Komela Şêx Seîd, tornê Şêx Seîd û sîyasetmedarê Kurd, serragêra 92. ya dardekerdişê ci de pêşengê Kurd Şêx Seîdê Kal û embazanê ci, cayo ke amey qirkerdiş Amed de bi kombîyayîşeke çapemenî û bi merasîmêke vîrardî. 

Seba vîrardişê Şêx Seîd û embazê ci Cemîyetê Rojnamegerê Başûrrojhelatî ke Sumerpark de yo de kombîyayîş virazîya. Tornê Şêx Seîdî Felat Ozsoy, Kasim Firat û Hemserokê Şaredarîya Tekman Alî Saît Firat ke wezîfe ra dûr ame vistiş, îdarekarê Komela Şêx Seîdî, Parlementerê HDP ra pîya xeylê temsîlkarê partîyanê sîyasî û yê civaka sivîl tewrê kombîyayîş bî. 

Kasim Firat ke kombîyayîşî de sifte qisey kerd, vist vîrî ke “Şêx Seîd, çiqes ke girêdayê dînê xo bi, hendayî zî Kurd û Kurdistanij bi.“


‘Ganî Kurdî yewîya xo virazê’

Kasim Firatî vist vîrî ke Şêx Seîdî vera zilm û zextan têkoşînê yewîye da û va, “Kurdî ewro zî bin zext û zorvajîyan de yê. Ganî şarê Kurd ewro zî çarçoveyê perspektîfê Şêx Seîdî de têkoşîna yewîye esas bigîro.” Firatî aşkere kerd ke ganî herkes têkoşîna Şêx Seîdî ra dersan bivejno û na mesaje da: “Eke ma bikewê pey hesabanê werdî (qijkek) û na rewşî ra ders nêvejnê, ma dê zerardayîşê şarê Kurd ra vêşêr teba nêkerê. 


‘Înan îmha rê riza nêda’

Tornê bîn yê Şêx Seîdî Alî Saît Firatî zî metno ke hetê keyeyê Şêx Seîdî amebi amadekerdiş wend. Metnî de wina vajîy: “Komara Tirkîye ke ser bingeyê Tirkperestî ronîya, hewl da ke Kurdistan bi erjayeyanê ci yê mîlî û dînî îmha bikero. Şêx Seîd Efendî, embazanê ci yê dawa û Kurdistanijan polîtîkayanê îmha rê riza nêda. Komara Tirkîye bi hawayê bêperwa hêrîşê kultur û erjanê Kurdistanijan kerd û nê hêrîşî hona zî dewam kenê.”

Firatî da zanayîş ke pêşengê Serewedaritişê Şêx Seîdî  wexto ke şî îdamî, bawerî û erjayeyanê neteweyî ra fek veranêday û wina va: "Komkiştişê 29'ê Hezîranî vîrê şarê ma de ca girotê. Goreyê na zihnîyet do ti heqê sîyasî yê şarê Kurd nîrê qebûlkerdiş, do bi sirgûn û kiştişkî cewab bîro dayen.”


‘Wa raştî bivejyê teber’

Alî Saît Firatî vist vîrî ke 1925’î ra dima, Zîlan, Agirî, Dêrsim û Mahabad virazîya û wina dewam kerd: “Heta roja ewro cayê zey Enfal, Helepçe, Roboskî, Şengal, Kobanê, Sûr û Cizîr bî cayê qetlîam û bi desan qetlîamê bînî virazîyay. Waştenanê heq, edalet û azadî yê şarê Kurdistanî rê rejîmanê faşîst yê Kemalîst, Baas û Farsî bi qetlîaman cewab da.” Firatî waştenanê xo wina rêze kerd: 

*  Ganî sernî de Tirkîye û hemî kesê ke mesûlîyetê înan mîyanê qirkerdiş û qetlîamanê vera Kurdan de estê, efûya xo biwazê. 

* Ganî pêrokîn heqê Kurdan ke ameyê xespkerdiş peyser bîrê dayen. 

* Seba ke heqîqet bivejyo werte, ma waşten kenê ke heyetêk bêhetî bîro ronayen û cipersayîş bikero. 

* Ma waşten kenê ke mezelê Şêx Seîd Efendî û embazanê ci teslîmê keyeyanê ci bîro kerdiş. 

* Herzewbîn ma waşten kenê ke mezelê rêzdar Xalît Begê Cibranî, Mele Saîdê Kurdî, Seyît Riza û yê bînan teslîmê keyeyanê ci bîro kerdiş. 

