Serêkaniyê sey bajarê kultir û tarîxî yeno şinasnayiş û welatê Mîtanîjan o. Çi heyfo ke nika binê îşxalê Dewleta Tirk û çeteyan de yo, her roj bajar rê xeberê sûcê merdimîye,wehşet û bi zorî koçberî yenî .

CÎHAN BÎLGÎN / ANHA/QAMIŞLO

Demo ke Dewleta Tirk Sêrekaniyê îşxal kerd, bi lezî dest pê polîtîkayê tirkkerdişî kerdê. Bi qetlîaman bi seyan welatijî ameyî kiştiş û bi hezaran zî bi zorî koç dayê kerdiş. Serêkaniyê (Waşokanî) bi 12 hezar bi tarîxê xo peytaxtê Mîtanîjan kerdo. Peynîya Pêameyişê Lozanî Sêrekaniyê bî di cîya hetê Sûrîyeye rê Rasulayn ame vatiş, hetê Tirkîyaye rê zî Ceylanpinar ame vatiş. Mintiqaya Cizreyî, Kantonê Hesekêyî de Sêrekaniyê ca gêno û gireda Sêrekaniyê zî 6 şaristanêk estê.

Zaferêko bi tarîxî

Sêrekaniyê bi tebîetê xo ver vejîyeno û 360 heb kanîya awê estê la belê birnayişê aweye yê Dewleta Tirkî ser o kanîyê awe ziwa bîyê. Şaristan de Kurd, Ereb, Çeçen, Mardîlî, Tirkmen, Suryanî, Ermenî û Êzidîyê pîya cuya kerdinê û debara xo zî bi citkarî û bazirganîye kerdinê. Şorişê Rojawanî rê pey DAIŞ, El Nusra, Ehrar El Şam, Sultan Murat û Tornê Temoyî hêrişê Sêrekaniyê kerdê la vera nê çeteyan mintiqa de şarî yew bîyê û zaferêko bi tarîxî qezenc kerdê. No zaferî pey netewa demokratîke awan bî û 7 meclîs abî.

Peynî zî domanan bi ziwanê dayîka xo perwerde dîyê û bi temamî 152 dibistan abîyê. Serra 2019î de çi heyfo ke Dewleta Tirk bi çeteyanê xo hêrişê bajarî kerd. Demê hêrişî zî hêzê Dewleta Tirkî çekanê kîmyewî şuxilnayî û bi teyyareyan bombeyan varnayî. Vera hêrişê şar hetê şerwananê xo ca girewtê û peynî zî xoverdayişo bi rûmet pêroyina Rojawanî rê vila bî.

Sivîlan qetil kerdê

Demê hêrişê Dewleta Tirkî de taybetî welatij û rojnamegerî hedef ameyê girewtiş û qetil kerdê. Demê hêrişan de nûçegîhanê ANHAyî Seed Ehmed, nûçegîhanê Çira TVyî Hesen Reşo û 11 sivîlî cuya xo dayê û 74 sivîlî zî birîndar kewtê.

Çekanê kîmyewî şuxilnayê

Îşxalkar Dewleta Tirkî demê hêrişî de çekê kîmyewî fosforo sipî şuxilna. Demê hêrişî de zî 352 sivîl ameyê qetilkerdiş. Demê îşxalê Dewleta Tirkî rê pey 50 hezar merdimî koçî kerdê. Peynî zî Rayberîya Xoserî bi desan dibistanî seba koçberan cayê cuye kerd. Kampê Waşokanî de nûfis resa 7 hezar ê. Rêxistinê Mîyanê Netewîye qet koçberan hetkarî nêkerd û heme îxtîyacê koçberan Rayberîya Xoserî temin kerd.

Dewleta Tirk seba demografîya Sêrekaniyê bedilnayişî rê dest pê polîtîkayê leyminî kerdê. Sêrekaniyê rê dewleta Tirk malbatê çeteyê Sultan Murat û Lîwa El-Şamî rê 1500 kes rê ca daya û hema zî malbatê çeteyan rê ca yeno dayiş. Bajar de nameyê kurdî yê kûçe û cadeyan bi nameyê tirkî bedilnayî. Dibistanan zî kerdê cayê lejkerîye û dibistanan de zî perwerde bi tirkî yeno dayiş.

Planê înan ê leymin estê

Dewleta Tirk binê nameyê mintiqaya bi ewle taybetî bajarê Surîyeye bi ewle îşxal kerdê. Bi nameyê hewna mintiqayê bi ewle do sewbî cayan wazenê îşxal bikê. Vera Til Temîr û Eyn Îsa zî hêrişê bi barbar dewam kenê la vera nê hêrişan zî şarê bajarî têkoşîn û xoverdayişê xo domnenê.