Washington içinde Suriye tartışması

• Tom Barrack ve Şara'yı destekleyenler ile bölgede derin deneyime sahip güçlü ABD yasa koyucuları ve diğer Amerikalı yetkililer karşı karşıya.

Şam yönetiminin, Kuzey ve Doğu Suriye'ye saldırısı, Washington'da ABD’nin DAİŞ'i yenmesine yardımcı olan Kürt liderliğindeki QSD'yi feda etmek anlamına gelip gelmeyeceği konusunda şiddetli bir tartışmayı körüklüyor.

WSJ'den Lara Seligman ve Robbie Gramer, Tom Barrack ve Şara'yı destekleyenler ile bölgede derin deneyime sahip güçlü ABD yasa koyucuları ve diğer Amerikalı yetkililer karşı karşıya olduğunu vurgulayan bir habere imza attı. Haber bazı bölümleri özetle şöyle: Barrack ve destekçileri, Şara'nın yıllarca süren iç savaştan sonra ülkeyi birleştirmek için en iyi umudu sunduğunu söylüyor. Diğer tarafta, ABD yasa koyucuları ve diğer Amerikalı yetkililer, Şara’nın gücü merkezileştirme yönündeki hızlı hamlesini desteklemenin, bölgedeki en güvenilir terörle mücadele ortağı olan QSD’yi zayıflatma riski taşıdığı uyarısında bulunuyor.

Barrack, Şara lehine çalışıyor

Barrack, aynı zamanda Trump’ın Türkiye Büyükelçisi, Şara hükümetini savunuyor. Geçen yıl iki partili kongre desteğiyle ABD’nin Suriye’ye yönelik yaptırımlarını kaldırmayı başardı ve Şara’nın 'ülkeyi birleştirme' çabalarını destekledi. Trump’ın kendisi Şara’yı kamuoyu önünde övdü ve geçen yıl onu Beyaz Saray’da ağırladı. Trump, Salı günü gazetecilere, Şara ile Suriye’deki durum hakkında “harika bir konuşma” yaptığını ve bunun “çok, çok iyi işlediğini” söyledi. Barrack, Şara’nın iktidara yükselişinin, ABD’nin Kuzey-Doğu Suriye’deki askerlerini tutma ve QSD'yi DAİŞ’e karşı mücadelesinde destekleme gerekçesini ortadan kaldırdığını savundu. ABD yetkilileri, Washington’ın tam bir çekilmeyi değerlendirdiğini, ancak nihai bir karar vermediğini söyledi.

QSD ile çalışmış ABD'liler

Bu arada, ABD yasa koyucuları, QSD’yi desteklemeye devam etmek için Şara’nın saldırısına karşı çıkarak, ABD askerlerini ülkede bırakmak gerektiğini, hem kamuoyunda hem de perde arkasında savunuyor. ABD askeri desteğinin çekilmesinin yakın bir müttefiki terk etmek anlamına geldiğini söylüyorlar. QSD ile çalışmış ABD hükümet yetkilileri, iç tartışmalar sırasında benzer duyguları dile getirdi. Bazı yetkililer, ABD'nin askeri çekilmesinin, DAİŞ'in yeniden canlanmasına kapı açacağını vurguluyor. ABD, 2019’da DAİŞ halifeliğinin yenilgisinden beri QSD tarafından korunan Kuzey-Doğu Suriye’deki hapishanelerden binlerce tutukluyu Irak’a transfer etmeye başladı. ABD ve Kürt yetkililer, Şara’nın güçleri Kuzey-Doğu Suriye’de toprak ele geçirirken yüzlerce tutuklunun kaçtığını söyledi.

Beyaz Saray yetkilisi, ABD’nin Suriye’deki gelişmeleri yakından izlediğini ve tüm tarafları diplomatik bir çözüme ulaşmaya çağırdığını söyledi. Yetikili, Trump yönetiminin Şara’yı Kürt dili ve kültürel korumalarını garanti altına almaya zorlayacağını belirterek, “Başkan, Suriye hükümetinin Suriye’deki tüm azınlık nüfuslarının haklarını ve güvenliğini koruması gerektiğinde net” dedi. Barrack, ABD’nin yeni Suriye hükümetinde Kürt hakları için güvenceler ve DAİŞ kalıntılarına karşı iş birliği için baskı yapmaya devam ettiğini söyledi, ancak ABD’nin Suriye’de uzun vadeli askeri varlık bulundurmayacağını da ekledi.

