Ukrayna’da Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç ile muhalefet Çarşamba gecesi ateşkes konusunda uzlaştı. Ancak sessizlik kısa sürdü. Başkent Kiev’deki Bağımsızlık Meydanı’nda dün sabah saatlerinde yine çatışmalar yaşandı, 20’yi aşkın kişi hayatını kaybetti. Böylece Salı gününden bu yana ölü sayısı 50’yi aştı. Ancak ölü ve yaralı sayısı konusunda ajanslar farklı rakamlar verdi. Reuters’ın Kiev’deki foto muhabiri Vasily Fedosenko, meydanda en az 21 ceset saydığını, ölenlerin tamamının sivil olduğunu bildirdi. AFP ise ölü sayısını 25 geçti. CNN de ölü sayısının 100’ü geçtiğini yaklaşık 500 kişinin yaralandığını bildirdi. Hayatını yitirenlerin fotoğrafları haber ajansları tarafından servis edilirken, görgü tanıkları da ölümlerin ateşli silah yarası sonucunda gerçekleştiğini ve etrafta boş kovanlar olduğunu anlattı.  


Taraflar birbirini suçluyor

Ateşkesi kimin bozduğu bilinmiyor ancak taraflar birbirlerini suçluyor. Göstericiler, ‘ölenleri keskin nişancılar vurdu’ derken, Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise saldırıyı başlatan tarafın göstericiler olduğu ve polise karşı silah kullanıldığı iddia edildi. Ukrayna Sağlık Bakanlığı da dün sabah itibariyle 10’u polis olmak üzere toplam ölü sayısının 28 olduğunu açıkladı. Ukrayna İçişleri Bakanı da protestocuların en az 67 polisi rehin aldıklarını duyurdu.

Göstericiler ne istiyor?

Ukrayna’da üç aydır sokaklarda olan muhalefetin temel isteği AB ile işbirliğini güçlendirmek. Yanukoviç yönetimini Rusya yanlısı olmak ve ülkeyi Batı’dan uzaklaştırmakla suçlayan muhalefet, ülkenin geleceğini AB’de görüyor. Muhalif Batkivşçina (Vatan) partisi lideri Arseniy Yatsenyuk, Udar (Darbe) partisi lideri Vitaliy Kliçko ve Svoboda (Özgürlük) partisi lideri Oleg Tyagnibok ile görüşen Ukrayna Devlet Başkanı Yanukoviç, Çarşamba gecesi ‘ateşkes’ ilan ederek protestocularla doğrudan görüşmelerin başladığını duyurmuştu. Ancak muhalif Sağ Sektör hareketi ne müzakereye ne de ateşkese yanaşmıştı. Dünkü gösterilerin de bu gruba bağlı milliyetçi ve sağcı eylemciler tarafından yapıldığı belirtildi.

Obama Putin’i suçladı

Pazar ve çıkar savaşları nedeniyle Ukrayna’daki gelişmeleri yakından izleyen ABD-AB ile Rusya arasında ise güç savaşı yaşanıyor. Ukrayna’nın Rusya’nın kontrolüne girmesini istemeyen, ABD, Kiev’de yaşanan şiddet olaylarında insan hakları ihlallerinde rol oynadıklarını savunduğu üst düzey 20 hükümet yetkilisine vize yasağı getirdi. cABD Başkanı Barack Obama da Ukrayna’daki ölümlerden doğrudan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i suçladı.

AB yaptırımı gündemine aldı

Üç ay öncesine kadar Ukrayna’yla ortaklık anlaşması üzerinde çalışan AB şimdi bu ülkeye karşı yaptırım uygulamaya hazırlanıyor. AB dışişleri bakanları dün Brüksel’de  toplanırken, Almanya, Fransa ve Polonya dışişleri bakanları da Kiev’de temaslarda bulundu.

Asıl mesele pazar alanı

AB uzun yıllardır yürüttüğü “Doğu Ortaklığı Programı” kapsamında eski Sovyet bloğu ülkelerle farklı bir ilişki ağı oluşturmaya çalışıyor. Bu çerçevede yer alan en önemli ülkelerden biri olan Ukrayna, hem Rusya’dan Avrupa’ya gelen enerji hattı üzerinde bulunması hem de ekonomik potansiyeli nedeniyle AB açısından büyük önem taşıyor. Bu nedenle Ukrayna ile Ortaklık Anlaşması çerçevesinde serbest ticaret anlaşması imzalama yönünde sona yaklaşan AB, Ukrayna’nın son anda Rusya’nın baskıları nedeniyle anlaşmadan vazgeçmesine sert tepki gösteriyor.

Almanya muhalefeti destekliyor

Yanukoviç’le telefon görüşmesi yapan Almanya Başbakanı Angela Merkel de diyalog çağrısı yaptı. Merkel, bu diyaloğun sağlanması için de Ukrayna liderine uluslararası bir arabulucuyu kabul etmesini önerdi. Ukrayna, Almanya’nın bölgeye yönelik politikaları açısından büyük önem taşıyor. Almanya, Ukrayna’daki krizin taraflar arasında siyasi güç paylaşımına gidilmesi ve anayasa reformu yoluyla çözülebileceğini savunuyor.

Rusya AB’yi şantajla suçladı

Ukrayna yönetimini destekleyen Rusya ise AB ve ABD’yi “arka bahçesine karışmama” konusunda uyarıyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’dan yaptırım seçeneğinin Kiev’e yönelik bir şantaj olduğunu ileri sürdü. Moskova, Ukrayna’da yaşananları ‘darbe girişimi’ olarak nitelendiriyor.

KİEV