Dünya Bankası tarafından yayınlanan raporda yerli halkların ekonomik ve sosyal olarak marjinalize edildiği ifade edildi. Dünya Bankası tarafından yayınlanan “Yerli Halklar, Yoksulluk ve Kalkınma” başlıklı raporda dünyada en çok yerli nüfusun bulunduğu bölgeler Çin (yüzde 36) ve Güneydoğu Asya (yüzde 10) olarak sıralandı.
Dünyada gelirleri günlük 1,25 doların altında 900 milyon insanın olduğunun kaydedildiği raporda bunların 130 milyonunun yerli halklara mensup kişilerin olduğu kaydedildi. Raporda yerli hakların ekonomik, sosyal ve politik olarak marjinalize edildiği belirtilirken, bu nedenle yoksulluğun yerli halklar arasında çok daha fazla olduğu kaydedildi.
Politik kıskaç altındalar
Yerli halkların bir ekonomik kıskaçtan ziyade politik bir kıskaç altında olduğunu kaydeden Dünya Bankası'nın Afrika sorumlusu Shantayanan Devarajan, Güney Afrika’daki Apartheid rejiminin siyah nüfus arasında neden olduğu yoksulluğa işaret etti.
Yerli halkların sorunları bu nedenle son derece zor bir konu. Hemen hemen hiçbir yerli halkın kendi toprakları üzerinde egemenlik hakkı bulunmuyor. Egemenlik haklarının tanınmaları durumunda geçmiş uygulamalar nedeniyle tazminat hakkı doğacak olan yerli halklara hiçbir iktidar kapısı açılmıyor.
BM’nin yayınladığı raporlara göre yerli haklar, yaşadıkları ülkedeki nüfusun geri kalanına göre daha yoksul olup, ortalama yaşam süreleri daha kısa ve ayrımcılığa uğradıkları sabit. Yerli halklar dünya nüfusunun yüzde 5’ini oluştursalar da yoksul nüfusun yüzde 15’ini oluşturuyor.
Hizmetler kısıtlı
Yerli halkların yaşadıkları kırsal bölgeler sosyal hizmetlerin ulaştırılmadığı bir alan olarak kalıyor ve bunun bir sonucu olarak yerli kadın ve çocuklar sağlık, eğitim gibi hizmetlere erişimi sınırlı. Örneğin Avustralya’daki Aborjinler arasındaki şeker hastalığı oranı nüfusun geri kalanına göre tam 6 kat daha fazla. Kanada’daki Inuitler arasındaki intihar oranı ise normalden 11 kat yüksek. Panama’daki yerli bir kadının ölü doğum yapma riski üç kat daha fazla.
Yerli halklar arasında ortalama yaşam süreleri düşük. Genç hamilelikler, depresyon, uyuşturucu kullanımı gibi konular yerli halkların ciddi sorunları.
ANF/NEW YORK