Sadece kanunlarda var
İran'ın 34 yıl önce yeniden düzenlediği anayasasına önemli maddeler koyduğunu belirten Şemsnejad, bunlardan en önemlisinin 15'inci madde olduğunu kaydetti. Bu maddede, "Farsçadan başka diğer anadillerin de eğitimi olağan ve özgürdür" ve hemen akabinde "İran'da işkence, baskı ve zulüm yasaktır. Arap, Beluci, Kürt ve diğer etnik kimlikler eşittir, tüm haklar herkes için vardır" denildiğini hatırlattı. Şemsnejad, "Yine kanunda 'Herkes İran'da düşüncelerini ifade edebilir; herkes panel, konferans, etkinlik düzenleyebilir ve bu etkinliklerde özgürce düşüncelerini söyleyebilir' deniliyor. Bunların hepsi İran kanunlarında var ama pratikte hiçbiri yok. Pratikte halk veya bir kurum bir etkinlik yapmak istese önce devletten izin almak zorunda. İzin almak için gittiklerinde ise bunu zamana yayıyorlar. Yapılacak etkinlik anlamını yitiriyor ve bazen de çeşitli gerekçelerle izin verilmiyor" dedi.
Kürt dernekleri kapatılıyor
Özellikle Kürtler etkinlik düzenlemek istediğinde ya da kurum açmak istediğinde devletin bunu bin bir türlü yolla engellediğini dile getiren Şemsnejad, şöyle bir örnek verdi: "Örneğin 10 yıl önce açılan ve birçok defa kapatılan, en son geçen yıl tekrar kapatılan Urmiye'de bulunan Enstituya Çand û Huner a Ehmedê Xanî-Ehmedê Xanî Kültür ve Sanat Enstitüsü, dışarıdaki örgütlerle ilişkisi olduğu ya da örgütün kurumu olduğu gerekçe gösterilerek tümden kapatıldı. Bu enstitü kültür, sanat ve Kürt dili konusunda birçok etkinlik düzenledi. Ama maalesef kapatıldı."
1 ayda 6 Kürt'e idam
Tutuklu ve idam edilenler ile ilgili de önemli bilgiler veren Şemsnejad, son bir ay içinde 6 PKK'li ve PJAK'lı tutukluya idam cezası verildiğine dikkat çekti. Yaklaşık 30 tutuklunun da 5 yıl ve üzeri hapis cezası ile yargılandığını belirten Şemsnejad, "Ama bunların yargılamaları sürüyor. Ancak yargılamaları ve ceza istemleri değişebilir" dedi.
Hasta tutsağa idam
Geçen yıllarda müvekkilleri Hisên Xizrî, Hebibulah Gulperîpur ve Rıza İsmail'in ciddi sağlık sorunları olmasına rağmen idam edildiklerine vurgu yapan Şemsnejad, "Şu anda Urmiye Cezaevi'nde bulunan müvekkillim Eli Ehmed Silêman böbrek hastası ve başındaki urdan dolayı hayati tehlikesi olmasına rağmen idam cezası verildi" diye kaydetti.
Cenazeleri bile verilmiyor
İran kanunlarında idam edilenlerin cenazelerinin ailelerine verilmesi gerektiği ibaresi geçmesine rağmen PKK'li ve PJAK'lıların cenazelerinin ailelerine verilmediği bilgisini veren Şemsnejad, "Bu kanunlarda geçen ibareye göre idam edilen adlilerin cenazeleri ailelerine veriliyor ama PKK'li ve PJAK'lıların verilmiyor" diye aktardı.
SAMİ YILMAZ / ERDOÐAN ALTAN/DİHA/HAKKARİ