’de olan ilçelerinde de oy patlaması yaşandı. Varto yüzde 88,12 ile en çok oy alan merkezler arasında yer alırken, onu Malazgirt yüzde 86,04, Bulanık yüzde 83 ile izledi. Demirtaş’ın yüzde 60 oranında oy aldığı Mardin’de ise en yüksek oy yüzde 83 ile Nusaybin’de çıktı.
İstanbul’un 14 ilçesinde
İstanbul İl Seçim Kurulu, cumhurbaşkanı seçim sonuçlarını açıkladı. Seçime katılım oranının yüzde 72,6 olduğu İstanbul’da sonuçlara göre, 7 milyon 264 bin 371 yurttaş oy kullandı. Kullanılan oylardan 104 bin 413’ünün geçersiz sayıldığı belirtilirken Selahattin Demirtaş, 650 bin 725; Erdoğan 3 milyon 568 bin; İhsanoğlu ise 2 milyon 941 bin oy aldı.
İlçe dağılımlarına bakıldığında İstanbul’un 14 ilçesinde yüzde 10’un üzerinde oy aldı. HDP İstanbul’da en yüksek oyu yüzde 17,28 ile Kürt ve emek nüfusu yoğunluklu Esenyurt’ta alırken, bir çok kültürün bir arada yaşadığı Adalar’da yüzde 13,89, Beyoğlu’nda yüzde 13,17 oy aldı. Yine genelde Kürt nüfus ile emek kesiminin yoğun olduğu Arnavutköy’de yüzde 13,34 Bağcılar’da 13,67 Bahçelievler’de yüzde 10.45, Başakşehir’de yüzde 11,93, Sultanbeyli’de yüzde 14.29, Sultangazi’de yüzde 12,44, Şişli’de 10,02, Zeytinburnu’nda yüzde 13.29, Sancaktepe’de yüzde 15.18, Kücükçekmece’de 10.96, Esenler’de yüzde 10.05 oranında oy alındı. İşçi cinayetleri ile gündemden düşmeyen Tuzla’da ise HDP yüzde 9.8 oranında oy aldı.
İzmir’de Menemen birinci
İzmir’de, Menemen yüzde 16,23 ile en fazla oyun HDP’ye çıktığı ilçe oldu. Menemen’i yine Kürtlerin yoğunlukta olduğu yüzde onun üzerindeki oy oranları ile Konak, Narlıde, Karabağlar, Torbalı ilçeleri izledi.
İç Anadolu’da da Demirtaş, Konya Cihanbeyli’de (yüzde 12,24) Ankara Haymana’da (yüzde 14.42) en yüksek oy oranlarına ulaştı.
Bu çizgi artık sarsılmaz
HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, seçim sonuçlarını Amed’deki seçim ofisi önünde değerlendirdi. Demirtaş, bir tarafta ötekileştirici bir dil, ırkçılık mezhepçilik yaparak kimlikleri mezhepleri meydanlarda yuhalatarak oy toplamaya çalışan bir adayın, bir tarafta da ise ilkeler uğruna taviz vermeden ısrarla bütün ezilenlere ulaşmaya çalışan bir çizginin yarıştığını söyledi. Seçimler ile birlikte kendi çizgilerinin artık sarsılmaz bir şekilde çıkış yapmayı başardığını dile getiren Demirtaş, Türkiye’nin her yerinden oy ve destek aldıklarını kaydetti. Demirtaş, çizgilerinin önümüzdeki dönem Türkiye’nin temel siyasetini belirleyeceğini vurguladı. Irkçı mezhepçi çizginin iflas ettiğinin ortaya çıktığını söyleyen Demirtaş, “Halka ve halkların adayı olmaya, umudu büyütmeye aday tek çizgi ve tek ilkeler malzemesi bizim ortaya koyduğumuz sonuç olmuştur. Bu seçim bu umudun artık gerçekten de Türkiye’de kalıcı hale geleceğine dair herkeste bir heyecan yaratmıştır. Eminin ki bize oy vermeyi arzulayan nice milyonlar bu seçimde olmasa da bir sonraki seçimde oy vermeyi kararlaştırmıştır. Çünkü bu yürüyüş cumhurbaşkanlığı seçimleriyle birlikte artık bir sıçramaya dönüşmüş durumda” dedi.
