“No welato ke mi tede aj dayo, verê nîya nêbî. Ê deman şênîye bîye. Ez teyna nêbîya, hevalê mi zafî bî. Dormeyê mi pirê simzêran, mazêran, gozêran, vîyalêran, alunçêran, sayêran, mamuxêran, kizbanêran bî. Ma pîya keyfweş bîme. Şên bîme. Dormeyê ma însanî estbî. Însanê ke ma ra hes kerdêne. Ma destan ser o guretêne. Badê ceng vecîya. Ya ya, ceng vecîya. Bombayî varnayî ma ser de. Tank û topan bombayî eştî ma. Pêro hevalê mi qir kerdî. Ez teyna menda. Ma ez kî a roje bimêrdêne, se bîyêne? Se vajî, qedera mi de mendene û vînîtena hondayê çî-mîyan estbîyo. Ez derde xo vajî, derdanê mi ra kemera sebrî biteqo. Bi serran o ez dejena. Ez jan oncena. Zîbena. Ne kes, ne tawa vengê mi heşneno. Ez û teynatîya xo yê…”
Wina vatêne simzêre. Nuştoxe kîtabê xo de simzêre bi no hawa daybî qiseykerdene. Simzêre seba gerîlayan wina vatêne…
Kîtabê ‘Zeman Sey Fekê Kardî bî’ vîrardişanê nuştoxe vano û merdim eşkeno vajo ke kîtab pêro pîya hîrê beşan ra pê yeno.
Problemê ke cinîyî cuyenî
Nuştoxe beşa yewine ya kîtabî de cuya xo ya sîvîlî vato. Bi taybetî cuya xo ya ke dewe de vîyarto, esto beşa yewine de. Nuştoxe bi taybetî beşa yewine de dewe û xozaya dewa xo hawayo kîte bi kîte dayo şinasnayîş. Yanî merdim cayo ke qet nêzano zî bi daşinasnayîşê nuştoxe eşkeno sereyê xo de a cografyaye bifikirîyo.
Reyna beşa yewine de nuştoxe dest nana probelamanê komelî ser. Bi taybetî cîyayîya cinîye û camêrdî, problemê ke cinîyî mîyanê komelî de cuyenî û zext û zordarîyê dewlete ser. Bi taybetî zext û zordarîyê ke hetê dewlete ra ameyî kerdiş û nuştoxe bîya şahid, vana. Kişta bîn de vîrardişê ke cuya nuştoxe de tesîrêko gird viraştî zî, yenî vatiş.
Kîtab de hawayo hîra nêbo zî sey yew beşa mîyanêne esta ke a zî beşa ke cuya nuştoxe ya hepsî ya. Nuştoxe beşa diyîne de qalê cuya hepsî kena. Yanî wina bi ziwanêko nerm vîyarena beşa diyîn ke merdim zêde nê derbasbîyîşî hîs nêkeno. Merdim ha vîneno ke mîyanê zindanî de yo. Beşa diyîn de bi taybetî embazîya hepsî zaf vejîyena aver.
Merdim ge-gane benî keyfweş û ge-gane zî xemgîne
Beşa tewr hîra zî beşa hîrêyin a. Nuştoxe beşa hîrêyin de qalê cuya xo ya koyî kena. Vîrardişê koyî de zafane problemanê komelî û bi taybetî zî problemê cinîye estî. Yanî problemê azadîya cinîye, nizdîbîyayîşê klasîk yê camêrdî û ecizîyê ke cinîyî cuyenî yenî vatiş. Tabî hetê înan de çareserîye û tarzê çareserîye zî vajîyeno.
Nuştoxe beşa hîrêyin de bale ancena ser hêvîye û têkoşînî. Yanî domanê koyanê berzan senî ke bihêvî û têkoşer î û nê xusûsîyetî heyatê înan de bedilîyayîşan senî virazenî, vana. Merdim bi taybetî vîrardişanê koyî yê nuştoxe de ge-gane benî keyfweş û ge-gane zî merdim xemgîne beno.
Merdim eşkeno vajo ke ziwanê kîtabî zaf herikbar o û merdimî xo ra girêdano. Tayê cayan de merdim heta ke hedîse nêqedîyo, nêwazeno ke kîtabî xo dest ra verado. Çekuyê ke ameyî tercîhkerdiş bi hawayêko baş ameyo munetene. Kîtab de tayê cayî estî ke merdim wazeno dibare dibare biwano.
Kîtabê ‘Zeman Sey Fekê Kardî bî’ merhaleyanê yew cuyeyî game bi game îfade keno. Ez omid kena ke kîtabê winasî do hîna zaf bêrî nuştiş…
EMRAH KELEKÇÎER