“Sadece büyük şirketleri ve bankaları kurtarmayı hedefleyen birinci pakete gelen yoğun eleştirilerden sonra küçük işletmeleri ve serbest çalışanları desteklemeyi öngören 50 milyar euroluk bir yardım paketi kararlaştırıldı. Bu programa 250 çalışana kadar olan küçük ve orta işletmeler ve serbest çalışanlar başvurabilecek. Dar gelirlilerin ne kadar yararlanacağı ise tartışma konusu.”

FEHMİ KATAR

Almanya'da Koronavirüsün yayılma hızını kesmeyi amaçlayan uygulamalar sonucunda okullar tatil edildi, bar, otel, kafe, tiyatro ve sinema gibi hizmet sektöründeki işletmeler kapatıldı. Ekonomideki olumsuz etkileri önlemek isteyen hükümet, büyük işverenlere milyar euroluk yardım paketleri hazırlarken, küçük işletmeler ve güvencesiz işlerde çalışanlar ve serbest çalışan 5 milyonu aşkın kişi, nerdeyse kaderlerine terkedildi.

Korona sınıf farklılıklarını ortaya koydu

"Klassegegenklasse" dergisine yazan bir öğrenci kendi yaşamını nasıl etkilediğini şu cümlelerle ifade ediyor: "Mini job olarak çalıştığım gastronomi şirketi yasaklarla beraber işime son verdi. Bu şirkete dört yıl çalışmama, şirketin tanınan yüzlerinden biri olmama rağmen hemen işime son verilmesi, kanıma dokunuyor. Ailem de bana çok yardımcı olamıyor çünkü onlar da işçi. Gelirleri ancak kendilerine yetiyor. Korona bu ülkedeki sınıf farklılıklarını bariz biçimde ortaya koymuş oldu."

Serbest olarak çalışan, uğraştığı sanatını da bebek bakıcılığı ve garsonlukla idame ettiren bir kadın ise bir haftadan beri hiç bir işte çalışmadığını, sanatını da icra edeceği bütün etkinliklerin iptal edildiğini belirtiyor ve ekliyor: "Astım hastası olduğum için riski olan gruba da giriyorum. Onun için evde kalmam gerekiyor aslında. Berlin'de tek başıma yaşıyorum bana yardım edecek kimse de yok. Önümüzdeki günleri nasıl atlatacağım konusunda hiç bir fikrim yok. Bu alanda çalışan diğer insanların benimle aynı durumda olduğunu hissediyorum."

Okular ve çocuk yuvaları tatil edildiği için zor günler geçiren gruplardan biri de tek başına çocuk yetiştiren emekçi ebeveynler. Bir çalışan şunları ifade ediyor: "İş arkadaşım çalışma masasında ağlayarak oturuyordu, çünkü iki küçük çocuğu var ama onlara bakacak kimsesi yok. Bizim patron ona bu durumun kendi problemi olduğunu söyledi."

Binlerce insan tehdit altında

Koronavirüsle beraber en çok etkilenenler ise asgari ücret sınırında serbest çalışanlar. Okuların kapanmasıyla mesela binlerce serbest çalışan öğretmen işsiz kaldı. Düşük geliri olan bu grubun çok birikimi de olmadığı için kira, yiyecek gibi temel ihtiyaçlarını bile karşılayamama tehdidi yaşıyorlar.

Ekonomik paketlerde ne var? 

Sadece büyük şirketleri ve bankaları kurtarmayı hedefleyen birinci pakete gelen yoğun eleştirilerden sonra küçük işletmeleri ve serbest çalışanları desteklemeyi öngören 50 milyar euroluk bir yardım paketi kararlaştırıldı. Bu programa 250 çalışana kadar olan küçük ve orta işletmeler ve serbest çalışanlar başvurabilecek. Dar gelirlilerin ne kadar yararlanacağı ise tartışma konusu. 10 milyarı euro zor durumda olan küçük işletmelere ve serbest çalışanlara karşılıksız, geriye kalan 30 milyar euro yine küçük işletmelere ve serbest çalışanlara  ödünç olarak verilecek. Bu yardımın koşuları ise şöyle;

