Wexto ke teqwîman Veriya Mîladî 612 damusna, koyanê Medya de kilê da gird yê adirî berz bî. A kil mijdaniya hurîyeta şaran da. Pêrokîn şaran çormeyê no adirî de govend girotî û roja newî bimbarek kerd.
Goreyê rîwayet, di lajê homa (Xoda) yê Zervan benê. Nameyê jewî Hurmuz, ke çiye rindekî temsîl keno, o bîn zî Ehrîman o ke pêrokîn çiyê xiravîn temsîl keno. Ehrîman vera şaranê Medya destpa herb keno. Ge ge asmenan ra adir varneno, ge ge firtone vejeno û rindan rê zilm keno. Tewr peynî de nefret û axuyê xiravîn çilkneno mezgê Qral Dehaq’î. No axu açarniyeno nêweşiya ûr û roj bi roj gird beno. Dehaq bi dej û janî roj bi roj ver merdiş sono. Hekîmê o wextî ci rê vanê ‘ganî ti mezgê gencan û domanan bidê dirbeta xo ser’.
Nayî ra hardê medya de jû qetlîam destpa kena û bi serran ramena. Her roj di gencê ke ma û pîyê xo ra yenê giroten û kenê qurbanê Dehaq’î. 17 domanê Kawayê Esinkar zî kerdî qurbanê Dehaq’î. Dor amê domanê qijkek (werdî) yê Kawayî. Kawayê Esinkar qerar dano ke verniya zorvajiya Dehaq’î bivejyo. Û hadreyînê serwedarnayişê şarî keno. Dikanê xo yê esingî de gurz û kember, şûr, kardî keno hadre û şarî rê perwerde dano. Hadreyînê serwedarnayişî yê Kawayî vilayê pêrokîn hardê Medya beno. Rojan ra jû roj, şewan ra jû şew Kawayê Esinkar vejyeno verniya Dehaq’î û ey kişeno û vera Seray (qesr) a Dehaqî xoverdayişê şarî destpa kerd. Hikmê hukumdariya Dehaqî qedîya.
Kawayê Esinkar şi ser koyan û zey mijdaniya azadî adir vistra ci. O wext pêrokîn şaranê Medya fahm kerd ke hikmê zaliman qedîya yo. Pêrokîn şarî verê xo danê hetê koyan û çormeyê adirî de govend gênê. Serva şaranê Medya roja newî, mîladekê newî destpa kerd. Vûrnayişê demserra wesar zî raştê no wextî yena. Xoza çina (kinc) yê xo yê zimistan xo ra vejena û yê wesarî kena xo.
Hardê Medya de Newroz tenya roşan niyo. Vera zilmî serwedarnayişê şaran o. Mijdanîya hurîyet û azadî yo. Peynî ardişê zorvajiyê serdestano. Destpakerdişê mîladê şaranê bindest o. Hewnê zimistanî ra werzayişê xoza yo. Adir sembolê hayderiyê serkewtiş o. Nayî ra bimbarek o. Nika welatê ma yê muqades de darî jîl danê. Gul û çîçegî sereyê xo danê ver rojî. Pêrokîn heywanî bin erdî ra vejyenê ser erdî. Bi hezaran toximê ciya xo verdanê xorinîya bin hardî.
Welatê ma de Newroz a. Newroz nûmayişê serbestî ya. Newroz ferman dana û vana vera zilmî werze ser payan. Newroz ferman dana û vana meşaleya Kawa, Mazlûm, Zekîye, Ronahî û Berîvanan berzêr bikerê û niya mi silayîn bikerê. Nayî ra Dehaqê newî Newroz ra tersenê, qedexe kenê. Nika hardê Medya de onca qralê gonîwerd her roj gencanê ma, domananê ma serva seraya xo qetil kenê. Wazenê pêrokîn şaran qir bikerê. La heta bîn ra, Newroz ferman dano û vano serva azadiya xo kila adirî berz bike. Çike zilmê zorvajan çi qe gird bo, hendayî zî waştena azadî girdêr bena. Newroza xo bi meşaleyan, meydanan de, bi boya wesarî, bi rihê domananê xoverder yê Medya fîraz bikerime.