Saray'ın talimatıyla 24 Temmuz'dan bu yana onlarca sivil katledilirken, sokağa çıkma yasağı ise katliamlara kılıf olarak kullanılıyor. AKP'nin valiler ve kaymakamlıklar eliyle hayata geçirdiği OHAL uygulaması olan sokağa çıkma yasağı 16 Ağustos'tan bu yana 9 ayrı merkezde ilan edildi ve her yasak ardından katliam haberleri geldi. Varto, Silvan, Yüksekova, Cizre, Sur, Bismil, Hani, Nusaybin ve Lice'de tekrar tekrar ilan edilen ve toplam 36 gün süren sokağa çıkma yasakları boyunca 45 sivil katledildi.
Saray'ın devreye koyduğu savaş konseptiyle Kürdistan kentlerinin tamamında savaş görüntüleri yansırken, neredeyse her gün bir merkezde ilan edilen sokağa çıkma yasaklarıyla katliam bilançosu da ağırlaşıyor. Temel hak ve özgürlüklerin tamamen askıya alındığı sokağa çıkma ilanları, hukuki açıdan da "Olağanüstü Hal" yetkileri olmadan bu yetkinin kullanılması anlamına geliyor. Darbe dönemlerinin ardından uzun süre uygulanmayan yasak, 2014 yılında Kobanê serhıldanları döneminde tekrardan devreye konulurken, yasağın ilan edildiği kentlerde onlarca kişi yaşamını yitirmişti.
36 günde 45 sivil katledildi
Sokağa çıkma yasağı, AKP'nin savaş ilan ettiği 24 Temmuz'dan ardından tekrar devreye sokuldu. Varto, Silvan, Yüksekova, Cizre, Sur, Bismil, Hani, Nusaybin ve Lice'de ilan edilen 36 gün süren sokağa çıkma yasağı boyunca da siviller özel ekipler tarafından açıkça infaz edildi. Saray'ın özel ekipleri, aralarında bebek, çocuk ve kadınlarında da bulunduğu 45 sivili katletti.
Varto'yla başladı
Muş'un Varto ilçesinde, 16 Ağustos günü ilan edilen yasak iki gün sürdü. Şiddetli saldırıların olduğu ilçede savaş görüntüleri ortaya çıkarken, devlet güçleri Rahmi Kızıltaş ve Abdullah Toprak'ı infaz etti.
Peş peşe yasak
Varto'daki yasak daha kalkmadan Amed'in Lice ve Silvan ilçelerinde süresiz sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Silvan'da 18 Ağustos'a kadar süren 2 günlük yasak sürecinde Tekel ve Konak mahalleleri başta olmak üzere ilçenin birçok bölgesindeki polis-asker saldırısında Serhat Bilen katledilirken, atılan el bombası sonucu kalp krizi geçiren 80 yaşındaki Hanife Durak ile 60 yaşındaki Veysi Toraman da hayatını kaybetti. Silvan ilçesinde 24 Ağustos'ta ikinci kez yasak ilan edildi ve halka yönelik saldırılar gerçekleştirildi.
Yasaktan 5 dakika sonra
Hakkâri'nin Yüksekova ilçesinde ise 27 Ağustos'ta valilikçe Orman, Mezarlık ve Kışla mahalleleri için saat 23.30'da alınan sokağa çıkma yasağı kararından 5 dakika sonra gerçekleşen havan saldırısı sonucu Yakup Babat (çoban), Fettan Es (terzi), 18 yaşındaki Ali Kaval ve ismini netleştiremediğimiz 4 kişi yaşamını yitirdi, en az 20 kişi de yaralandı.
Cizre'de 22 sivil
Cizre'de 4 kişinin keskin nişancılar tarafından hedef alınarak öldürülmesinin ardından 4 Eylül gecesinden itibaren sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Yasağın ardından başta Nur, Cudi, Yafes ve Sur mahalleleri olmak üzere kentin dört bir yanından asker ve polis saldırısı başlarken, saldırılar evlere top atışı yapılacak düzeye kadar ulaştı. İlçede 8 gün boyunca devam eden yasak sürecinde topyekün devlet saldırısına karşı büyük bir halk direnişi sergilendi.
