Merhaba, herşeyden önce sizleri ve tüm okurlarınızı selamlıyorum. Benim sorum; İtalya’da insani sebeplerden dolayı iltica oturumu almış bir kardeşimin Almanya’ya gelip yerleşmesi ve çalışmasının mümkün olup olmadığını öğrenmektir. Bunun için ne yapmak ve nereye başvurmak gerekiyor?

(A. Kart / Almanya)  
Sayın okurumuz, bu köşemizi düzenli takip eden okurlarımız bilirler ki, bizler bu ve buna benzer konuları burada sıkça işledik. Ama siz ve sizin durumunuzda olan diğer okuyucularımıza da belki cevap olabilir diye kısaca bu konu hakkında şunları belirtmekte yarar görüyoruz:
Ülkelerinde hüküm süren savaş, baskı, dini ve cinsi ayrım, doğa felaketi ve benzeri sebeplerden dolayı yaşadıkları ülkelerini terketmek zorunda kalanlar, can güvenlikleri için başka ülkelere sığınmak zorunda kalmaktalar. Bu sığınmacılar sığındıkları ülkelerin hukukuna göre yerleşme müsadesi alırlar.
Avrupa’ya gelen sığınmacıların ilk duraklarından birisi ise İtalya’dır. Buraya sığınan ve oturma hakkı elde eden onbinlerce yabancı bulunmaktadır. Bilindiği gibi İtalya’da kalma hakkı elde edilenlere süreli oturum ve çalışma müsadesi verilmektedir. Verilen bu oturum sadece İtalya ile sınırlıdır. Çalışma müsadesi ise yine sadece İtalya için geçerlidir. Başka herhangi bir AB ülkesinde çalışmaya müsade edilemez.
Ancak İtalya bir AB ülkesi olmasından dolayı burada yaşayan yabancılar istedikleri herhangi bir AB ülkesine 3 ayı geçmemek şartıyla, vizesiz olarak seyahat edebilirler. Herhangi bir AB ülkesinde 90 günü aşan ikametgahlar için kesinlikle o ülkenin ilgili dairelerinden oturum müsadesi alma zorunluluğu vardır. Aksi takdirde yasadışı ikamet etmekten haklarından hukuki işlem yapılır.
İltica statüsünde olupta herhangi bir AB ülkesinden başka bir AB ülkesine yerleşmek ve çalışmak istiyenler için özellikle belirtmek istiyoruz ki: Herhangi bir AB ülkesinde yaşayan ve oturma müsadesine sahip bir yabancı, tüm AB ülkelerinde vizesiz olarak 3 aya kadar seyahat edebilir, ama oraya yerleşemez. Bunun için ya AB vatandaşı ya da kalifiye bir iş sebebiyle özel bir çalışma müsadesine sahip olmak gerekiyor.
Sayın okurumuz, İtalya’da iltica oturumu sahibi kardeşinizin Almanya’da yerleşmesi ve çalışması için kaldığınız şehirdeki Çalışma Dairesine (Arbeitsamt) özel bir çalışma müsadesi için başvuru yapmanız gerekmektedir. Kardeşinizin Almanya’da çalışacağı bir işyeri bulması ve bu işyeri sahibi ile birlikte başvuru yapılması lazımdır. Çalışma Dairesi; özel çalışma müsadesi için aranan şartların neler olduğunu ise size bildirecektir. Bu şartların çalışılacak işyerinin büyüklüğü ve iş türünü göre değişir.  
Öte yandan bir yabancının mesleki bir eğitim veya ihtisas yapmak amacı ile Almanya’da kalabilmesinin imkanı da bulunmaktadır. Fakat mesleki bir eğitim veya ihtisas yapabilmek için bir Oturma İzni’ni kural olarak sadece Çalışma Dairesine’nin muvafakati neticesinde veya mesleki eğitim ve ihtisas yapılmasının bu dairenin muvafakatine gerek olmadığı hukuki kararname ile belirlenmiş olan durumlarda, almak mümkündür.
Yine kazanç sağlayıcı çalışmalar altında her serbest çalışma ve her çalıştırılma sonuçunda kural olarak aşağıdaki koşullar çerçevesinde bir Oturma İzni verilebilir:
- Kalifiye bir mesleki niteliğe sahip olmak,
- Somut bir işyerinden çalışama teklifini ibraz etmek,
- Çalışma Dairesine’nin onayını almak.
Kısaca; AB vatandaşlarının AB içerisinde serbest dolaşım ve yerleşme hakları vardır. Ancak buralarda yaşayan ve Oturma İzni’ne sahip yabancıların (AB vatandaşı olmayanların) ise özel izinlerle herhangi bir AB ülkesine yerleşmeleri ve orada çalışmalarıda mümkündür.

YEK-KOM Beratungsstelle/
Adres: Graf Adolf Str.
70a,40210 Düsseldorf
hukukyardim@gmx.net
Tel: 0211-1711454