  • Korona krizinde işletmenin devamı için para yardımına olan ihtiyacın gerekliliği inandırıcı olacak şekilde kanıtlanmalıdır.
  • Bu yardıma başvuru yapmak için diğer bütün olanaklar, sosyal yardımlar, kısa çalışma parası ve programların sunduğu yardımlara başvuru yapılmalıdır.
  • Bir işletme ya da serbest çalışan, çift yardım alamaz. Şuanki kaos durumunda alsa bile, bu sonradan hesaplanıp geri istenecektir.
  • Yapılacak yardım en fazla 5.000 eurodur. Şuanki durumun devam etmesi durumunda serbest çalışanlar 6 ay sonununda, 5 çalışana kadar olan işletmeler ise 3 ay sonrasında tekrar başvurabilecekler.

Bu fona göre, başvurucular bir form doldurup bunu mail ya da fax ile ilgili kuruma (eyaletlere göre değişiyor) gönderip gerekli yardımı alabilecekler. Özelikle serbest çalışanlara yapılan direkt yardımlar, sonrasında tekrar araştırılacak, yardım koşuları oluşmamışsa ya geri alınacak ya da yapılan yardım kredi gibi sayılıp taksitle geri alınacak.

İşsizlik parası kolaylaştırıldı 

Serbest çalışanlar ve işlerinden çıkarılanlar için diğer bir alternatif ise işsizlik parası ve sosyal yardım parasının kolaylaştırılması. Kolaylaştırılan işsizlik parasından dolayı mağdur durumda olanlar doldurdukları formu mail ya da posta üzerinden Federal İstihdam Bürosu’na  (Bundesagentur für Arbeit) gönderecek. Daha önceki gelirlerinin neto %60’ını alabilecekler. Bu alacakları işsizlik parasının temel ihtiyaçlarını karşılayamaması durumunda halk arasında Hartz IV olarak bilinen işsizlik parasını alabilecekler.

Küçük işletmelerin çalışanlarına parasını ise devlet verecek. Serbest çalışanlara ve işlerinden olanlara verilen bu kısıtlı yardımlara nazaran küçük ve orta düzeydeki işletmeler daha fazla alternatiflere sahip. Mesela oldukça kolaylaştırılan Kurzarbeit (kısa çalışma) yardımı daha önce çalışanlarının üçte birinin çalışmıyor olması durumunda veriliyorken, bu oran %10’a indirildi. 250 çalışana kadar olan işletmeler istihdam bürosuna başvurarak, Korona krizden dolayı çalışamayan her işci için verdikleri maaşların %60’ını (çocuklu olanlar için %67) alabilecekler. İşletmelerin bu parayı alması için, çalışanını işten çıkarmaması, işletmenin en az bir çalışanın olması ve başvurunun, iş durduğu ayda yapılması gerekiyor.

Büyük krediler devrede

Küçük ve 250 çalışana kadar olan orta işletmeler ayrıca açıklanan 40 milyar euroluk paketten ödünç para alabilecekler. Üst limiti 500.000 euro olan ödünç paranın hemen geri ödeme zorunluluğu olmacak. İşletmeler, Bürgschaft bankalarından 250.000 euroya kadar kredi alabilecekler. Eyaletler ayrıca vergi indirimi yapacak ve doğan zararın vergiden hemen düşürülerek nakit sağlamayı da kolaylaştıracak.

En büyük pasta zenginlerin

Korona virüsü ile beraber ortaya çıkan ekonomik kaybı önlemek için en büyük pasta ise yine zenginlere verildi. Sadece Avrupa Merkez Bankası EZB’nin büyük firmaları kurtarmak için açıkladığı paket 750 milyar euroyu kapsıyor. Alman hükümeti de büyük firmaları kurtarmak için 500 milyar euroyu aşkın kredi sağlamayı planlıyor.

 

Avrupa’da toplam vaka sayısı: 112.960

İyileşenlerin sayısı: 5958

Yaşamını yitirenlerin sayısı: 5031