Êlîh'de bu yıl "Yılmaz Güney'in Geleneğinden Geleceğe Yürüyoruz" sloganı ile 2'ncisi düzenlenen Yılmaz Güney Film Festivali'nde izleyicisi ile buluşması beklenen ve yönetmenliğini Aydın Orak'ın yaptığı "Bir Başkaldırı Destanı: Bêrîvan" isimli belgesel film, Êlîh'teki Valilik tarafından jet kararla yasaklandı. 1992 yılı Cizîr Newroz'unda yaşanan olayların anlatıldığı belgesel film ile ilgili Valilik tarafından alınan kararda, filmin 'Anayasa'nın temel ilkelerine aykırı ve kamu düzenini olumsuz yönde etkileme amaçlı yapıldığı' ileri sürüldü. Tarihi olayların 'çarpıtıldığı'nın öne sürüldüğü kararda şu iddialarda bulunuldu: "Toplumda kin ve nefret düşmanlığını körükleyen, Türk milletinin birlik ve beraberliğini bozucu, PKK propagandası yapan unsurlar içermesi nedeniyle ticari dolaşıma ve gösterime sunulması oy birliği ile uygun bulunmamıştır."

Film sözlü anlatıldı
Filmin gösteriminin Valilik kararı nedeniyle yapılamayacağını Yılmaz Güney Sinema Salonu Müdürü Dicle Anter izleyicilere açıklarken, filmin yönetmeni Aydın Orak da yasak nedeniyle belgesel filminin içeriğini salonda bulunan izleyicilere sözlü olarak anlatmak zorunda kaldı. Film ile ilgili oylama işlemi de anlatım üzerine yapıldı.

Yurt dışında temsiliyet yurt içinde mahkumiyet
30. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nin yanı sıra Avrupa'nın 10'dan fazla ülkesinde gösterime giren "Bêrîvan: Bir Başkaldırı Destanı" konulu belgesel filme, Kültür ve Turizm Bakanlığı, 'Tarihi olayları çarpıtma, Türk milleti arasında kin ve nefrete teşvik ve PKK propagandası' iddiaları ile bandrol vermemişti. Aynı zamanda Türkiye'de dağıtılmasını da yasaklayan Bakanlık, diğer yandan filmi Cannes Film Festivali'nde Türkiye'yi temsilen açtığı stant da sergilemişti.

Filmde kurmaca yok
Şırnak'ın Cizîr ilçesinde 1992 yılında kutlanan Newroz'un öyküsünü konu alan belgesel filmde, binlerce insanın hiç beklenmedik bir zamanda direnişe geçip ölümüne çatıştığı olaylarda öne çıkan bir kadına dikkat çekiyor. Film, olaylar sonrası ağır yaralanan Bêrîvan'ın öyküsünü konu alıyor. Filmin devletin Cizîr'de gerçekleştirdiği katliamı belgelediğine vurgu yapan yönetmen Aydın Orak, söz konusu olaylarda polis ve askerlerin 17 insanı katlettiğini belirti. Filmde kullanılan görüntülerin orijinal görüntüler olduğunu belirten Orak, belgeselde kurmaca tek bir görüntü ve diyaloğun bulunmadığına söyledi.

'Gerçeklerden korkuyorlar'
Belgeselde öyküsü anlatılan Berîvan Cizîrî de, karara tepki gösterdi. "Bu Türkiye'nin bir ayıbıdır" diyen Cizîrî, "Belgeselde 1992'de tanık olduğum olayları anlattım. Tüm bunlar arşivlerde var, belgelidir. O dönemin gazetecileri de tanık oldu" diye konuştu. Yasağı, tarihi gerçeklerin ortaya çıkılmasından duyulan bir korku olarak niteleyen Cizîrî, şöyle devam etti: "Asıl tarihi çarpıtan devlettir. Gelsinler onlara da anlatayım gerçeği, yaptıkları işkence ve zulümleri. Hepsini an be an yaşadım. Elinde ekmeğiyle evine giden çocuğun, camiden çıkan insanların nasıl katledildiğine tanık oldum. Ben de orada yaralandım. Demokrasi diyorlar, kimi olaylardan dolayı 'özür dileriz' diyorlar. Ama tüm bunların göstermelik olduğu ortaya çıkıyor. Bir filme bile tahammülleri yok. Gerçeklerin açığa çıkmasından korkuyorlar."

Festival devam ediyor

Yılmaz Güney Kürt Film Festivali kapsamında bugün Woody Allen'ın "Paris'te Gece Yarısı" filmi ile "Oğlunuz Erdal" adlı belgesel gösterilecek. Ayrıca Zahit Atam, Yüksel Yavuz, Nazmi Kırık'ın katıldığı "Kürt sineması ve estetik sorunları" adlı bir panel yapılacak. Festival, 18 Aralık Pazar günü yapılacak ödül töreni ile son bulacak.

DİHA/ÊLÎH