* Bi ronayîşê yew kerraya mezelî ma wazenê wesîyetê înan û wezîfeyê xo yê netewî û însanî bîyarê ca. 

* Wa raştîyê tarîxî bivejyê werte. Ma zey tornê înan û taqîpkarê dawaya înan a heqdar, ma dê ti wext vatişê peynî yê Şêx Seîdê Efendî xo vîr ra nêkerê: ““Ez nika ha no heyato fanî ra xatir wazena. Ez poşman nîya ke, şarê xo rê xo feda kena. Bes o ke wa tornê ma, vera dişmenan de, ma nêdê şermayîş.” 


‘Bi mîlyonî zerrî pey şima de yê’

Parlamentera HDP ê Amedî Feleknas Uca zî hayr ant mezelê Şêx Seîd û embazanê ci ser û wina va: “Verîya 92 serran zerrya ke seba Kurdistanêko azad piro da, ewro zî eynî zerrî çehar parçeyayê Kurdistanî de, zerrya bi mîlyonan de dana piro. Şima  rehet rakewê, ewro bi mîlyonan tornê şima raya şima de têkoşîna şima kenê pîl û danê ramiten.” Parlamenterê bînî ê HDP ê Amedî Îmam Taşçierî zî Şêx Seîd û embazê ci vîrard. Qiseyan ra dima heyet şi Meydanê Dagkapi û bi wendişê duayan Şêx Seîd û embazê ci yê dawa vîrardî.  


 DÎHABER/AMED 




Kurdî dê teqez serbikewê


Hemserokîna Konseya Rayverîn ê KCK bi îzahatekê nuştekî, Şêx Seîd û embazê ci ke verîya 92 serran Amed de hetê  dewleta Tirk amey dardekerdiş, vîr ard. KCK va, "Îman û îtiqatê Şêx Seîd û embazê ci, bawerîya gird ê gerîla de ciwîyeno. Wa ruhê nê rayveran şa bibo, Kurdistan do teqez azad bibo.”

Îzahatê KCK de hayr ancîya verîya nika 92 serran îdamkerdişê Şêx Seîd û embazê ci ser û wina vajîya: “Şêx Seîd û embazê ci nefesê xo yê peynî de waştena Kurdistana azad ardî ziwan. Rûmet û namûsê Kurdan pawitî. Ma nê rayveranê xo yê welatperwerê erja, bi hurmet û nînet vîr anê. Seba vîrardenê nê pêşenganê xo, ma dê Kurdistan teqez azad bikerê û do ti quwetê faşîst nêşero vernîya nayî bigîro.”


Heta nefesê xo yê peynî bi hesretê Kurdistana azad cuya

KCK vist vîrî ke Şêx Seîd û embazê ci, heta nefesê xo yê peynî hesretê xo yê Kurdistana azad ardî  ziwan û wina va: “Bi no şiklî kevneşopîyeke afirnay. Ewro Kurdistan de şarêko ke teslîm nêbeno û gerîlayê fedayî yê xover danê, estê. Wa Şêx Seîd û embazê ci weş rakewê, no şar, no ruhê fedayî do teqez serbikewo. Kolonyalîstê qirkerdox hendayî vindertişê Şêx Seîd û embazê ci ra terseno ke, no 92 serrî yo cayê mezelê înan nêvano. Ê ke tersekê hendayî gird zerrya înan de esta, mecbûrê vernîya Kurdan de vinî bikerê.Her koyekê Kurdistanî de, her deşt û newalê ci de, her kemerêk (sî) kemera ver sereyê mezelî ya; vîrdarîyêka şehîdan a. Serdestî zî xo ra na raştî ra tersenê. Cok ra hêrîşê mezelan kenê. La kolonyalîstê qirker ke hêrîşê mezelan kenê, têkşîyayîş û merdişê xo zî kenê nezdî.”


Gerîla bi rûhê înan xover dano

KCK vist vîrî ke Îman û îtiqatê Şêx Seîd û embazê ci, bawerîya gird ê gerîla de ciwîyeno û wina qedêna: “Eke ewro gerîla bi şiklekê fedayîtî xoverdano se, no saya rûhê Şêx Seîd û Seyîd Rizayan o. Wa ruhê nê rayveran şa bibo, Kurdistan do teqez azad bibo.” 


 NAVENDÊ XEBERAN