Bebek, çocuk, yaşlı
Cizre'de aralarında bebek, çocuk ve yaşlıların da bulunduğu 22 kişi hayatını kaybetti. Devletin katlettiği isimler şöyle: Mehmet Emin Levent (21), Hacı Ata Borçin (70), Xetban Bülbül (65), Sait Çağdavul (19), Muhammed Tahir Yaramış (35 günlük), Cemile Çağırga (13), Osman Çağlı (18), İbrahim Çiçek (80), Meryem Süne (53), Özgür Taşkın (20), Seyit Eşref Erdin (60), Zeynep Taşkın (17), Maşallah Edin (35), Sayit Nayici (16), Selman Ağar (10), Bünyamin İrci (14), Mehmet Dikmen (70), Bahattin Sevinik (50), Suphi Saral (50), Mehmet Erdoğan (75), Mehmet Emin Açık (70) ve Mülkiye Geçgel (48).
Günlerce defnedilemeyen cenazeler, buzdolaplarında ve derin dondurucularda tutulmak zorunda kalındı. Cizre'deki 8 günlük yasağın ardından katliamda yaşamını yitirenler yüz binlerce kişinin katıldığı cenaze töreniyle son yolculuklarına uğurlandı.
Çocuklar hedef seçildi
Amed'in Sur ilçesinde 6 Eylül günü ilan edilen ve 7 Eylül sabahına kadar süren yasakta ise polisin açtığı ateş sonucu Hasırlı Mahallesi'nde Abdullah Erdem (25) isimli genç ve 7 yaşındaki Efe Güngör isimli bir çocuk, karnına isabet eden kurşunla ağır yaralandı. 8 Eylül günü de Bismil'de ikinci bir emre kadar süresiz sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
İkinci, üçüncü kez
10 Eylül'de Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde 2. kez sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Gün boyu süren yasak sürecinde daha önce 4 kişinin yaşamını yitirdiği mahallelere dönük şiddetli saldırılar oldu. Cizre'deki 8 günlük yasağın ardından Amed'in Sur ilçesinde 13 Eylül'de 2. sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Yasak kararının alınmasının hemen sonrasında ise başlayan polis saldırısında yine savaş görüntüleri yaşanırken, Sur'daki yasakla birlikte aynı gün Silvan'da üç mahalle için 3. kez yasak kararı alındı.
Ard arda 2 çocuk
Bismil'de ise 27 Eylül'de 2. sokağa yasak ilan edildi. Yasağın getirilmesinin hemen ardından dört mahallede polis-asker saldırısı başlarken, Avaşin Mahallesi'nde yaşayan Şimşek ailesine ait eve bomba atıldı. Bombalama sonucu 8 yaşındaki Elif Şimşek adlı çocuk yaşamını yitirdi, aynı aileden 5 kişi de yaralandı. Aynı gün evinin önünde bulunduğu sırada polislerce tarandıktan sonra ağır yaralanan Agit Yıldız (22), kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi. Yasağın ikinci gününde 12 yaşındaki Berat Güzel ile 19 yaşındaki Halil Kurtiş isimli genç katledildi. İlçede 2'si çocuk 4 sivilin katli ardından yasak 29 Eylül sabahı sona erdi.
