EYYÜP KURT / TOKYO
Japonya’da yaşayan Kürt ailelerin çocuklarının üniversiteye gitme hayalleri Japonya Göçmen Bürosu’nun “Karihomen” uygulamasına takılıyor.
Prosedüre göre Japonya’da “Karihomen” evrakı olan mültecilerin belediyelerde kaydı olmadığı gibi Japonya’da yaşadıklarını kabul eden tek kurum Göçmen Bürosu. Belediyelerin ikamet kağıdı vermediği mülteci çocuklar liseye kadar herhangi bir şekilde zorluk çekmeden okula gidiyor ve bir adres beyan kağıdı istenmediği için sorun olmadan okullarını bitirebiliyor. Ancak lisede başarılı olan Kürt gençleri üniversiteye girebilmek için Japonya’da yaşadıklarını ispatlamak zorunda.
Üniversiteyi bitirecek ama çalışması yasak
Japonya’da yaşayan Kürt ailelerinden ilk kez üniversiteye giren Pelin Kızıl, okul kayıt sürecinde hayli sorun yaşadığını ve kaydını tamamlamak için görüşmediği devlet kurumu kalmadığını söylüyor. Daito Bunka Üniversitesi İngilizce Bölümü’nde 2’nci sınıf öğrencisi olan Pelin Kızıl, kayıt süreci ve içerisinde bulunduğu durumu şu şekilde anlatıyor: “Liseyi bitirdikten sonra gereken yüksek puanlarım vardı. Ben ilkokulu Türkiye’de okumama rağmen Japon çocukları ile yarışıyordum ve başarılı da oldum. Birçok üniversiteye puan durumuma göre başvuru yaptım. Birçoğu Karihomen evrağının ne anlama geldiğini anlamadıklarını, bu durumda kayıtlarının nasıl yapılacağını bilmediklerini ve kayıt yapamayacaklarını belirttiler. Başvurmadığım devlet kurumu kalmadı. En sonunda Daito Bunka Üniversitesi kabul etmek zorunda kaldı.”
Üniversiteye girebildiğini ama geleceği ilgili endişelerinin olduğunu ifade Pelin Kızıl, üniversiteyi bitirdikten sonra şu andaki statüsü ile Japonya’da çalışmasının yasak olduğunu vurguluyor.
Liseden sonrası belirsiz
Üniversiteye girmeye çalışan bir başka Kürt öğrenci Ramazan Durgun da Karihomen evrağı ile yaşıyor. Durgun, Keyo Kokes Lisesi Tercümanlık Bölümü son sınıf öğrencisi olduğunu, liseyi bitirdikten sonra şu anki statüsü ile üniversiteye girmesinin imkansız olduğunu belirtiyor.
Bir diğer lise son sınıf öğrencisi Mehtap Kızıl da bu yıl sonunda üniversiteye başvuracağını ama şimdiden başvuru yapacağı üniversitelerin kayıt için istediği adres beyan kağıdını alamayacağı için kayıt yaptıramamaktan kaygılı.
Eğitim hakları gasp edilmesin
Kürt aileler ise çocuklarının mağdur olmasından dolayı duydukları üzüntüyü dile getirerek, Japon hükümetinden çocuklarının eğitim haklarının elinden alınmamasını istiyor.
İsmini vermek istemeyen bir üniversite görevlisi, Kürt öğrencilerin durumuna ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Kürt çocuklarının burada okuyor olması açıkçası beni mutlu ediyor, kayıtlarını almak istiyoruz. Eğitim haklarının kullanmalarının önündeki engel üniversiteler değil ne olduğunun pek anlaşılmadığı evrakları veren Göçmen Bürosu.”
130 Kürt öğrenci var
Yaklaşık 2 bin Kürt’ün yaşadığı Japonya’da, 130 Kürt çocuğu okullarda eğitim görüyor. Lise sonrası için yaşanan belirsizliğe rağmen Kürt öğrenciler eğitim hayatlarına devam etmekte kararlı.
Karihomen nedir?
Yaklaşık 20 yıldır Japonya’ya sığınmış olan Kürtler ve diğer halklardan ilticacılar, herhangi bir şekilde barınma hakkı elde edebilmiş değil. Göçmen Bürosu’nun verdiği Karihomen adlı evrakla barınan sığınmacılar iki ayda bir veya istenildiği zaman evraklarını Göçmen Bürosu’na götürmek zorundalar. Çalışma izni veya herhangi bir sosyal güvenceye sahip olamayan sığınmacıların Japonya’dan başka bir ülkeye gidebilme şansları da bulunmuyor.