Diyarbakır zindanında yaşananları gün yüzüne çıkarmak için çalışma yürüten Diyarbakır Cezaevi Gerçeğini Araştırma ve Adalet Komisyonu’nun çabaları sonucu 2015 yılında açılan Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi Müzesi Koordinasyon Merkezi’nin Sümerpark’ta bulunan yeri, Büyükşehir Belediyesi’ne kayyum olarak atanan Cumali Atilla’nın talimatıyla geçtiğimiz günlerde Türkiye Harp Malulü Gaziler Şehit Dul ve Yetimleri Derneği'ne verildi. Alınan bu karar, cezaevinde uygulanan işkencelere maruz kalmış isimler kadar toplumun geri kalanının da tepkisine yol açtı.
Müze, sorunlu bir resmi tarih anlatısının sürdürüldüğü Türkiye’de, Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi’nde yaşanan vahşeti gün yüzüne çıkarma adına Diyarbakır Cezaevi Gerçeğini Araştırma ve Adalet Komisyonu’nun çalışmaları kapsamında 56 sivil toplum örgütün desteğiyle “Geçmişle hesaplaşma, geçmişle yüzleşme” amacıyla kurulmuştu. 12 Eylül darbesi sonrasında, tutuklulara vahşi işkencelerin yapıldığı Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi’nin müze yapılmasına dönük çalışmaların sürdürüldüğü merkezde, o dönemin hafızası sayılabilecek eşyalar, fotoğraflar ve anlatımların yer aldığı videolar sergileniyordu. 78’ler Derneği Şube Başkanı Gani Alkan, “Aradan 36 yıl geçti. Atlatılamayan travmalara yenileri eklendi. Ama şuan yaşadıklarımız 12 Eylül uygulamalarını gerisinde bıraktı. Kentler yıkıldı, insanlar öldürülüp teşhir edildi. 17 bin faili meçhulün olduğu bir ülkede, derin devletin kötü bir şey olmadığı söyleniliyor. Düşünceyi ifade etme suça dönüşmüş durumda. Konuşanlar, yazanlar tutuklanıyor. İnsan hakları tamamen ayaklar altına alınmış. Ülkede kahraman olan bir gün sonra hain ilan ediliyor, hain ilan edilen bir gün sonra kahraman ilan ediliyor. Dünün yargılayanı bugün yargılanıyor. Geçmişi inkar etmekle karanlığa doğru yol alınıyor” diye konuştu.
Unutturmaya karşı tanık olan ve geçmişe bakışta halkın temsilinde yer alan Diyarbakır Cezaevi’nin müze olması amacıyla 100 bin imza toplandığını aktaran Alkan, müze taleplerinin inkar ile karşılaştığını sözlerine ekledi.
AMED