‘Hedefimize yaklaştık’
Elde ettikleri sonucun oran itibariyle de hemen hemen hedeflediklerine yaklaşmış bir oran olduğunu ifade eden Demirtaş, bu seçimlerde önlerindeki barajları, önyargıları ve engelleri kırmayı başardıklarını söyledi. Demirtaş, özellikle Kürt halkının bu dönemde vermiş olduğu güçlü desteğin kendileri için onur verici olduğunu kaydetti. Kürt halkının Türkiye’nin bütün ezilenlerine elini uzattığını belirten Demirtaş, ülkenin dört bir yanında uzatmış oldukları elin tutulmasının ve seslerine cevap verilmiş olmasının kendilerini umutlandırdığını ve geleceğe dair artık yeni, özgür, adil ve eşit bir yaşamı örmeleri konusunda herkeste heyecan yarattığını dile getirdi. Özellikle Türkiye’nin işçi, emekçi ve yoksul kesiminin bu seçim ile birlikte yeniden siyaset sahnesine girdiğini söyleyen Demirtaş, kadınların bu seçimler ile birlikte Türkiye siyasetine damga vurduğunu ve eşit yaşam arayışının bu seçimler ile birlikte son derece görünür hale gelmesine katkı sunduğunu ifade etti.
Demirtaş son olarak seçim çalışmalarında emeği geçenlere de teşekkürlerini sundu.
Yüksekdağ: İlkelerimizin karşılığı var
HDP Eşbaşkanı Figen Yüksekdağ, HDP İstanbul milletvekilleri Sabahat Tuncel, Levent Tüzel ve HDP Mersin Milletvekili Ertuğrul Kürkçü ile birlikte seçim sonuçlarını Mecidiyeköy’de bulunan seçim irtibat bürosunda takip etti.
Seçim sonuçlarının Türkiye demokrasisine katkı sunacağına inandığını belirten Yüksekdağ, “Yoğun bir tempoda çalıştık. Sonuçlar Türkiye’nin bundan sonraki yürüyüşüne dair önemli veriler sundu. Umudun ve güneşin adayını destekleyen herkese teşekkür ediyoruz. Tüm halkımızın ve bu kampanyaya gönül veren emek katan, değişim umudu olan arkadaşlarımızın çabasıyla sonuçlandırdık” dedi.
Demirtaş’ın yüzde 10’a yakın oyla seçimden çıktığına dikkat çeken Yüksekdağ, alınan oy oranın başarı olduğunu söyledi ve “Partimiz bakımından geldiğimiz aşama bir kazanımdı. Matematiksel oranlardan bakamayacağımız kadar gerçek. Türkiye’nin temel sorunlarını gündemleştirdiğimiz bir kampanya yürüttük. Bu nedenle sadece oranlardan bakmak doğru değerlendirme olmaz. Alınan oy oranı umudun ve değişimin kazanımıdır. Değişim isteyen güçlerin varlığını ortaya çıkardı” diye konuştu.
Yeni bir dönemin kapısı açıldı
Demirtaş ve onun ismi etrafından ortaya konulan iradenin Türkiye siyasetindeki farkı ortaya çıkarttığını kaydeden Yüksekdağ, şunları söyledi: “Türkiye toplumu dayatılan statükonun ve dengelerin dışına çıkma sancısı yaşıyordu. Cumhurbaşkanlığı seçimleriyle bunun dışına çıktı. Yeni olan şey, Demirtaş‘a verilen oy ve bununla ortaya çıkan sıçrama başarıdır. Bu başarı sadece bugün için değil, bizim açımızdan bir gelecek görüş açısıdır. Halklar, ‘umut ediyoruz, değişim istiyoruz’ demiş oldu. Sonuçlarda bunu net olarak gördük. Büyütülmesi ve ilerletilmesi gereken bir değişim gücüdür bu.Türkiye siyaseti için yeni bir dönemin kapısı açıldı. Aslında halklarımızın belli dönemde içerisine girdiği değişim arayışı bugün çok daha somut bir şekilde ve siyasi merkezde kendisini gösterdi.”
Yüksekdağ, seçim sürecinde yaşanan adaletsizliklere de değindi. Yüksekdağ, seçimlerin gerçek demokrasilerde olması gerektiği gibi eşit bir yarış olmadığını söyledi.
Sonuçların ötesine geçeceğiz
Sözlerinin devamında seçim sonucunun ötesine gitme sorumlulukları olduğunun altını çizen Yüksekdağ, “Yeniden başlıyoruz, bu daha başlangıç demenin gücüne inandık hep. Bugün ortaya çıkan sonuçta bunun doğruluğunu ortaya koydu. Halkımızın gerçek siyasi güce kavuşması için önemli bir rol oynayacak. Mücadelemizi yeniden ele alıp eleştirel ve özeleştirel sonuçları değerlendirip, daha iyi bir yere ulaşabileceğimiz umuyoruz. Bugüne kadar nasıl emeğimiz ve yüreğimizle çalıştıysak, bundan sonra da yürüteceğimiz çalışmayla daha başarılı bir siyasi geleceğin kapısını açacağımıza inanıyoruz. Kampanyamızda ortaya koyduğumuz ilkelerin büyüyen ve gelişen bir karşılığı vardır” dedi.