İlçeden ilçeye taşındı
Bismil'deki yasak ve katliamın devam ettiği sırada Amed'in bir başka ilçesi olan Hani'de de ilçeye bağlı 9 mahallede bir gün süren yasak ilan edildi. Aynı şekilde Mardin'in Nusaybin ilçesinde 1 Ekim günü Bagok Dağı yakınlarında ve girişinde bulunan 4 mahallede ikinci bir emre kadar sokağa çıkma yasağı kararı alındı. Bu karardan birkaç saat sonra ilçe merkezi için ikinci sokağa çıkma yasağı getirildi. Yasağın ikinci gününde Fırat Mahallesi'nde (Koçeran) yaşayan 50 yaşındaki Ahmet Sönmez, evinin dış kapısının önünde kurşun yağmuruna tutularak katledildi. Aynı saldırılarda Şahin Turan'ın (27) da polis kurşunuyla yaşamını yitirdi. İlçedeki yasak 6 gün boyunca devam etti.
2. yasak 4 can aldı
2 Ekim günü de Amed'in Silvan ilçesinde 4. kez yasak kararı getirildi. Bu yasağın devreye konulduğu ilk gün aralarında 16 yaşındaki Vedat Akcanım, ona yardım etmek isterken kurşunların hedefi olan 70 yaşındaki Hayriye Hüdaverdi'nin de aralarında bulunduğu 4 kişi yaşamını yitirirken, 7 kişi de yaralandı. Silvan'daki yasak 6 Ekim günü kaldırılırken, Lice'de yürütülen askeri operasyon kapsamında 5 Ekim günü 6 mahallede bir gün sürecek olan sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
Bismil'de 4 infaz
Amed'in Bismil ilçesinde iki kez ilan edilen ve 2'si çocuk 4 kişinin katledildiği yitirdiği sokağa çıkma yasağı, 6 Ekim günü üçüncü kez yeniden getirildi. Yasağın getirilmesinin hemen ardından Rojava Mahallesi'nde ağır silahlarla yapılan saldırılardan kaçan 4 genç, sığındıkları evin odunluğunda infaz edildi. Vücutları parçalandığı için teşhis edilemeyen gençlerden birisinin Bilal Bozkur olduğu kesinleşirken, 3 kişinin kimlik tespiti için ise bazı aileler DNA testi örnek verdi.
HAYRİ DEMİR/DİHA/ANKARA
Silopi yasağı tanımadı
Şırnak Valiliği Silopi ilçesinde önceki geceden itibaren geçerli olmak üzere ikinci bir emre kadar sokağa çıkma yasağı ilan etti.
Yasağın hemen ardından Mardin'in Nusaybin ilçesinden onlarca zırhlı araçla ilçeye askeri sevkıyat yapıldı. Sevkıyatta çok sayıda özel harekat polisinin olduğu belirtildi.
Silopi halkı ise yasak dinlemedi; sokaklara çıkarak devlet terörünü protesto etti. Slogan, zılgıt ve gürültü eylemi yaparak mahallelerde barikatlar kuran Silopililer, olası saldırılara karşı da öz savunmasını aldı.
ŞIRNAK
Arkasında ölüm bıraktı
Silvan'da 4 günlük sokağa çıkma yasağı ile terör estirerek 3 sivili katleden AKP'nin özel güçlerinin geride bıraktığı askeri mühimmatlar da can aldı. Yerde buldukları cismin patlaması sonucu 1 çocuk yaşamını yitirdi, 3 çocuk yaralandı.
2-6 Ekim tarihleri arasında yeniden sokağa çıkma yasağı ile devlet saldırılarının yoğunlaştığı Amed'in Silvan ilçesine bağlı Tekel Mahallesi'nde yerde buldukları cismin patlaması sonucu 9 yaşındaki Hasan Yılmaz yaşamını yitirirdi, Ümit Yılmaz, Mert Yılmaz, Mazlum Yılmaz isimli amca çocukları ise yaralandı. Ağır yaralanan çocuklar, yurttaşlar tarafından Silvan Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. 3 çocuk yapılan ilk müdahalenin ardından Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildi.
Sokağa çıkma yasağı sona erse de ilçede sıkıyönetim uygulamaları da sürüyor. Dün de çok sayıda zırhlı araç eşliğinde askeri sevkıyat yapıldı.
AMED