Senatörler Barrack'tan farklı

ABD yasa koyucuları endişelerini dile getirdi. Senatör Lindsey Graham, “Kürtlere bir şey olursa gelecekte müttefik toplamakta zorlanırız. Bölge ve Amerika için en kötü sonuç, Kürtlerin terk edilmesi. Amerika’ya yardım ettikleri için cezalandırılmaları için hiçbir neden yok” dedi. Graham, Suriye Kürtlerine saldıran herhangi bir hükümete yaptırım uygulamak için yasa tasarısı sunacağını söyledi. Graham, WSJ’ye Trump ile Suriye hakkında konuştuktan sonra, durumu istikrara kavuşturabileceğinden “temkinli iyimser” olduğunu söyledi.

Senatör Chris Van Hollen da ABD’nin Suriye Kürtlerini desteklemesi gerektiğini belirterek, “Bu süreçte Suriye Kürtlerinin çıkarlarını korumaya yardım etmek için özel bir yükümlülüğümüz var, çünkü DAİŞ’e karşı mücadelede ABD ile mızrağın ucu oldular. Aynı zamanda, Suriye Kürtlerinin birleşik bir Suriye’nin kurulmasına iyi niyetle yardım etme yükümlülüğü var” dedi.

QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî ile Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Eşbaşkanı Îlham Ehmed, Suriye hükümeti le kalıcı bir ateşkes müzakere etmek için bu hafta Şam’a gitti. Ancak 18 Ocak’tan beri kırılgan bir ateşkes olmasına rağmen saldırılar sürüyor. Ehmed ve iki ABD yetkilisi, Suriye güçlerini bölgenin ana yollarına saldırılar dahil olmak üzere ateşkesi sık sık ihlal etmekle suçladı. Yetkililerden biri, Şara’nın güçlerinin olası yeni bir saldırı için zemin hazırlamak üzere “şekillendirme operasyonları” yürüttüğünü söyledi.

Washington uyardı mı?

Savaş, Ocak ayı başında Suriye hükümet güçleri ile Kürt liderliğindeki savaşçılar arasında kuzeydeki Halep şehrinde ölümcül çatışmalarla başladı. ABD istihbarat değerlendirmeleri, savaş, Ocak ortasında doğu Halep vilayetine kaydıkça Şara’nın Kuzey-Doğu Suriye’nin büyük kısmını ele geçirmek için Türk ordusu destekli büyük ve çok yönlü bir operasyona yeşil ışık yaktığını uyardı. Birçok üst düzey ABD yetkilisi, Şara’nın Suriye Kürtlerine saldırmayı durdurması için Washington’ın tekrarlanan uyarılarını dikkate alacağına inanıyordu. Barrack, Suriye hükümeti saldırısını başlatmadan önceki görüşmelerde, Kürt siyasi ve askeri liderlerini iyi niyet jesti olarak savaşçılarını Halep’ten çekip Fırat Nehri’nin doğusuna gitmeye teşvik etti. Barrack, ABD'nin onları müzakerelerde destekleyeceğini söyledi.

QSD, Barrack’ın tavsiyesine uydu ve 17 Ocak yerel saatiyle gece yarısından hemen sonra, güçlerini doğu Halep’ten çekeceğini ilan etti. Şara, bazı üst düzey ABD yetkililerini şaşırtarak Washington’ın uyarılarını hiçe saydı ve QSD’ye saldırdı. Saldırının başarısının büyük kısmı, bir zamanlar QSD’ye sadık olan Arap aşiret güçlerinin taraf değiştirerek hükümeti desteklemesinden kaynaklanıyordu. Saldırıdan önce, Şara’nın hükümeti, bölgedeki Arap fraksiyonlarını hükümetine katılmaya ikna etmek için kampanya yürütmüştü.

Şara’nın saldırısı, iki taraf da ateşkese razı olmadan QSD’nin elini önemli ölçüde zayıflattı. Suriye hükümeti, QSD kontrolünde kalan alanlara yeni askeri saldırılar başlatma planları olmadığını iddia etti ve ayrıca QSD'yi ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Şara'nın güçleri, Pazartesi günü tutukluları taşıyan yolları saldırmaya başladı, yüzlerce tutuklunun hareketini engelledi.

Kaynak: The Wall Street Journal